Palestinanyň 11 milliard dollar we Ysraýylyň jedelli kararlary

Palestinanyň premýer-ministri Muhammet Mustafa halkara jemgyýetçiligini Ysraýylyň Palestina emläginde 11 milliard dollar tussag edilmegine garşy çäre görmäge çagyrdy. Bu çagyryş Europeanewropa Bileleşiginiň (EUB) işgärleri bilen geçirilen duşuşyklarda beýan edildi. Mustafa Ysraýylyň bu ädiminiň iki döwletli çözgüdi pese gaçyrmagy we Palestiniň garaşsyzlygynyň öňüni almagy maksat edinýändigini aýtdy.

Ysraýyl-Palestina girdeji jedeli

Palestinanyň premýer-ministri Ysraýylyň Palestina salgyt girdejilerinden 6 milliard dollar we doňdurylan bank emläklerinden 5 milliard dollar bardygyny aýtdy. Ysraýylyň bu puluň saklanmagy Palestiniň ykdysady durnuklylygyna howp salýandygyny aýtdy. Mustafa bu ýagdaýyň palestinalylaryň gündelik durmuşyna ýaramaz täsir edýändigini we garaşsyz Palestina döwletine barýan ýoly petiklemegi maksat edinýändigini aýtdy. Ysraýylyň şeýle syýasatlarynyň Gaza zolagyna hüjümler we çözgüt çärelerini giňeltmek ýaly hereketler bilen utgaşýandygyny mälim etdi.

Halkara goldaw çagyryşy

Palestina hökümeti halkara jemgyýetçiligini Ysraýylyň Palestina topraklaryny basyp almak baradaky çärelerine garşy çäre görmäge çagyrýar. Mustafa Unionewropa Bileleşiginden we beýleki halkara ýaranlaryndan Palestiniň maliýe we institusional durnuklylygyny goldamagyny isledi. Şeýle hem, Ysraýylyň syýasatlaryny duruzmak we bu syýasatlar üçin jogapkärleri jogapkärçilige çekmek üçin anyk çäreleri görmegiň zerurdygyny aýtdy.

Palestina ykdysadyýetindäki kynçylyklar

Palestina ykdysadyýeti Ysraýylyň tejribesine uly täsir edýär. Ysraýyl Palestinanyň ýyllyk girdejisinden 165 million dollar aýyrmak arkaly ykdysady basyşy ýokarlandyrýar. Bu azalmalar Palestina hökümetiniň döwlet işgärlerine aýlyk tölemekde kynçylyk çekýär. Palestina daşary söwdasy üçin Ysraýyla garaşly bolsa-da, import we eksportyň köp bölegi Ysraýylyň gözegçiligindäki nokatlar arkaly amala aşyrylýar. {{IMG_0}}

Palestinaewropa Bileleşiginiň Palestina goldawy

Ortaýer deňzine jogapkär CommissionB komissiýasynyň agzasy Dubrawka Suika Europeanewropa Bileleşiginiň Palestina goldawyny dowam etdirjekdigini aýtdy. Suica güýçli we gowy dolandyrylýan Palestina institutlarynyň durnuklylygy we ösüşi goldaýandygyny aýtdy. Gaika zolagynda dowam edýän gumanitar görgüleri kabul edip bolmajakdygyny aýdyp, Suica EUB-niň bu ýagdaýy ýok etmek üçin işleýändigini aýtdy. Mundan başga-da, Kristof Bigot we Aleksandre Stutzmann ýaly EUB işgärleri sebitdäki özgertmeleri we ynsanperwer kömegini barlamak üçin Ysraýyla we Palestina baryp gördüler. Bu serişdeler Palestina administrasiýasy Ysraýylyň bu ädimine reaksiýa bildirdi we ýygnan salgyt gaznalaryny almakdan ýüz öwürdi. Bu ýagdaý Palestinanyň maliýe krizisini hasam çuňlaşdyrýar.

Geljekde bolup biljek ösüşler

Palestina administrasiýasy halkara goldawyny artdyrmak arkaly Ysraýylyň tejribesine garşy has berk pozisiýa eýelemegi maksat edinýär. Palestinanyň prezidenti Mahmud Abbas halkara jemgyýetçiligini Ysraýylyň palestinaly salgyt girdejilerini azaltmagyny dowam etdirýändigine garamazdan Palestina meselesine has köp üns bermäge çagyrýar. Geljekde bu mesele halkara diplomatiýasynda has köp ýer tapyp biler we çözgüt gözlemek çaltlaşyp biler.