Ministr Fidan Türkiye Günorta-Gündogar Europeewropa sammitinde wekilçilik eder

Daşary işler ministri Hakan Fidan ertir Sofiýada geçiriljek Günorta-Gündogar Europeanewropa Hyzmatdaşlyk Prosessine (SECP) Döwlet we hökümet baştutanlarynyň sammitine gatnaşar. Bu möhüm ýygnakda Prezident Rejep Taýyp Erdogana wekilçilik etjek Fidan Türkiye sebit hyzmatdaşlygyny we durnuklylygy ýokarlandyrmak baradaky pikirleri bilen paýlaşar. "Oýlanmalar" mowzugy astynda geçirilýär. Duşuşyga SEECP agza 13 ýurtdan döwlet we hökümet baştutanlary, daşary işler ministrleri we Sebit hyzmatdaşlygy geňeşiniň (RCC) baş sekretary gatnaşar. Sammitde hyzmatdaşlygy güýçlendirjek Sammit Jarnamasyny kabul etmek meýilleşdirilýär.

Türkiýanyň sebitleýin görüşi

Sammitde eden çykyşynda ministr Fidan Türkiýanyň Balkanlardaky hyzmatdaşlygy ýokarlandyrmaga gönükdirilen syýasatlaryna ünsi çeker diýlip garaşylýar. Fidan Türkiye SEECP-e ygrarlydygyny we bu platformanyň sebit gepleşikleri üçin ähmiýetini beýan eder. Mundan başga-da, ol Balkanlaryň strategiki pozisiýasyna ünsi çeker we sebitiň diňe bir ýerli däl, eýsem global durnuklylyk üçinem möhümdigini mälim eder.

Sebitleýin ösüş we hyzmatdaşlyk

Çykyşynda ministr Fidan Balkanlaryň umumy ösüş merkezine öwrülmelidigini öňe sürer. Sebitdäki ykdysady we strategiki potensialyndan doly peýdalanmak üçin transport we energiýa ulgamlaryny ösdürmegiň ähmiýetini nygtaýar. Bu tagallalaryň sebit integrasiýasyny çuňlaşdyrmak arkaly ykdysady ösüşe we gülläp ösmegine goşant goşjakdygy mälim ediler. Fidan bu urşy hemişelik parahatçylyk şertnamasy bilen bes etmek üçin görülýän çäreleri goldaýandyklaryny mälim eder. Şeýle hem, Eýran bilen ABŞ-nyň arasyndaky gepleşikleriň üznüksiz dowam etmelidigini we meseleleriň diplomatiýa we gepleşikler arkaly çözülmelidigini mälim etmelidigini aýtdy. Bu hereketleriň halkara hukugy we adamzat gymmatlyklary nukdaýnazaryndan kabul edilip bilinmejekdigini mälim eder we halkara jemgyýetçiliginiň parahatçylyk we adalat esasynda umumy jogapkärçiliklerini ýerine ýetirmelidigini görkezer.

SEEPC-iň ähmiýeti we geljegi

SEECP, 1996-njy ýylda döredilen we Balkan ýurtlarynyň 13-sini birleşdirýän sebit hyzmatdaşlygy üçin möhüm platforma bolmagyny dowam etdirýär. Türkiye, SEECP-iň esaslandyryjy agzalarynyň biri hökmünde bu işde işjeň rol oýnaýar. Sammitiň çäginde geçirilen ýygnaklar sebitleýin we halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin möhüm mümkinçilikleri hödürleýär.

Türkiýäniň möhletli prezidentligi

Türkiýe geçmişde üç gezek SEECP möhletiniň prezidentligini aldy. 1998-1999, 2009-2010 we 2020-2021-nji ýyllarda bu borjy ýerine ýetiren Türkiye, hyzmatdaşlyk işlerine möhüm goşant goşdy. GDAU-da prezidentlik möhleti her ýyl üýtgeýär we 2026-njy ýylda bu wezipe Rumyniýa geçiriler.

SEEPC-iň gurluşy we işi

SEECP çeýe hemişelik maslahat beriş mehanizmi hökmünde işleýär. Her ýyl döwlet we hökümet baştutanlarynyň sammitinden başga-da, iki sany Daşary işler ministriniň ýygnagy we syýasy direktorlar ýygnagy geçirilýär. Mundan başga-da, dürli derejedäki Mejlis mejlisleriniň ýygnaklaryny we pudaklaýyn ýygnaklary guramak arkaly sebitara hyzmatdaşlygy güýçlendirilýär.

Netijede, ministr Fidanyň gatnaşjak SEECP sammiti Türkiýanyň Balkanlarda hyzmatdaşlygy we durnuklylygy ýokarlandyrmak we has giň geografiýa ugrundaky tagallalaryny ýene bir gezek açar. Geljekde şeýle ýygnaklaryň sebit we halkara gatnaşyklarynda oňyn ösüşlere sebäp boljakdygyna garaşylýar.