Milli energiýa 2040 meýilnamasy üçin 300 milliard dollar maýa goýum

Energetika we tebigy serişdeler ministri Alparslan Baýraktar, Antalýada geçirilen Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň (COP31) 31-nji konferensiýasynyň çäginde geçirilen "COP31 Türkiýe-IEA Energetika ministrleri ýygnagynda" Türkiýanyň energiýa görüşini paýlaşdy. Ministr Baýraktar, 2040-njy ýyla çenli umumy energiýa bazarlarynda üpjünçilik sarsgynlaryna garşy durnukly gurluş döretmegi we ösüşi goldamagy maksat edinýän "Milli Energetika 2040" meýilnamasynyň çäginde jemi 300 milliard dollar maýa goýumyny göz öňünde tutýandygyny aýtdy.

Milli Energetika 2040 meýilnamasy nämäni öz içine alýar?

Türkiýeniň energiýa pudagynda uzak möhletleýin strategiýasyny kesgitleýän Milli Energetika 2040 meýilnamasy, elektrik islegine gönükdirilen hemmetaraplaýyn özgertmeleri maksat edinýär. Ministr Baýraktar oturdylan umumy kuwwatynyň 128 gigawatdan 281 gigawata çenli ýokarlandyryljakdygyny we bu kuwwatyň 175 gigawat ýel we gün energiýasy bilen üpjün ediljekdigini aýtdy. Gurlan energiýanyň umumy energiýasyndaky paýyny 63 göterimden 77 göterime çenli ýokarlandyrmagy maksat edinýän hem bolsa, pes uglerodly energiýa ulgamy üçin 10 gigawat ýadro energiýasy kuwwatyny ösdürmek meýilleşdirilýär.

Energiýa tygşytlylygy we saklaýyş maýa goýumlary näme?

Ministr Baýraktar önümçilik kuwwatyndan başga-da ulgamyň çeýeligini ýokarlandyrmak üçin ammarlara we tor maýa goýumlaryna ünsi jemlejekdigini aýtdy we ulgamyň içine 140 gigawat sagat batareýa saklaýyş kuwwatynyň we 15 gigawat baglanyşyk kuwwatynyň goşuljakdygyny mälim etdi. Energiýa netijeliliginiň strategiýanyň esasy özenidigini bellän Baýraktar, “Türkiýe milli energiýa netijeliligi hereket meýilnamasy” bilen 2024-2030-njy ýyllar aralygynda 20,2 milliard dollarlyk maýa goýumynyň toplanjakdygyny we şeýlelik bilen 2040-njy ýyla çenli 240 milliard dollar tygşytlamagy maksat edinýändigini aýtdy.

Ministr Alparslan Baýraktar 2026-njy ýylyň 10-njy noýabrynda Antalýada geçirilen COP31 ýygnagynda Türkiýanyň energiýa öwrülişigini çaltlaşdyrmak maksady bilen 2040-njy ýyla çenli 300 milliard dollar maýa goýumyny döretmegi maksat edinýändiklerini mälim etdi. Bu strategiýa elektrikleşdirmäge, täzelenip bilýän energiýa çeşmelerine we energiýa netijeliligine gönükdirilen bolsa, ýurduň energiýa howpsuzlygyny üpjün etmek we global klimat maksatlaryna goşant goşmak maksat edinilýär.

Energetika we tebigy serişdeler ministrligi tarapyndan amala aşyrylan bu amal, milli energiýa strategiýalary, şeýle hem halkara hyzmatdaşlygy we hususy pudagyň maýa goýumlary bilen goldanýar. Maýa goýujylar we degişli gyzyklanýan taraplar ministrligiň resmi web sahypasy we bildiriş kanallary arkaly Milli Energetika 2040 meýilnamasynyň çäginde hereket edýän kanunçylyk kadalaryna, höweslendiriş mehanizmlerine we tender amallaryna eýerip bilerler.

Netije

Türkiýe energiýa syýasatynda gazylyp alynýan ýangyçlardan täzelenip bilýän çeşmelere we elektrik energiýasyna esaslanýan modele düýpgöter geçýär. 300 milliard dollarlyk maýa goýum maksady ýurduň diňe bir energiýa garaşsyzlygyny gazanmak däl, eýsem dünýä energiýa bazarlarynda tehnologiýa we infrastruktura üpjünçisi hökmünde has işjeň rol oýnamak niýetini açýar.

Mümkin täsirler

Bu ägirt uly maýa goýum meýilnamasy, energiýa pudagynda ýerli we daşary ýurt maýadarlary üçin uzak möhletli mümkinçilikleri döredip biler. Mundan başga-da, ýel, gün we ýadro energiýasy pudagyndaky taslamalaryň köpelmegi bilen tehnologiýa geçirişiniň we iş mümkinçiliginiň giňelmegi we energiýa çykdajylarynyň netijelilige gönükdirilen azalmagyna garaşylýar.