PMOS: Aýallaryň saglygynda täze döwür başlandy

Prof. halkara konsorsiumynyň agzasydyr. Doktor Hakettepe uniwersitetinde eden çykyşynda Polikistik ýumurtga sindromy (PCOS) diýlip atlandyrylýan saglyk meselesiniň indi poliendokrin metabolik ýumurtga sindromy (PMOS) hökmünde kesgitlenýändigini aýtdy. Bu täze kesgitleme, keseliň diňe ýumurtgalyklara däl-de, tutuş bedene täsir edýändigini ýüze çykarýar.

PMOS: vumurtgalardan tutuş bedene

PCOS, dünýädäki her sekiz aýaldan birinde ýüze çykýan we aýbaşy düzgünsizligi, saçyň ösmegi, agram gözegçiligi we önelgesizlik ýaly meseleler bilen baglanyşykly lukmançylyk dünýäsinde düýpli üýtgeşmeler başdan geçirilýär. Prof. Doktor ıldyldyz bu üýtgeşmäniň diňe ýumurtgalarda galan mesele däl-de, eýsem tutuş bedene täsir edýän çylşyrymly ýagdaýdygyny aýtdy.

Uzak möhletleýin gözleg we global hyzmatdaşlyk

Hacettepe uniwersitetiniň ýolbaşçylygynda geçirilen gözleglerde 2012-nji ýylda ABŞ-da geçirilen we Amerikanyň Milli institutlary tarapyndan geçirilen ýygnakda adyň üýtgemegi teklip edildi. 14 ýyllyk gözleg döwründe müňlerçe näsag gözden geçirildi we bu maslahat 56 milli we halkara guramanyň goşandy bilen taýýarlanan hasabat bilen resmi boldy.

Köne ady ýalňyşdy

Prof. Doktor ıldyldyz PCOS-ny diňe ýumurtgalykdaky kistalar bilen baglanyşdyrmagyň ýalňyşdygyny, keseliň insuline garşylygy, gormonal deňagramsyzlygy we ýag çalşygynyň bozulmalaryny öz içine alýandygyny aýtdy. PMOS täze ady bu ýagdaýy has takyk suratlandyrýar we keseliň has giň täsir edýän ýerini görkezýär.

Kliniki tejribä täsiri

Prof. Doktor ıldyldyz adyň üýtgemeginiň kliniki tejribede düýpli üýtgeşmelere sebäp boljakdygyny aýtdy. Geçmişde diňe ýumurtgalara gönükdirilendigi sebäpli diagnozlaryň yza süýşürilendigini we nädogry bejergileriň ulanylandygyny aýtdy. PMOS döwründe aýallaryň saglygyna has bitewi çemeleşilýär.

Geljekdäki saglyk töwekgelçiligi azalýar

Bu täze çemeleşmäniň kömegi bilen aýallar süýji keseli, ýagly bagyr we ýürek-damar keselleri ýaly uzak möhletli saglyk howplaryndan goralar. Her bir näsag üçin şahsylaşdyrylan bejeriş usullary işlenip düzüler. Bu üýtgeşiklik millionlarça aýallara has giňişleýin we täsirli bejeriş mümkinçiliklerini hödürleýär.

PMOS: Täze döwür

Prof. Doktor ıldyldyzyň pikiriçe, bu adyň üýtgemegi aýallaryň saglygy üçin täze başlangyç. PMOS bolan aýallar indi meseläniň diňe ýumurtgalyk kistalary bilen çäklenmän, eýsem dolandyrylýan gormonal we metabolik prosesdigini görüp bilerler.

Netije we geljegiň geljegi

Bu täze kesgitleme aýallaryň saglygyndaky möhüm paradigma çalşygyny görkezýär. Geljekde has köp gözleg we kliniki tejribe bilen PMOS-yň täsirlerine has gowy düşüniler we has täsirli bejeriş usullary işlenip düzüler.