Prezident Erdoganyň korol Çarlzyň Kembrij metjidine eden sapary barada taryhy düşündiriş

Prezident Rejep Taýyp Erdogan Angliýanyň koroly Çarlz III-iň "Europeewropanyň ilkinji ekologiýa taýdan arassa metjidi" adyna eýe bolan Kembrij merkezi metjidine we jemgyýetçilik toplumyna taryhy sapary bilen baglanyşykly ýörite ýazmaça habar çap etdi. Dünýä derejesinde uly täsir galdyran bu sapar, iki ýurduň arasyndaky medeni gepleşiklere we çydamlylyk howasyna goşan goşandy taýdan taryhy ädim hasaplandy.

Prezident Erdogandan Korol Çarlzyň saparyna ýokary baha

Takmynan 7 ýyl ozal ybadat üçin gapylaryny açan Kembrij merkezi metjidiniň, korol Çarlzyň hormatyna diýseň manyly ýygnak geçirendigine uly hoşallyk bildirip, Prezident Erdogan ybadathananyň simwoliki gymmatyna ünsi çekdi. Erdogan öz hatynda: "Ilkinji kerpiç gurlaly bäri diskriminasiýa we ýigrenje garşy raýdaşlygyň nyşany bolan metjidimiziň öz wezipesini üstünlikli ýerine ýetirendigini görýäris" -diýdi. Patyşa Çarlz III-iň dürli medeniýetlerden, ynançlardan we gelip çykyşlardan bolan adamlara parahatçylykda bile ýaşaýandyklaryna we bu ugurdaky yhlasly tagallalaryna ýokary baha berýändigini aýtdy.

Yslamçylyga garşy örän gymmatly duruş

Prezident Erdogan, Iňlis monarhynyň bu saparynyň bütin dünýäde yslama garşy duýgularyň we medeni jynsparazlygyň möwjeýän döwründe diýseň strategiki we gymmatly ädimdigini aýtdy. Angliýanyň ähli dostlukly halkyna korol Çarlz III-de tüýs ýürekden salam beren Erdogan, ýakyn wagtda Angliýanyň korolyny Türkiýede myhman aljakdygyna begenýändigini aýtdy. Prezident, şeýle hem, musulman jemgyýetiniň ähli agzalaryna, esasanam Angliýada ýaşaýan türk raýatlaryna tüýs ýürekden salam berýändigini aýtdy.

Europeewropanyň ekologiýa taýdan arassa ilkinji metjidi: Ekologiki we tehnologiki eser

Angliýanyň taryhy bilim şäheri bolan Kembrijde gurlan we 2019-njy ýylda Prezident Erdoganyň gatnaşmagynda geçirilen ajaýyp dabara bilen açylan Kembrij merkezi metjidi "Europeewropanyň ekologiýa taýdan arassa ilkinji metjidi" adyna eýe. Uglerod aýak yzyny nol etmek maksady bilen döredilen bu täsin ybadat mekany, durnukly binagärligiň iň ajaýyp mysallaryndan biri hasaplanýar. Gurluşygynda agaç we mermer ýaly doly tebigy materiallaryň ulanylýan metjidinde ekologiýa taýdan arassa we innowasiýa tehnologiýasy bilelikde ulanylýar.

Metjidiň energiýa we suw zerurlyklaryny azaldýan ulgamlar ajaýyp ululykda. Onuň üçegindäki fotoelektrik panelleriň kömegi bilen metjidiň elektrik energiýasynyň takmynan 40 göterimi gün energiýasyndan gönüden-göni kanagatlandyrylýar. Mundan başga-da, howa çeşmesi ýylylyk nasoslary we çökündi üçek dizaýny bilen energiýa tygşytlanýar. Rainagyş suwlarynyň saklanýan we nahallary suwarmak we arassalamak üçin ulanylýan metjitde ösen datçikleriň kömegi bilen içerdäki kislorod derejesi we temperaturasy hemişe gözegçilikde saklanýar. Kislorod peselende ýa-da temperatura ýokarlananda, akylly ulgamlar potolok bölümlerinden gyzgyn howany çykarýar we içerde arassa we arassa howany nasoslaýar. Iň ýokary derejedäki tebigy gündizden peýdalanmak üçin gümmez şekilli potolok penjireleri gün şöhlelerini göni içerde görkezmek üçin ýerleşýär.

Taryhy binagärlik we jemgyýetçilik jogapkärçiliginiň ýygnak nokady

Metjidiň binagärlik dizaýny ýerli taryhy we yslam estetikasyny ajaýyp sazlaşykda birleşdirýär. Ybadathananyň gurluşy golaýdaky meşhur King's College Chapel-iň janköýerleri bilen ylham alýar we Kembrijiň Romseý sebitinde köplenç görülýän Wiktorian kerpiç önümleriniň häzirki zaman düşündirişlerini özünde jemleýär. Kembrij merkezi metjidi diňe bir ybadat edilýän ýer bolman, eýsem sebitdäki mätäç maşgalalara yzygiderli azyk kömegini berýän we saglyk barada habar beriş seminarlaryny guraýan işjeň jemgyýetçilik merkezi hökmünde hem işleýär. Covid-19 pandemiýasy wagtynda ýerli sanjym merkezi hökmünde hyzmat eden metjit, ýaşlaryň daşky gurşawy arassalamak ýaly meýletin sosial jogapkärçilik taslamalaryna hem ýolbaşçylyk edýär. Kembrij metjitler geňeşi, Kembrij musulman kolleji we sebitdäki beýleki ynanç toparlary bilen berk gatnaşyk gurup, sosial parahatçylyga goşant goşmagyny dowam etdirýär.