Ministr Bolatyň Haburdaky tankydy bellikleri: Täze döwür Eastakyn Gündogar bilen söwda başlaýar

Söwda ministri Ömer Bolat Türkiýanyň iň dinamiki we strategiki söwda derwezelerinden biri bolan Şyrnakdaky Habur serhet derwezesinde giňişleýin gözleg geçirdi. Şyrnak welaýatynyň häkimi Birol Ekiçiniň alyp barýan işleri we döwrebaplaşdyryş işleri barada jikme-jik maglumat alan ministr Bolat Habur serhet derwezesi küpek ýolunyň gümrük we daşary söwda sebit müdirliginiň mejlisler zalynda metbugat işgärleri bilen duşuşdy. Haburyň diňe bir Türkiýe üçin gümrük nokady bolman, eýsem daşarky dünýä üçin ägirt uly eksport derwezesidigini hem belläp, Bolat sebitdäki söwda işjeňliginiň geljegi barada möhüm habarlar berdi.

Türkiýe-Yrak söwdasynda täze döwür we ösüş ýoly taslamasy

Pandemiýadan öň we soň dünýädäki global üýtgemeler barada durup geçen ministr Bolat, Türkiýe bilen Yragyň arasyndaky söwda mukdarynyň geçmişde 20 milliard dollar çägine ýetendigini ýatlatdy. Iki ýurduň arasyndaky importyň we eksportyň umumy mukdarynyň geçen ýyldakydan 14,5 milliard dollar hökmünde hasaba alnandygyny mälim eden Bolat, Yrakda döredilen täze hökümet bilen gatnaşyklaryň güýçlenjekdigini aýtdy. Yragyň premýer-ministri Ali ez-Zeýdiň ýolbaşçylygyndaky delegasiýanyň geljek sişenbe güni Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň çakylygy boýunça Ankara resmi sapar etjekdigini habar beren Bolat, bu möhüm sammitde liderleriň arasyndaky duşuşyklardan başga-da, giňişleýin gatnaşýan işewür forumlar, tegelek stol ýygnaklary we şertnamalaýyn pudaklaýyn ýygnaklar geçiriljekdigini aýtdy. Bu gatnaşyklaryň taryhy küpek ýolundaky Habur geçelgesinde söwda mukdaryny artdyrjakdygyna ynanýandygyny aýtdy.

Bäşinji aýyny tamamlan Aýlag sebtindäki gyzgyn çaknyşyklaryň we Hormuz bogazyndaky töwekgelçilikleriň logistika koridorlarynyň ähmiýetini ýokarlandyrandygyny belläp, ministr Bolat Yrak bilen Siriýanyň bu işde iň howpsuz energiýa we transport ýollaryna öwrülendigini aýtdy. Kerkuk-Jeýhan turbageçirijisiniň ýene-de strategiki pozisiýa eýeländigini we Yrak hökümetiniň bu liniýanyň kuwwatyny artdyrmak isleýändigini mälim eden Bolat, Pars aýlagynyň Fawl portundan başlap, Türkiýäniň üsti bilen Europeewropa çenli uzalyp gidýän Ösüş ýoly taslamasynyň sebit üçin möhüm ähmiýete eýe bolandygyny aýtdy. src = "https://devlet-tc.hel1.your-objectstorage.com/news-images/6a627b48d2ed2-1784838984.jpg" data-style = "beýikligi: 853px; ini: 1280px">

Siriýanyň serhet derwezelerinde hereket we Nusaýbin-Kamyşlynyň hoş habary

Sebitdäki söwda integrasiýasyny güýçlendirmek üçin goňşy ýurtlar bilen gatnaşyklaryň dowam edýändigini görkezýän ministr Bolat, Siriýanyň gümrük gullugynyň prezidenti Kuteýbe Ahmed Bedewi bilen Ankarada duşuşandyklaryny aýtdy. Türkiýe palatalary we haryt biresalary bileleşigi (TOBB) we gümrük syýahatçylyk kärhanalary bilen hyzmatdaşlykda amala aşyrylan taslamalarda Siriýanyň demirgazyk-gündogaryndaky portlara energiýa çeşmelerini ibermek ýaly möhüm meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Häzirki wagtda Türkiýe bilen Siriýanyň arasynda 6 sany gümrük derwezesiniň bardygyny, olaryň 5-siniň hem söwda, hem-de ýolagçy geçelgesini amala aşyrýandygyny, ayaýladaı derwezesiniň diňe ýolagçy geçelgesini üpjün edýändigini mälim eden Bolat, Siriýa tarapynyň Nusaýbin-Kamyşly gümrük derwezesiniň açylmagyna taýýarlyk işlerini çaltlaşdyrandygyny we şu derwezäni şu ýylyň ahyryna çenli durmuşa geçirmegi maksat edinýändiklerini aýtdy.

