Ministr edarasy: Howanyň maksatlary üçin milli hereket zerur

Kopengagende geçirilen Howa ministrleriniň ýygnagynda COP31-iň prezidenti we Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum, "Çydamlylygy ýokarlandyrmak we uýgunlaşmagy çaltlaşdyrmak" sessiýasyna ýolbaşçylyk eden global klimat maksatlaryny milli derejä geçirmegiň ähmiýetine ünsi çekdi. Institut häzirki maksatlaryň çalt durmuşa geçirilmelidigini mälim etdi we uýgunlaşma amallarynyň ykdysady we jemgyýetçilik ösüşiň merkezinde durýandygyny aýtdy.

Uýgunlaşma maksatlarynyň netijeli durmuşa geçirilmegi

Sessiýanyň açylyş dabarasynda ministr Kurum howanyň üýtgemeginiň geljekde bolup biläýjek ýagdaý däldigini, ýöne häzirki wagtda başdan geçirilýän hakykatdygyny aýtdy. Howanyň üýtgemeginiň täsirleriniň gündelik durmuşdan önümçilik ulgamlaryna çenli giň gerim alýandygyny mälim etdi. Howa hadysalarynyň we tebigy betbagtçylyklaryň esasanam ösýän ýurtlara we ýerli jemgyýetlere zyýanly täsirleri galdyrýandygyny aýtdy.

Bu edara howanyň üýtgemegine garşy göreşde uýgunlaşma we çydamlylyk düşünjeleriniň diňe bir daşky gurşaw meselesi bolman, eýsem ykdysady abadançylygyň we sosial durnuklylygyň esaslarynyň biridigini düşündirdi. Şunuň bilen baglylykda, "uýgunlaşmagy maliýeleşdirmegiň" ýokarlandyrylmalydygyny we hyzmatdaşlygy güýçlendirmelidigini aýtdy.

Milli uýgunlaşma meýilnamalary we global tagallalar

Ministr Kurum COP30-da kabul edilen Belem uýgunlaşma görkezijileri ýaly halkara başlangyçlaryň meýdançada anyk netijelere öwrülmeginde möhüm ädimlerdigini aýtdy. Şeýle hem, Milli uýgunlaşma meýilnamalaryny durmuşa geçirmek bileleşigi ýaly başlangyçlaryň dünýä derejesinde uýgunlaşmagy ýokarlandyrmakda möhüm rol oýnaýandygyny mälim etdi. Institut, habarlylygy ýokarlandyrmagyň hökümetleriň bu talaplara biperwaý garap bilmejekdigini görkezjekdigini aýtdy.

Şu nukdaýnazardan, milli derejedäki tejribäni çaltlaşdyrmagyň ähmiýetine ünsi çekip, edara uýgunlaşma maksatlarynyň netijeli durmuşa geçirilmegi we maliýeleşdirilmegini güýçlendirmek ileri tutulýan ugurlardygyny aýtdy. Stakehli gyzyklanýan taraplaryň arasynda has güýçli hyzmatdaşlygyň mehanizminiň döredilmelidigini aýtdy.

Global durmuşa geçiriş tizlendiriji we 1.5 dereje missiýasy

Bu edara COP prezidentleriniň maglumat ýygnagyna hem gatnaşdy. Bu ýygnakda Global ýerine ýetiriş tizlendiriji we 1.5 derejeli Belem missiýasy ýaly COP30-da kabul edilen kararlaryň ähmiýeti nygtaldy. Braziliýa we Awstraliýa bilen bilelikde amala aşyrylan bu taslamalaryň durmuşa geçiriş tapgyrynda innowasiýa çemeleşmelerini hödürleýändigini aýtdy.

Pari Paris şertnamasynyň üstünlikli bolmagy üçin Belem 1.5 derejeli missiýanyň möhümdigini mälim eden Kurum, bu platformanyň aç-açan we gatnaşýan ýygnak nokadyny hödürleýändigini aýtdy. Azerbaýjan, Braziliýa we Awstraliýa bilen bilelikde alnyp barylýan işleriň milli goşant deklarasiýalaryny we milli uýgunlaşma meýilnamalaryny has takyk durmuşa geçirmäge mümkinçilik döredýändigini mälim etdi.

Institut halkara hyzmatdaşlygy güýçlendirmek we ähli gatnaşyjylaryň gatnaşmagyny üpjün etmek meselesinde bu ugurlaryň örän möhümdigini mälim etdi we bu hyzmatdaşlygyň klimat krizisine garşy global raýdaşlygy döredjekdigini aýtdy.

Kur. uly ähmiýete eýe. Bu özgerişlik diňe bir daşky gurşaw syýasaty üçin däl, eýsem ykdysady ösüş we sosial durnuklylyk üçinem möhüm ädim hökmünde görülýär. Geljekki döwürde bu meseleler boýunça görüljek ädimleriň global hyzmatdaşlygy we sazlaşygy maliýeleşdirmegi güýçlendirer diýlip garaşylýar.

Bellikler: