Ministr Şimşek 2026-njy ýylyň ikinji çärýeginiň ösüş maglumatlaryna baha berdi: Türk ykdysadyýetinde deňagramly ösüş prosesi

Gazna we maliýe ministri Mehmet Şimşek 2026-njy ýylyň ikinji çärýeginde Türkiýe ykdysadyýetiniň jemi içerki önüminiň (JIÖ) maglumatlaryna baha berdi. Geosyýasy dartgynlylyga we dünýä derejesinde başdan geçirilýän kyn bazar şertlerine garamazdan Türkiýäniň deňagramly ösüş ýoluny dowam etdirýändigini belläp, Şimşek ösüşiň geljek döwürde kem-kemden çaltlaşjakdygyny aýtdy.

Global kynçylyklara garamazdan türk ykdysadyýeti ösmegini dowam etdirdi

Ministr Şimşekiň sosial media hasabynda paýlaşan seljermesine görä, 2026-njy ýylyň ikinji çärýeginde türk ykdysadyýeti öňki çärýek bilen deňeşdirilende 1,1 göterim, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 2,3 göterim ösdi. Bu görkeziji bilen, ýyllyk milli girdeji möhüm çäkden çykyp, 1,7 trillion dollar çäkden geçdi.

Pudaklaýyn esasda gözden geçirilende, tehnologiýany köp talap edýän sebitleriň goşandy bilen senagat gymmaty ýylda 2,4 göterim ýokarlandy, oba hojalygy bolsa 13,3 göterim güýçli ösüş depgini bilen ünsi çekdi. Içerki we daşary ýurt isleginiň deňagramly goşandy netijesinde emele gelen bu döwürde hususy sarp ediş 3,5 göterim, maýa goýumlary 0,6 göterim ýokarlandy. Şeýlelik bilen, arassa daşary ýurt isleginiň oňyn goşandy bilen deňagramly ösüş gurluşy gazanyldy.

Häzirki hasap ýetmezçiligi Durnukly derejelerde we karz nyrhlary pes

Geopolitiki ösüşleriň söwda hyzmatdaşlaryna we energiýa we haryt bahalarynyň ýokarlanmagynyň gündelik hasap balansyna edýän täsiri barada aýdyp, ministr Şimşek ikinji çärýekde ýyllyk hasap defisitiniň 38,9 milliard dollardygyny aýtdy. Şimşek, bu mukdaryň milli girdejä bolan gatnaşygynyň 2,3 göterim derejesinde durnukly derejede galýandygyny mälim edip, karz gatnaşyklarynyň oňyn ýagdaýyna ünsi çekdi.

Şimşek, Türkiýeniň umumy daşarky karz paýynyň milli girdejä bolan gatnaşygynyň gorizontal bolup galýandygyny mälim etdi we Türkiýanyň umumy bergisiniň milli girdejä bolan gatnaşygynyň 91 göterim bolandygyny aýtdy. Ol bu görkezijiniň ösýän ýurtlaryň ortaça 229 göterimden we dünýäde bergileriniň ortaça 306 göterimden has pesdigini aýtdy.

Býudjet öndürijiligi güýçli we täze ýol kartasy ýolda

Maliýe düzgün-nyzamynda hiç hili eglişikiň ýokdugyny belläp, ministr Şimşek hasaba alynmadyk ykdysadyýete garşy göreş, salgyt adalat reformalary we çykdajy düzgünleri sebäpli býudjetde möhüm bir ugur alandyklaryny aýtdy. Salgyt girdejileriniň ep-esli böleginiň raýatlara global bahalaryň täsiriniň peselmegini we dezinfilýasiýa prosesini goldamak üçin durmuşa geçirilýän eşelon mobil ulgamy sebäpli tölenendigine garamazdan, býudjetiň oňyn pozisiýasyny saklandygyny aýtdy.