Mladenow: Parahatçylyk prosesi we Gazadaky kynçylyklar

Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşinde (UNSC) geçirilen mejlisde Gaza Parahatçylyk Geňeşiniň ýokary wekili Nikolaý Mladenow Gazadaky ýagdaýlara we ABŞ-nyň prezidenti Trump-nyň parahatçylyk meýilnamasyna giňişleýin baha berdi. Duşuşykda Palestina meselesi we Eastakyn Gündogardaky häzirki ýagdaýlar ara alnyp maslahatlaşylmagy maksat edinildi. Bu meýilnamanyň indiki ädimlerini UNSC agzalaryna düşündirdi. Meýilnamany durmuşa geçirmekde ýüze çykan kynçylyklar we ýerine ýetirilmeli ýol kartasy barada jikme-jik maglumat berdi.

Palestina bilen Ysraýylyň arasynda dowam edýän konfliktleriň ynsanperwer kömeginiň gelmegine päsgelçilik döredýändigini belläp, Mladenow bu ýagdaýyň palestinalylaryň howpsuzlyk düşünjesine täsir edýändigini aýtdy. Ysraýylyň meýilnamanyň çäginde öz borçlaryny ýerine ýetirmeýändigini aýtdy.

Palestinanyň öz ykbalyny kesgitlemek hukugy

Mladenow Palestiniň öz geljegini we Gazanyň durkuny täzelemek ýaly möhüm meseleleri kesgitlemäge hukugynyň bolmalydygyny aýtdy. Parahatçylyk meýilnamasynyň tapgyrlarynda ýaraglaryň ýok edilmegi we olaryň Gazanyň administrasiýasyna geçirilmegi ýaly möhüm zatlar bar. Ysraýyla ýarag ibermek üçin haýsydyr bir palestinaly toparyň talap edilmejekdigini habar berdi.

Gazadaky häzirki ýagdaýyň agyrlygyny beýan eden Mladenow sebitdäki binalaryň 80 göteriminiň zaýalanandygyny ýa-da ýykylandygyny aýtdy. Takmynan 7 million tonna harabalygyň henizem durandygyny we ýarylmadyk ýaraglar bilen garylandygyny aýtdy.

Ynsanperwer ýagdaýyň ýaramazlaşmagy

Mladenow Gazadaky işsizlik derejesiniň aladalandyryjy derejä ýetendigini we her 100 palestinalydan 80-siniň işsizdigini aýtdy. Sebitdäki bir milliondan gowrak adamyň hemişelik gaçybatalgasynyň ýokdugyny aýtdy.

Suw ýetmezçiliginiň we çöken saglyk we bilim ulgamlarynyň Gazadaky ýaşaýyş şertlerini hasam kynlaşdyrýandygyny aýtdy. Ot açyşlygyň möhümdigi barada durup geçip, häzirki ýagdaýyň ideal däldigini aýtdy.

Ysraýylyň ýaraşyk düzgünleriniň bozulmagy

Ysraýyl goşunynyň her gün atyşygy bozýandygyny aýdyp, Mladenow bu düzgünleriň käbir ýagdaýlarda çynlakaý derejä ýetendigini aýtdy. Ot açyşlygyň etabyň iň möhüm böleklerinden biridigini, emma häzirki işlemegiň kanagatlanarly däldigini aýtdy.

Gazadaky häzirki ýagdaýy gowulandyrmak üçin halkara jemgyýetçiliginiň has köp goldaw bermelidigini aýtdy. Sebitde parahatçylygy üpjün etmek üçin ähli taraplaryň öz borçlaryny ýerine ýetirmelidigini aýtdy.

Geljekdäki ösüşler we garaşmalar

Sözümiň ahyrynda Mladenowyň çykyşy Gazadaky parahatçylyk prosesinde ýüze çykýan kynçylyklary we bu prosesi gowulandyrmak üçin edilmeli ädimleri açdy. Geljekde taraplaryň arasynda has netijeli hyzmatdaşlyga ýetiler we halkara goldawy artar diýip umyt edýäris.