Prof. Saltik: aşa yssy gelýär, 'Sessiz öldüriji' duýduryşy

atylylyk tolkunlary we saglyk ulgamy

Prof. Doktor Ahmet Saltyk Saglygy goraýyş ministrliginiň we Meteorologiýa Baş müdirliginiň aşa yssy günlerde sazlaşykly işlemelidigini aýtdy. Meteorologiki maglumatlaryň we saglyk programmalarynyň umumy maglumatlar bazasynda, esasanam temperaturanyň 35 gradusdan ýokary bolan günlerinde gözegçilik edilmelidigini aýtdy. Saltyk, gyssagly kömek hyzmatlarynyň, tiz kömek hyzmatlarynyň we reanimasiýa bölümleriniň bu işde bolup biljek ýokarlanmalar üçin taýyn bolmalydygyny aýtdy.

Şeýle hem, saglyk işgärlerini ýylylyk tolkunlarynyň täsiri barada taýýarlamagyň ähmiýetine ünsi çekip, Saltyk şeýle okuwyň täzelenmelidigini aýtdy. Localerli hökümetleriň ýeke ýaşaýan, dowamly keselleri bolan ýa-da 65 ýaşdan uly adamlaryň salgylaryny bilmelidigini we aşa yssy günlerde bu adamlara öý saglygy hyzmatlaryny bermelidigini aýtdy.

Töwekgelçilikli toparlar

heatylylyk tolkunlarynyň täsir edýän toparlaryna ünsi çekip, açyk ýerlerde işlemeli garrylar, hroniki hassalar we işçiler howp astyndadygyny aýtdy. Süýji keseli, ýürek keseli we dem alyş ýollary ýaly dowamly saglyk meseleleriniň yssy howada hasam erbetleşip biljekdigini aýtdy. Bu toparlaryň has seresap bolmalydygyny we zerur çäreleri görmelidigini aýtdy.

Howa krizisi we şäher gurluşygy

Saltik global ýylylygyň klimat krizisine öwrülendigini we ýylylyk tolkunlarynyň ýygy-ýygydan we has uzak wagt dowam etjekdigini aýtdy. Şäherleri sowatmaly we munuň üçin ýaşyl ýerleri köpeltmeli we betbagtçylyklary azaltmaly diýdi. Şeýle hem, izolýasiýany güýçlendirmegiň we sowadyjy koridorlary meýilleşdirmegiň möhümdigini aýtdy. Yssy sagatlarda işlemegiň çäkli bolmalydygyny we açyk howada işleýänler üçin hökmany arakesmeleriň girizilmelidigini aýtdy.

Çäreler we çözgütler

Prof. Saltyk aýratynlykda görülmeli çäreleriň goraglydygyny, ýöne ýeterlik däldigini aýtdy. Suwuň sarp edilmeginiň, şlýapalaryň ulanylmagynyň we kölegeli ýerlerde bolmagy ýylylygyň täsirini azaldyp biljekdigini, ýöne munuň diňe ýeterlik däldigini aýtdy. Meseläniň düýpli çözgütleri talap edýändigini aýtdy.

Netijede, 2026-njy ýylyň tomsunyň aşa yssy sebäpli möhüm ýyl bolup biljekdigini bellän Saltyk, jemgyýetiň her bir böleginiň bu meseleden habarly bolmalydygyny we çäre görmelidigini aýtdy. Esasanam saglyk ulgamynyň we ýerli hökümetleriň ýylylyk tolkunlaryna taýyn bolmalydygyny aýtdy.