Palestina hristianlaryndan Dünýä gyssagly çagyryş: "Mukaddes toprakda barlygymyz ýok bolmak howpyndadyr"

Palestina Prezidentiniň Ybadathana Işleri boýunça Committeeokary Komitet, basyp alnan Palestina sebitlerinde barha güýçlenýän bikanun "ýewreýleriň ýaşaýyş ýerleri" mukaddes topraklarda taryhy hristianlaryň ýok ediljekdigini aýdyp, bütin dünýä gyssagly duýduryş berdi. Komitet dünýä derejesinde ähli ýygnak ýolbaşçylaryna iberilen resmi hatda Ysraýylyň ýer almagy, ösüşdäki päsgelçilikler we çözgüt syýasatlarynyň tutuş Palestina halkynyň, esasanam hristianlaryň garşylyk güýjüni yzygiderli gowşadýandygyna ünsi çekdi.

Mukaddes toprakda howp abanýan iki müň ýyllyk miras

Iberilen taryhy hatda Ysraýylyň häzirki syýasatlarynyň mukaddes topraklarda iki müň ýyl bäri üznüksiz dowam edip gelýän hristian barlygynyň çynlakaý howp astyndadygy aýdylýar. Bu möhüm duýduryşyň, Ysraýylyň Howpsuzlyk Ministrler kabinetiniň basyp alan Günbatar Şeriýada 34 sany täze bikanun ýewreý şäherçesiniň döredilmegi baradaky gizlin karary aýan edilenden soň ýüze çykandygy bellärliklidir. Bu hatda sorag edilýän gizlin kararyň jikme-jiklikleri bilen baglanyşykly aşakdaky täsir galdyryjy maglumatlar bar:

"Bu meýilleşdirilen bikanun ýewreý ilatly nokatlarynyň 6-sy göni Beýtullaham welaýatynyň çäginde ýerleşýär. Mundan başga-da, bu basyp alyş taslamasynyň durmuşa geçirilmegini çaltlaşdyrmak, sebite täze göçüp gelenleri göçürmek we zerur infrastruktura işlerini tamamlamak üçin 2,3 milliard shekldan (takmynan 760 million dollar) uly býudjet bölünip berildi."

Beýtullaham we onuň daş-töweregi doly izolýasiýa edildi

Committeeokary komitet Ysraýyl hökümetiniň bu ädimleriniň basyp alnan Palestina sebitlerinde yzyna dolanyp bolmajak de-fakto ýagdaýlary döretmäge gönükdirilen yzygiderli döwlet syýasatynyň ösen tapgyrydygyny aýtdy. Esasanam Beýtullaham şäherini nyşana alýan şäherçe meýilnamalarynyň sebitde bar bolan ilatly punktlary giňeltmegi we birleşdirmegi maksat edinýändigi mälim edildi. Bu meýilnama laýyklykda, Beýtullaham, Beýt Cala we Beýt Sahur şäherlerini Palestina geografiýasyndan doly izolirlemek maksatlydygy we taryhy palestinaly hristian maşgalalaryna degişli ýerleri goşmak bilen köp sanly oba hojalygynyň ýerleriniň ele salnandygy mälim edildi.

Hatda ýerine ýetirilýän taslamanyň diňe bir şäher giňelmesi bolman, eýsem ilatly nokatlary hususy ýol we hyzmat torlary bilen birleşdirip sebitiň geografiki we demografiki gurluşyny düýpgöter üýtgetmegi maksat edinýän giňişleýin anneksiýa strategiýasydygy nygtaldy. Bu ýagdaýyň halkara hukugynyň, Dördünji Genevaenewa konwensiýasynyň we 2024-nji ýylda Halkara Kazyýeti (ICJ) tarapyndan yglan edilen maslahat beriş pikiriniň aç-açan we çynlakaý bozulandygy ýatladyldy.

Dünýä ybadathanalary üçin taryhy we ahlak jogapkärçiligine çagyryş

Palestinanyň Prezident komiteti, dünýädäki hristian ýolbaşçylarynyň "ruhy, taryhy we ahlak borçlaryny" ýerine ýetirmelidigini aýdyp, aşakdaky çagyryşy gaýtalady:

"Jewishewreý ilatly nokatlarynyň giňelmegine, anneksiýa syýasatlaryna we zalym de-fakto statusynyň girizilmegine garşy aç-açan, barlyşyksyz tutuň. Palestina hristianlarynyň ýaşaýşyny goramak we palestina halkynyň kanuny hukuklaryny kepillendirýän adalatly parahatçylygy ýola goýmak üçin gyssagly çäre görüň."

Ysraýyl hökümetiniň soňky gezek 11-nji dekabrda tassyklan 19 şäherçesinden başga-da, basyp alnan Palestina topraklarynda häzirki wagtda 141 sany bikanun ýewreý ilatly nokady bar. Mundan başga-da, aşa sagçy ýewreý toparlary tarapyndan döredilen we Ysraýylyň kanunlaryna laýyklykda bikanun 224 sany ilatly nokat bar. Basylyp alnan Gündogar Iýerusalimde 15 sany ýewreý şäherçesi bar. Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky we Gündogar Iýerusalimdäki Palestina topraklaryny basyp alan takmynan 750 müň ysraýylly ýerli ilaty öz ýurtlaryndan doly kowmaga gönükdirilen zorluk we ýanama hereketlerini dowam etdirýär.