Norwegiýanyň Baýlyk Gaznasy Türkiýedäki gazna krizisinden soň maýa goýumlaryny gözden geçirdi

Dünýäniň iň uly baýlyk gaznasy bolan Norwegiýanyň Baýlyk Gaznasy (NBIM), türk bazarlarynda gazna krizisinden soň ýurtdaky paýnamalaryna gaýtadan baha bermek kararyna geldi. Gaznanyň ýolbaşçylary bazardaky soňky wakalara täsir eden taraplaryň hataryndadygyny we Türkiýedäki häzirki ýagdaýlaryna ýakyndan gözegçilik edýändiklerini mälim etdiler.

Baş direktoryň orunbasary Trond Grande krizis barada näme?

Türkiýedäki gazna krizisine baha bereninde gaznanyň baş direktorynyň orunbasary Trond Grande bu prosesiň bazaryň gatnaşyjylaryna zyýan ýetirendigini aýtdy. Grande ýagdaýy şu sözler bilen beýan etdi: "Pidanyň kimdigini bilýärsiňizmi? Potensial manipulirlenen bazar oýunçylary. Bu ýerde günäkär däl-de, pida bolýarys."

Norwegiýanyň baýlyk gaznasy haýsy maýa goýumlaryna baha berýär?

Türkiýedäki wakalardan soň, Norwegiýanyň Baýlyk gaznasynyň ýolbaşçylary ýurduň paýnamalaryny we Türkiýede işleýän daşary ýurt portfel dolandyryjylaryny gözden geçirdi. Gaznanyň 30-njy iýunda beren soňky resmi beýanyna görä, Türkiýede maýa goýumlarynyň umumy bazar bahasy takmynan 2,2 milliard dollar. Gaznanyň ýolbaşçylary geçirilen gözlegleriň gerimi barada goşmaça maglumatlary paýlaşmasa-da, maýa goýumlarynyň häzirki gymmaty barada täze bir maglumat bermedi.

Norwegiýanyň Baýlyk Gaznasy, Türkiýe bazarlarynda gazna krizisinden soň 2,2 milliard dollarlyk paýnama maýa goýumlaryny we daşarky portfel dolandyryjylaryny gözden geçirdi. CEOerine ýetiriji müdiriň orunbasary Trond Grande bu işde gaznanyň günäkär däl-de, pidadygyny aýtdy we bazaryň manipulýasiýa edilmegine garşy öz pozisiýalaryna gözegçilik edýändiklerini aýtdy.

Halkara maýa goýum gaznalarynyň Türkiýe bazarlarynda alyp barýan işleri, maýa bazarlary geňeşiniň (CMB) we degişli maliýe kadalaşdyryjy guramalarynyň gözegçilik mehanizmleriniň çäginde amala aşyrylýar. Şuňa meňzeş ýagdaýlarda maýa goýujylar gaznany dolandyrmagyň resmi beýannamalaryna eýerip, degişli araçy guramalardan ýa-da gaznanyň wekillerinden bukjanyň bahalandyrylmagy we töwekgelçilikleri dolandyrmak prosesleri barada jikme-jik maglumat sorap bilerler.

Netije

Bu amal, halkara institusional maýadarlaryň türk bazarlarynda ynam we aç-açanlyk duýgusyna gönüden-göni täsir edýän ösüş hökmünde tapawutlanýar. Norwegiýanyň Baýlyk Gaznasy ýaly ullakan gurluşyň "pidalara" ünsi çekmegi, bazardaky bidüzgünçilikleriň diňe bir ýerli däl, eýsem dünýä maýasynyň eýeleri üçinem çynlakaý alada döredýändigini görkezýär.

Institusional maýadarlaryň daşarky portfel dolandyryjylaryny we paýnamalaryny gözden geçirmegi, türk bazarlaryna maýa akymynyň gysga möhletde has seresaply ýoly dowam etdirip biljekdigini görkezýär. Gaznanyň gözden geçiriş netijeleri bazardaky beýleki daşary ýurt maýadarlarynyň perspektiwalaryny we maýa goýum strategiýalaryny kesgitlemekde möhüm salgylanma bolup biler.

Mümkin täsirler

Norwegiýanyň baýlyk gaznasynyň bu karary, daşary ýurt maýadarlarynyň Türkiýedäki bir stocka bazaryna bolan gyzyklanmasynyň belli bir wagta çenli basylmagyna sebäp bolup biler. Hususan-da, institusional maýadarlaryň portfellerini diwersifikasiýa etmegine ýa-da bazara ynam döredilýänçä töwekgelçilikli hasaplaýan aktiwlerinden çykmagyna garaşylýar.

Mundan başga-da, Türkiýede işleýän daşarky portfel dolandyryjylaryna gözegçilik hasam güýçlener we gaznany dolandyrmak proseslerinde has aç-açan hasabat bermek talaplary artar. Bu ýagdaý, ýerli bazarlarda işleýän maliýe guramalaryndan amal amallaryna täzeden garamagy talap edip biler.