Müsüriň mejlisi Prezident Sisine Saud Arabystanyna harby goldaw bermäge ygtyýar berdi

Müsüriň Mejlisi, Yemenemendäki Eýran tarapyndan goldanýan Huti milisiýasynyň Saud Arabystanyna edýän hüjümleriniň köpelmeginden soň, Prezident Abdel Fattah el-Sisine Saud Arabystanyna harby goldaw bermäge ygtyýar bermegi tassyklady. Bu karar sebitdäki gapma-garşylyklaryň güýçlenýän döwründe Riýad administrasiýasynyň goragyna goşant goşmak üçin kabul edildi.

Müsüriň harby goldaw karary näme üçin kabul edildi?

Müsüriň parlamenti tarapyndan tassyklanan ygtyýarlyk, Hussileriň Saud Arabystanynyň topragyna ballistik raketalar we pilotsyz howa ulaglary bilen hüjümleri güýçlenenden soň ýüze çykdy. Riýad administrasiýasynyň goranyş ukybyny goldamagy maksat edinýän bu ädim, Müsüriň sebitdäki konfliktlere göni harby gatnaşmagyna ýol açyp biljek ösüş hasaplanýar.

Yemenemendäki konfliktleriň häzirki ýagdaýy nähili?

Yemenemeniň iň uly welaýaty bolan Taizde gözegçilik dürli partiýalaryň arasynda bölünen hem bolsa, soňky hepdelerde hutileriň Muha, Şumaýteýn, Maafir, Jebel Habshi we Waziýye ýaly sebitlerde öňegidişlik gazanylandygy aýdylýar. Resmi däl hasaplamalara görä, Birleşen Milletler Guramasynyň habarlaryna görä iýul aýyndan bäri güýçlenýän konfliktlerde müňlerçe adam öldi ýa-da ýaralandy, hutiler welaýatyň ýer meýdanynyň 70 göteriminden gowragyny dolandyrýarlar.

Müsüriň Mejlisi Prezident Abdel Fattah el-Sisine Yemenemendäki raýat urşy we Saud Arabystanyna garşy artýan hüjümler sebäpli harby goldaw bermäge ygtyýar berdi. 2014-nji ýylyň sentýabr aýynda paýtagt Sananyň gözegçiligi bilen başlanan etapda, Saud Arabystanynyň ýolbaşçylygyndaky Arap koalisiýasy 2015-nji ýylyň mart aýyndan bäri halkara derejesinde ykrar edilen ememen hökümetine goldaw bermegini dowam etdirýär.

Halkara hukugy we sebitleýin howpsuzlyk şertnamalarynyň çäginde döwletleriň harby hyzmatdaşlygy degişli ýurtlaryň parlament tassyklamalary we hökümetleriň arasyndaky ikitaraplaýyn şertnamalar bilen amala aşyrylýar. Müsüriň bu karary sebitdäki harby deňagramlylygy üýtgetmek we koalisiýa güýçleriniň strategiki meýilnamalaşdyryş nukdaýnazaryndan berjaý edilmeli proses hökmünde tapawutlanýar.

Netije

Müsüriň Saud Arabystanyna harby goldaw bermek karary sebitdäki howpsuzlyk arhitekturasynyň üýtgäp başlandygyny görkezýär. Hutileriň Yemenemendäki agdyklyk etmeginiň giňelmegi we Saud Arabystanyna edýän hüjümleriniň artmagy sebit aktýorlarynyň harby hyzmatdaşlygyny has anyk esasda alyp barmagyň zerurlygyny ýüze çykardy.

Bu karar, Müsüriň Eastakyn Gündogarda howpsuzlyk syýasatlarynda has işjeň rol oýnaýandygyny görkezýär. Konfliktiň taraplarynyň arasyndaky güýç balansynyň üýtgemegi, harby interwensiýa kuwwatynyň, şeýle hem diplomatik çözgütleriň gözleginiň ýakyn döwürde kesgitleýji faktor boljakdygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Müsüriň harby goldawynyň meýdançada görkezilmegi Yemenemendäki çaknyşyklaryň güýçlenmegini we sebitdäki dartgynlygy güýçlendirip biler. Hutileriň bu ösüşe edýän reaksiýalary Saud Arabystanynyň goranyş strategiýalaryna we sebitdäki harby hereketine gönüden-göni täsir edip biler.

Mundan başga-da, bu ädim Eýran tarapyndan goldanýan Hussiler bilen Arap koalisiýasynyň arasyndaky konfliktleriň halkara ölçegini giňeldip, sebitdäki beýleki ýurtlaryň bu işe gatnaşmagyna ýa-da araçylyk işlerine täzeden baha bermegine sebäp bolup biler. Harby goldawyň gerimi we dowamlylygy bu ugurdaky konfliktleriň ugruny üýtgetmek mümkinçiligine eýe.