Ministr Baýraktar Russiýanyň Energetika hepdeliginde: Bar bolan turbageçiriji mümkinçiliklerinden netijeli peýdalanmaly

Energetika we tebigy serişdeler ministri Alparslan Baýraktar, Russiýada geçirilen Russiýanyň Energetika hepdeliginiň çäginde geçirilen "Geosyýasy sarsgynlara garşy durnuklylyk" atly topara gatnaşdy. Energetika bazarlaryndaky krizisleriň dünýä ykdysadyýeti üçin täze bir adaty ýagdaýa öwrülendigini mälim eden ministr Baýraktar, Türkiýäniň barha artýan energiýa islegini kanagatlandyrmak we importa garaşlylygy azaltmak üçin diwersifikasiýa we infrastruktura maýa goýumlaryna ünsi jemleýändigini aýtdy.

Bar bolan turbageçirijileri doly güýjüne nädip ulanmaly?

Ministr Baýraktar Türkiýäniň energiýa infrastrukturasynyň taýyndygyny, ýöne “TurkStream” we “Baku-Tbilisi-Jeýhan” ýaly möhüm liniýalaryň doly ulanylmaýandygyny aýtdy. Merkezi Aziýadan we Gazagystandan gelip çykýan nebitiň we gazyň Jeýhanyň üsti bilen dünýä bazarlaryna has netijeli iberilip bilinjekdigini mälim eden Baýraktar, Yrak-Türkiýe çig nebit turbageçirijisiniň 1,5 million barrele deň bolan Ortaýer deňzi basseýni üçin strategiki ähmiýetiniň bardygyny mälim etdi. Ministr Baýraktar, Hormuz bogazyndaky näbellilikler sebäpli Türkiýäniň üsti bilen dünýä bazarlaryna goşmaça nebit mukdaryny hödürläp biljekdigini aýtdy.

Akkuyu atom elektrik stansiýasyndaky iň soňky ýagdaý nähili?

nuclearadro energiýasynyň üpjünçilik howpsuzlygy üçin möhümdigini mälim eden ministr Baýraktar, 2050-nji ýyla çenli 20 gigawat ýadro energiýasyny öndürmegi maksat edinýändiklerini mälim etdi. Baýkara, Akkuyu ýadro elektrik stansiýasynda Rosatom bilen geçirilen gözleglerde ýakyn birnäçe aýyň içinde elektrik energiýasyny öndürip başlamagy maksat edinýändigini mälim etdi. Ministr Akkuýuda toplanan tejribäniň Sinop we Frakiýada täze taslamalar üçin esas boljakdygyny aýtdy.

Moskwa gatnaşyklarynyň çäginde ministr Alparslan Baýraktar Russiýanyň premýer-ministriniň orunbasary Aleksandr Nowak, Gazpromyň prezidenti Alekseý Miller we Nowatek başlygy Leonid Mihalson bilen duşuşyp, energiýa hyzmatdaşlygy we sebit hyzmatdaşlygy meselelerini ara alyp maslahatlaşdy. Energetika üpjünçiliginiň howpsuzlygyny ýokarlandyrmak üçin Türkiýäniň sebit bileleşiklerini güýçlendirmegi maksat edinýändigini mälim eden Baýraktar, Russiýa bilen amala aşyrylýan energiýa taslamalarynyň özara ynam we strategiki gözýetimiň çäginde ösdüriljekdigini aýtdy.

Türkiýanyň energiýa syýasaty, Energetika we tebigy baýlyklar ministrligi tarapyndan uzak möhletleýin üpjünçilik howpsuzlyk strategiýalaryna laýyklykda emele gelýär. Ucadro energiýa maýa goýumlary, turbageçirijileriň kuwwatyny gowulandyrmak we sebitdäki energiýa merkezlerini döretmek Türkiýäniň energiýa importyna daşarky garaşlylygyny azaltmagy we ýurdy sebitleýin söwda söwda merkezine öwürmegi maksat edinýän resmi meýilnamalaryň biridir.

Netije

Ministr Baýraktaryň aýdanlary, Türkiýäniň global energiýa krizislerine garşy "diwersifikasiýa" we "infrastruktura kuwwatyny ýokarlandyrmak" strategiýasyny kabul edendigini görkezýär. Bar bolan turbageçirijileri doly kuwwat bilen işlemek islegi diňe bir Türkiýäniň zerurlyklaryny däl, eýsem Europeewropanyň we Ortaýer deňziniň basseýniniň üpjünçilik howpsuzlygynda möhüm rol oýnamak islegini hem görkezýär.

Akkuyu atom elektrik stansiýasyndaky öňegidişlik we taýýarlanan adam resurslaryna üns bermek, Türkiýäniň ýadro energiýasy pudagynda daşary ýurt garaşlylygyny azaltmak we tehnologiýanyň geçirilmegini üpjün etmek kararyna gelendigini subut edýär. Bu ýagdaýa, Türkiýäniň energiýa bukjasyny diwersifikasiýa etmek arkaly uzak möhletleýin ykdysady durnuklylygy saklamak ugrundaky tagallasy hökmünde baha berip bolar.

Mümkin täsirler

Turbageçirijileriň kuwwatyny ulanmagy ýokarlandyrmak, Türkiýäniň energiýa söwdasyndaky geosyýasy pozisiýasyny güýçlendirip we üstaşyr girdejilerini artdyryp biler. Mundan başga-da, Akkuýudan elektrik öndürip başlamak, Türkiýäniň esasy ýük energiýa zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin möhüm içerki çeşme bermek arkaly energiýa importy kanunyna oňyn täsir edip biler.

Sebitleýin hyzmatdaşlyk habarlary Türkiýe Europeanewropanyň energiýa bazarlary bilen integrasiýasyny çaltlaşdyryp biler we goňşy ýurtlar bilen söwda gatnaşyklaryny täze derejä çykaryp biler. Nuclearadro pudagynda tälim alan ýaş inersenerleri işe almak, uzak möhletde ýokary tehnologiýa pudagynda Türkiýäniň adam resurslaryny artdyryp biler.