Mesopotamiýa geografiýasynyň merkezinde ýerleşýän bu ýerleriň taryhy söwda ýollary bilen gaýtadan dikeldilendigini belläp, ministr Bolat logistika, energiýa we transport pudagyndaky bu oňyn ösüşleriň dogan halklar bilen Eastakyn Gündogardaky ýurtlaryň arasyndaky ykdysady integrasiýany çaltlaşdyrjakdygyny we geljege has umytly garaýyş döredjekdigini aýtdy. src = "https://devlet-tc.hel1.your-objectstorage.com/news-images/6a627b4962624-1784838985.jpg" data-style = "beýikligi: 853px; ini: 1280px">

Aýlag ýurtlaryna tranzit söwdasynda taryhy ädimler

Ministr Bolat sebitdäki söwdasyna gönüden-göni täsir etjek başga bir taryhy ösüşi halk bilen paýlaşdy. Daşary işler ministrligi bilen utgaşdyrylan diplomatik başlangyçlaryň netijesinde Saud Arabystanynyň 14 ýyl bäri ýapyk türk gatnawçylaryna tranzit söwda wizalaryny açandygy habar berildi. 15-nji aprelden güýje giren bu kararyň netijesinde türk logistika kompaniýalary Kuweýt we beýleki Aýlag ýurtlaryna Yrak Haburyň üsti bilen üznüksiz transport üpjün edip başlady. Edil şonuň ýaly-da, Bolat Hatay Cilvegözü we Kilis Öncüpynar serhet derwezelerinden çykýan ýük awtoulaglarynyň Iordaniýa, Liwana, Saud Arabystanyna, Katara, Kuweýt, Birleşen Arap Emirlikleri, Bahreýn we Ummana Siriýanyň üstaşyr geçelgesine baryp ýetendigini aýtdy we Siriýaly kärdeşiniň her gün takmynan 300 türk ýük awtoulagynyň Siriýadan geçýändigi baradaky maglumatlary paýlaşýandygyny aýtdy.

Uruşlaryň we durnuksyzlyklaryň soňlanmagy bilen Bolat sebitdäki ähli ýurtlar bilen hyzmatdaşlykda abadan geljegi gurjakdyklaryny mälim etdi we Habur gümrük derwezesiniň günbatarda Kapıkule ýaly möhüm ähmiýete we işewürlik derejesine eýe bolandygyny aýtdy. Firstylyň birinji ýarymynda her gün ortaça 2 müň ulagyň giren we çykýan Habur şäherinde bu görkezijiniň 2 müň 500 ulaga we iýul aýynyň ilkinji 22 gününde günde 2 müň 500 ulagyň çykýandygyny we söwdanyň çalt ösýändigini aýtdy. Bolat, Yragyň gümrük ulgamyna goşulan ASYCUDA ulgamy doly gurlan we bank ulgamlary bilen sinhron işlese, Türkiýe-Yrak söwdasynyň taryhy ýokary derejelere ýetjekdigini sözüniň üstüne goşdy.

Haburdaky bu ýokary derejeli syn programmasy; Şyrnak gubernatory Birol Ekici, AK partiýasy Şyrnakyň orunbasary Arslan Tatar, Söwda ministrleriniň orunbasarlary Mustafa Tuzcu we Sezai Uçarmak, Şyrnak şäheriniň häkimi Mehmet arkarka, AK partiýasynyň welaýat başlygy İbrahim Halil Erkan, MHP welaýat başlygy Koçero Saluçi, Silopi etrap häkimi Çağ gatnaşdy. Mundan başga-da, eksportyň baş müdiri Mehmet Ali Kılyçkaýa, Gümrük gullugynyň baş müdiri Mustafa Gümüş, Gümrük gullugynyň baş müdiri Rejep Koşal, Içerki söwdanyň baş müdiri Adem Başar, Hukuk hyzmatlarynyň baş müdiri Ebubekir Aýdoğdu, Gümrük we Syýahatçylyk Kärhanalarynyň Baş müdiri Ahmet Gürlek, Strategiýa Ösüş Admy Gelişim, Cizre TSO-nyň prezidenti Ömer Faruk ıldyldyrym, Habur gümrük gullugynyň sebit dolandyryjysy Hüseýin Şanverdi, Habur gümrük müdiri Hasan Baýram we köp sanly edara ýolbaşçylary bardy.