Nebitiň bahasy 100 dollara barýar: CBRT-iň göterim derejesi ýol kartasy üýtgärmi?

Şu gün Türkiýe Merkezi Banky (CBRT) tarapyndan yglan ediljek göterim derejesi karary, ykdysady dolandyryşyň inflýasiýa garşy strategiýasy taýdan möhüm öwrülişik pursatyny emele getirýär. Dünýä bazarlarynda energiýa çykdajylarynyň ýokarlanmagy we Brent nebitiniň barrel bahasy 100 dollar bahasyna ýetmegi, pul syýasatçylarynyň karar bermek mehanizmlerine gönüden-göni täsir edýär. Destek Portföý gaznasynyň dolandyryjysy Ahmet Deniz ğabasan bu mesele boýunça möhüm baha berip, Merkezi Bankyň bu möhüm ýygnakda syýasatyň üýtgewsiz bolmagyna garaşýandyklaryny aýtdy.

Inflýasiýa basyşy we energiýa bahalarynda töwekgelçilikler

Soňky döwürde güýçlenýän geosyýasy dartgynlyk global üpjünçilik zynjyrlaryna we energiýa bazarlaryna çynlakaý basyş edýär. Bu ýagdaýyň içerki inflýasiýanyň dünýägaraýşyny ýokarlandyrandygyny mälim eden Ahmet Deniz ğabasan, esasanam energiýa çykdajylarynyň ýokarlanmagynyň Merkezi Bankyň göterim derejesini peseltmek meýilnamasynyň yza süýşürilmegine sebäp bolup biljekdigini aýtdy. Energetika importçysy bolan Türkiýe üçin nebitiň bahasynyň her ýokarlanmagy, gündelik hasap defisitinde we inflýasiýada gönüden-göni kesgitleýji rol oýnaýar.

Oktýabr aýynda göterim mukdaryny azaltmak üçin garaşyş

Brent nebitiniň bahasynyň 100 dollar derejesine ýetmeginiň Merkezi Bankyň inflýasiýa çaklamalary we pul syýasaty nukdaýnazaryndan iň möhüm töwekgelçilik faktorlaryndan biridigini bellän ğabasan, göterim derejesini peseltmek üçin oktýabr aýyna ünsi çekdi. Global derejede energiýa bahalarynda hemişelik gowşaýan ýagdaý bar bolsa, CBRT oktýabr aýynda Pul syýasaty komitetiniň (MPC) mejlisinde göterim derejesini peseltmek mümkinçiligini has ara alyp maslahatlaşyp biljekdigini aýtdy.

Gözler Merkezi Bankyň göterim derejesinde bolar

Karar tekstinde energiýa we inflýasiýa ünsi çeker

Bazarlaryň ünsüni çekýän ýene bir möhüm mesele, göterim derejesi kararyndan soň çap ediljek MPC karar teksti bolar. Ahmet Deniz ğabasan, şu günki ýygnakda CBRT-iň göterim derejesini üýtgetmejekdigini çaklasa-da, energiýa bahalarynyň üýtgemegine ünsi karar tekstinde has aýdyň görjekdigini çaklaýar. Tekstiň energiýa bahalarynyň gidişiniň inflýasiýa täsirine ünsi çekjekdigi we geljekde göterim derejesini peseltmek ädimleriniň bu makroykdysady ösüşlere doly indekslenjekdigi barada habar berjekdigi çak edilýär.