Ministr Memişoğlu: Saglykdaky adalat global jogapkärçilikdir

Antalýada Türkiýe tarapyndan gurnalan Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň (COP31) 31-nji konferensiýasynyň çäginde "Dinamiki we çydamly saglyk ulgamlary: ýurt tejribeleri" atly ýokary derejeli panel geçirildi. Saglygy goraýyş ministri Kemal Memişoğlu, BSGG-nyň baş müdiri Tedros Adhanom Gebreýs, Braziliýanyň Saglygy goraýyş ministri Aleksandr Padilha we Awstraliýanyň Kesellere gözegçilik merkeziniň baş müdiri Zoe Winterer, Islandiýanyň öňki premýer-ministri we Bütindünýä saglyk guramasynyň (BSG) Pan-Europeanewropa Howa we Saglyk Komissiýasynyň başlygy Katrin obakobsdottiriň ýolbaşçylygyndaky sessiýa gatnaşdy.

Saglygy goraýyşda adalat we elýeterlilik nähili üpjün edilýär?

Ministr Kemal Memişoglu öz çykyşynda adam ömrüniň her geografiýada deň ähmiýete eýedigini aýtdy we saglygy goraýyş hyzmatlarynda adalaty üpjün etmegiň esasy hukukdygyny aýtdy. Memişoglu, Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda amala aşyrylan Saglygy özgertmek maksatnamasy bilen 81 welaýatda maşgala lukmançylyk ulgamynyň giňeldilendigini mälim edip, 1500-den gowrak hassahana we 1,5 million saglyk işgärine hyzmat edýändigini aýtdy.

Howanyň üýtgemegi saglyk ulgamlaryna nähili täsir edýär?

Howa krizisiniň saglyk krizisidigini aýdan ministr Memişoğlu, Türkiýe aşa yssy saglyk hereket meýilnamasy bilen etrap derejesinde töwekgelçilik kartalaryny döredendiklerini we "Öňüni alyş saglygy" çemeleşmesini kabul edendigini aýtdy. Maslahatyň dowamynda Memişoğlu içerki dem alyş önümçiligi ýaly tehnologiki üstünliklere ünsi çekdi we Gazadaky gumanitar ýagdaýy görkezdi we saglygy goraýyş işgärlerini goramagyň halkara jemgyýetçiliginiň umumy jogapkärçiligini aýtdy.

Antalýada geçirilen COP31 konferensiýasyna ýygnanan halkara wekiller howanyň üýtgemeginiň saglyga ýetirýän ýaramaz täsirleri we bu işde durnukly saglyk ulgamlaryny döretmek üçin edilmeli ädimler barada pikir alyşdylar. Tebigatyň betbagtçylyklar bilen göreş we içerki lukmançylyk enjamlaryny öndürmek boýunça tejribelerini paýlaşýan ministr Kemal Memişogly global hyzmatdaşlygyň möhümdigini aýtdy.

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy we dürli ýurtlaryň saglygy goraýyş ministrlikleri tarapyndan geçirilen şular ýaly halkara paneller howanyň üýtgemeginiň saglyga ýetirýän howplaryny azaltmak maksady bilen syýasaty ösdürmäge goşant goşýar. Gatnaşýan ýurtlar saglyk maglumatlary paýlaşmak, irki duýduryş ulgamlaryny güýçlendirmek we betbagtçylyk logistikasy ýaly meseleler boýunça umumy strategiýalary kesgitlemek arkaly halkara maliýeleşdirmäge we hyzmatdaşlyga çagyrýar.

Netije

Howanyň üýtgemeginiň diňe bir daşky gurşaw meselesi bolman, eýsem ilatyň saglygynyň gönüden-göni meselesi ýurtlaryň saglyk infrastrukturasyny bu täze howplara laýyklykda täzeden düzmegini talap edýär. Türkiýäniň betbagtçylyklar bilen göreş we içerki önümçilik kuwwaty krizis döwründe saglyk hyzmatlarynyň üznüksizligini üpjün etmek üçin möhüm model bolup durýar.

Mümkin täsirler

Halkara derejesinde hyzmatdaşlyga çagyryşlaryň köpelmegi, howanyň üýtgemegine uýgunlaşmak üçin saglyk ulgamlaryna has köp maliýe serişdeleriniň geçirilmegine mümkinçilik döredip biler. Mundan başga-da, irki duýduryş ulgamlarynyň giňden ulanylmagy bilen, dowamly hassalar we garrylar ýaly töwekgelçilik toparlary üçin öňüni alyş saglyk hyzmatlarynyň täsiri aşa yssy we tebigy betbagtçylyklar ýaly ýagdaýlarda ýokarlanyp biler.