Moody's Türkiye-iň karz reýtingi: Ine, ägirt hasabatda inflýasiýa we ösüş çaklamalary

Dünýä bazarlarynyň sabyrsyzlyk bilen garaşýandyklary baradaky beýannama halkara karz reýting gullugy Moody's-dan geldi. Türk ykdysadyýetine wagtal-wagtal syn bermegi tamamlan bu gurama, karz reýtingine we dünýägaraýşyna hiç hili üýtgeşme girizmedi. 16-njy iýulda geçirilen döwürleýin baha berişiň jikme-jikliklerini paýlaşan Moody, bu ýagdaýyň göni reýting üýtgemesini ýa-da gysga möhletli hereket signalyny alyp barmaýandygyny aýtdy.

Türk ykdysadyýetiniň güýçleri we CBRT-iň ünsi

Moody's tarapyndan geçirilen derňewde Türkiye karz reýtingini goldaýan esasy faktorlar görkezildi. Largeurduň uly, dinamiki we ýokary diwersifikasiýa edilen ykdysady gurluşynyň, şeýle hem döwlet karzynyň pesliginiň iň möhüm garşylyk nokatlarydygy mälim edildi. Ykdysady dolandyryşyň, esasanam 2023-nji ýylyň ortalaryndan bäri ädilen ädimleriň oňyn netije berendigi nygtaldy. Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Bankynyň (CBRT) ýolbaşçylygynda alnyp barylýan rasional pul syýasaty; Inflýasiýa basyşyny azaltmakda, makroykdysady deňagramsyzlygy aradan aýyrmakda we içerki we daşary ýurt maýadarlarynyň türk lirasyna bolan ynamyny dikeltmekde möhüm rol oýnandygy mälim edildi.

Möhüm inflýasiýa we ösüş çaklamalary

Hasabatda global we sebitleýin töwekgelçilikleriň Türkiye dezinflýasiýa prosesine edýän täsiri hem gözden geçirildi. Eastakyn Gündogarda ýüze çykýan dartgynlylygyň netijesinde ýüze çykýan energiýa bahalarynyň ýokarlanmagy inflýasiýa garşy göreşi çaltlaşdyrmagy kynlaşdyrdy. Moody's, Türkiye ýylyň ahyrky inflýasiýasynyň 2026-njy ýylyň ahyryna çenli 29 göterime we 2027-nji ýylyň ahyryna çenli 24 göterime çenli azalmagyna garaşýar. Ykdysady ösüş ugrunda 2025-nji ýylda çak edilýän 3,6 göterim ösüş depgini 2026-njy ýylda çäklendirilen haýallyk bilen 3,4 göterime çenli peseler diýlip çaklanylýar.

Karz balynyň ýokarlanmagyna haýsy şertler bagly?

Türkiye-iň häzirki karz reýtingini "Ba3" we reýting perspektiwasyny "durnukly" diýip saklaýan Moody's, geljekdäki reýtingiň ýokarlanmagy üçin zerur şertleri hem görkezdi. Beýanatda; Makroykdysady durnuklylygy hemişelik edýän, ykdysadyýetiň walýuta hümmetine we inflýasiýa zarbalaryna garşy durnuklylygyny ýokarlandyrýan we daşarky gowşaklyk töwekgelçiliginiň gurluş taýdan azalmagyny üpjün edýän özgertmeler aýgytly durmuşa geçirilse, karz reýtinginiň ýokarlandyrylyp bilinjekdigi mälim edildi. Guramanyň 2024-nji senenamasynda Türkiye üçin 23-nji ýanwar we 24-nji iýul bar bolsa-da, bu seneleriň takyk täzelenme borçnamasynyň ýokdugy we edaralaryň senenamadan daşary döwürlerde baha berip biljekdigi ýatladyldy.