Nepalda ullakan buz bölegi bölünip çykdy, Suw joşmasy obalary: Iň azyndan 162 adam öldi, 800 adam ýitdi!

Nepal bilen Hytaýyň serhedindäki daglyk sebitde bolup geçen güýçli suw joşmalary şäherçeleri we trek ýollaryny ýuwutdy. Sebitdäki betbagtçylygyň sanynyň gitdigiçe köpelmegi bilen gözleg we halas ediş toparlary wagt bilen ýaryşýarlar. Iň soňky beýannama görä, betbagtçylykda ölenleriň sany 162-e ýeten hem bolsa, azyndan 800 adamyň henizem dereksiz ýitendigi habar berildi. Howanyň we ýeriň kyn şertlerine garamazdan toparlar dikuçarlar we pilotsyz uçarlar bilen sebiti gözden geçirmegi dowam etdirýärler.

Gimalaý daglarynda äpet buzluk döwülýär: Betbagtçylygyň sebäbi aýdyň bolýar

sourceserli çeşmelerden alnan maglumatlara görä, betbagtçylygyň aňyrsynda elhenç tebigy hadysa bar. Suw joşmasy, Rasuwa-Rasuwagadhi serhet derwezesinden takmynan 20 km demirgazyk-gündogarda ýerleşýän Gimalaý buzlugyndan uly buz massasynyň döremegine sebäp boldy. Sputnik suratlaryna esaslanýan “Gimalaý Taýms” gazetiniň habaryna görä, buz we gaýalaryň uly bölekleri döwülip, ​​Bhotekoşi derýasyna birnäçe tonna material iberilipdir. Bu derýanyň düýbüniň birden suw joşmagyna, töweregindäki obalara we meşhur trek ýollaryna suw basmagyna sebäp boldy.

Nepal hökümeti öýlerini ýitiren raýatlary ewakuasiýa etmek üçin mobilizlenen wagtynda bu operasiýa goşun bölümleri we hususy dikuçar kompaniýalary hem goşuldy. Nepal goşunynyň we ýörite dikuçar operatorlarynyň şu wagta çenli 114 adamy howa arkaly howpsuz ýerlere iberendigi mälim edildi. Halas ediş toparlary adam güýjüniň ýetip bilmeýän dik gaýalarynda pilotsyz tehnologiýany işjeň ulanýarlar.

Çitwan iň agyr hit boldy: hundredsüzlerçe daşary ýurtly syýahatçy ýitdi

Siliň iň weýrançylykly täsirleri Bagmati welaýatynyň Çitwan sebitinde ýüze çykdy. Häkimiýetler Çitwanda 64 adamyň ölendigini habar berdiler. Bu sebitde Dhading, 27 ölüm we Nawalparasi Gündogar 22 ölüm bilen boldy. Nepal polisiýasy nobatçy 28 polisiýa işgäriniň henizem dereksiz ýitendigini habar bermek bilen gynandyryjy suraty paş etdi.

Sebitde galan we eşitmedikleriň arasynda köp sanly daşary ýurtly syýahatçy bar. Ilkinji maglumatlara görä ýitirim bolanlaryň arasynda 100-den gowrak hindi raýaty, 54 ABŞ raýaty, 34 Awstraliýa raýaty we 33 Angliýa raýaty bar. Daglyk we dik ýerlerde ýaramaz howa şertleri gözleg we halas ediş işlerini düýpli bozýar.

Infrastruktura ýykyldy: 3 sebitde yglan edilen betbagtçylyk krizis sebitleri

Betbagtçylyk diňe bir adamyň ölmegi bilen çäklenmedi; Sebitiň möhüm transport ulgamlary düýbünden ýykyldy. Ilkinji netijelere görä, suw joşmalary 19 köprini ýykdy we strategiki taýdan möhüm ýoluň takmynan 40 kilometri ulanyp bolmaýar. Ulag liniýalarynyň kesilmegi diri galanlara azyk we medisina enjamlaryny eltip bolmaýar.

Nepalyň Daşary işler ministri Şisir Hanal suw joşmalarynyň giň geografiýada "aşa zyýan" döredendigini aýtdy we Bhotekoşi we Trişuli derýalarynyň kenarynda ýaşaýan raýatlara duýduryş berdi. Howpsuzlygyň Nuwakot, Dhading, Gorha we Çitwan sebitlerinde dowam edýändigini mälim eden hökümet, Rasuwa, Nuwakot we Dhading sebitlerini üç aýlap "betbagtçylyk krizisi" diýip yglan etdi.

Tebigy betbagtçylyklaryň töwekgelçiligini azaltmak we dolandyryş gullugy halas ediş toparlarynyň utgaşdyrylmagyny talap etdi we galan raýatlara ýangyny ýakmagy we ýerleşýän ýerini açmak üçin tüsse döretmegi maslahat berdi.

Halkara jemgyýetçiligi mobilizlendi

Nepaldaky bu uly betbagtçylykdan soň halkara kömek mehanizmleri tiz herekete geçdiler. Nepalyň Maliýe ministrligi; Ol Hindistanyň, Hytaýyň we Bütindünýä bankynyň suw joşmagy zerarly sebitlerde gözleg we halas ediş, gumanitar kömek we dikeldiş işlerine maliýe we maddy-tehniki goldaw bermek üçin utgaşandygyny mälim etdi. Sebitde ýitirim bolanlara ýetmek üçin wagt garşy ýaryş bar bolsa, beýleki tarapdan, ýykylan köprüleri we ýollary abatlamak boýunça işler dowam edýär.

Nepaldaky bu uly betbagtçylyk global klimat krizisiniň daglyk sebitlerde ýetirýän zyýanly täsirini ýene bir gezek açdy. Hünärmenler şuňa meňzeş tebigy hadysalaryň ýygylygynyň artyp biljekdigini duýdurýarlar.