Putin Ukraina bilen parahatçylyk gepleşiklerini isleýär: Stambul bilen aragatnaşyklar tapawutlanýar

Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin Ukraina bilen parahatçylyk gepleşiklerine taýýardygyny mälim etdi we bu prosesiň esasynyň 2022-nji ýylda Stambulda geçiriljek gepleşikler boljakdygyny mälim etdi. Üç ýyldan gowrak wagt bäri dowam edýän urşy bes etmegi maksat edinýän bu beýannama halkara arenasynda ünsi çekdi. {{IMG_0}}

Putiniň Parahatçylyk stoluna çagyryşy

Russiýa bilen Ukrainanyň arasynda dowam edýän konfliktler bütin dünýäde uly alada döretmegini dowam etdirýär. Taraplaryň arasynda ylalaşyk gazanyp bolmajakdygyna garamazdan, soňky wakalar parahatçylyga bolan umytlary janlandyrdy. Putin 2022-nji ýylda geçirilen gepleşiklere ünsi çekip: "Russiýa Stambulda geçirilen gepleşikleriň esasynda Ukraina bilen parahatçylyk gepleşiklerine taýyn" -diýdi.

Putiniň Zelenskä bolan reaksiýasy

St. Sankt-Peterburg halkara ykdysady forumynda çykyş eden Putin, Ukrainanyň prezidenti Wolodymyr Zelenskiniň özüne iberen hatynyň mazmunyny "manysyz" tapandygyny aýtdy. Putin bu hatdaky gödek sözleriň ýüzbe-ýüz duşuşmagynyň öňüni alýandygyna ynanýandygyny aýtdy. "Men häzirlikçe munuň manysyny göremok" -diýdi we Zelenskiý bilen duşuşmak islemeýändigini aýtdy. Stambul IMG_1}}

Stambul gepleşikleriniň möhüm ähmiýeti

Russiýa bilen Ukrainanyň arasyndaky söweş başlanaly bäri, Türkiye tarapyndan myhman alnan Stambulda diplomatik başlangyçlaryň iň möhüm tapgyry geçirildi. Bu etapda 2022-nji ýylyň 24-nji fewralynda başlanan konfliktleri duruzmak üçin iň çynlakaý ädimler ädildi. Hususan-da, 2022-nji ýylyň 29-njy martynda Dolmabahçe Zähmet bölüminde geçirilen gepleşikler urşy bes etmek üçin uly umyt boldy. Taslamanyň çäginde, Ukrainanyň bitarap we ýadro ýaragsyz statusyna geçmegi göz öňünde tutulyp, halkara howpsuzlyk kepilliklerini alardy. Kiýew Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň agzalarynyň, şeýle hem Türkiýe, Germaniýa, Kanada, Polşa we Ysraýyl kepillendirýän ýurtlaryň arasynda bolmagyny isledi. Şeýle-de bolsa, Kiýew sebitindäki Buha wakalary sebäpli gepleşikler gysga wagtda bes edildi.

Günbataryň gatyşmagy baradaky aýyplamalar

Günbatar ýurtlarynyň garaýşy Stambul prosesine täsir edýän möhüm faktor boldy. Hususan-da, Angliýanyň ozalky premýer-ministri Boris Jonsonyň Kiýew sapary wagtynda "Russiýa bilen hiç zada gol çekme, söweşi dowam et" diýen habary berendigi öňe sürülýär. ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň öňki işgäri Wiktoriýa Nuland we NATO-nyň Harby komitetiniň öňki başlygy Harald Kujat, Günbatar goşulyşmagy baradaky beýanatlary bilen bu çekişmeleri güýçlendirdi. {{IMG_2}}

Gara deňiz dänesi şertnamasy we Türkiýanyň roly

Stambul gepleşikleri netijesiz bolsa-da, Türkiýanyň araçylykdaky üstünligi halkara derejesinde ýokary baha berildi. 2022-nji ýylyň 22-nji iýulynda Stambulda gol çekilen Gara deňiz däne başlangyjy şertnamasy BMG, Russiýa, Türkiýe we Ukrainanyň gatnaşmagynda amala aşyryldy. Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygyndaky bu başlangyç dünýädäki galla krizisini we bahalaryň ýokarlanmagyny ýeňletmegi başardy.

Türk diplomatiýasynyň tagallalary taraplaryň arasynda barlyşygy gazanmak mümkinçiligine eýe bolsa-da, uruş zorlugynyň ýokarlanmagy bu tagallalary kynlaşdyrdy. Gara deňizdäki däne koridorynyň howpsuzlygy konfliktleriň kölegesinde gowşady.

Geljek üçin parahatçylyga umyt

Putiniň aýdan sözleri urşuň gutarmagyna bolan umytlary janlandyrdy. Şeýle-de bolsa, diplomatik ädimleriň üstünlikli bolmagy üçin taraplar yhlasly we konstruktiw çemeleşmeli. Parahatçylykly çözgüt gözlemek halkara jemgyýetçiliginiň goldawy bilen dowam edýär. Geljekdäki ösüşler bu prosesiň nähili emele geljekdigini kesgitlär.