Putin we Si Szinpin bilelikde bilelikde köp polýar sargyt çagyrýarlar

Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin halkara sahnasynda möhüm sapar etdi we Hytaý sapary wagtynda dünýä tertibi barada möhüm habarlar berdi. Geosyýasy dartgynlygyň güýçlenýän döwründe bolup geçen bu sapar, iki ýurduň arasyndaky strategiki hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmaga we birtaraplaýynlyga garşy bilelikde hereket etmäge ünsi jemledi.

Putiniň sapary ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump-dan soň Hytaý bilen manyly aragatnaşyk boldy. Bu sapar bilen, Russiýanyň we Hytaýyň dünýä derejesinde güýç deňagramlylygynyň üýtgeýän döwründe birtaraplaýyn güýç syýasatlaryna garşy tutumlaryny aç-açan görkezendikleri göründi. Bu nukdaýnazardan, ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň we Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň (ŞHG) 2001-nji ýylda gol çekilen "Hytaý-Russiýa gowy goňşuçylyk, dostluk we hyzmatdaşlyk şertnamasynyň" möhletini uzaltmak barada ylalaşdylar. ähmiýetini görkezdi. "Dünýä parahatçylykdan uzakda. Birtaraplaýynlyk we gegemoniýa çynlakaý howp döredýär, halkara tertibini güýç we agalyk ugrundaky jeňňel stilindäki göreşe ýakynlaşdyrýar" -diýdi Si. "

Halkara tertibine garşy tankytlar

Si Hytaý we Russiýanyň Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzalary hökmünde halkara deňligi we adalaty goramak üçin möhüm jogapkärçiliginiň bardygyny aýtdy. Bir taraplaýyn gorkuzmak, taryhyň ugruny üýtgetmek we uruşdan soňky tertibi bozmak synanyşyklaryna garşy durmalydygyny aýtdy.

Putin , beýleki tarapdan, Hytaý bilen hyzmatdaşlygyň halkara arenasynda durnuklylygyň faktorydygyny belläp, "Biz ähli aktýorlaryň bähbitleri deňagramly bolan polientrik dünýäni döretmek çylşyrymly prosesine tarap barýarys" -diýdi. diýdi. Rus lideri, BRICS, Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasy (ŞHG) we G20 ýaly köptaraplaýyn platformalarda Hytaý bilen ýakyn aragatnaşyk we hyzmatdaşlygy dowam etdirjekdiklerini mälim etdi. "Global gegemoniýa kabul ederliksiz we gadagan edilmeli. Hiç bir döwlet ýa-da döwlet topary halkara gatnaşyklaryna gözegçilik etmeli däl, beýleki ýurtlaryň ykbalyny kesgitlemeli ýa-da ösüş mümkinçiliklerini monopoliýa etmeli däl". Aýdyldy.

Energetika barada möhüm şertnamalara hem gol çekildi. Kremliň daşary syýasat geňeşçisi uriuriý Uşakow saparyň dowamynda eden çykyşynda iki ýurduň energiýa pudagynda "möhüm bir zat" barada ylalaşandygyny aýtdy. Kremliň metbugat sekretary Dmitriý Peskow marşrut we gurluşyk ýaly "Sibiriň güýji 2" tebigy gaz geçiriji taslamasynyň esasy parametrleri barada umumy düşünişmäniň gazanylandygyny aýtdy. Hytaý konfliktleri gyssagly bes etmegi we gepleşiklere gaýdyp gelmegi isledi.

Russiýanyň energiýa çeşmelerini ygtybarly üpjün ediji bolup galýandygy we Hytaýyň bu çeşmeleriň jogapkärli müşderisi bolmagyny dowam etdirýändigi aýdyldy. Hormuz bogazyndaky bidüzgünçiligiň Hytaýyň energiýa üpjünçiligindäki kynçylyklaryny ýokarlandyrandygy we Russiýadan getirilýän energiýa çeşmeleriniň strategiki ähmiýetini ýokarlandyrandygy mälim edildi.

Russiýa we Hytaý, şeýle hem ABŞ-nyň "Altyn gümmez" roketa galkan taslamasynyň strategiki durnuklylyga howp salýandygyny we ABŞ we onuň ýaranlary Arktika sebitiniň harbylaşdyrylmagyndan aladalanýandyklaryny mälim etdiler.

Pekin Ukrainadaky söweş sebäpli Günbatar sanksiýalarynyň nyşany bolan Moskwa bilen ykdysady gatnaşyklaryny, esasanam energiýa pudagyny gowulaşdyrdy. Iki ýurduň arasyndaky söwda mukdary 2023-nji we 2024-nji ýyllarda 240 milliard dollardan geçse-de, Russiýa tarapyndan eksport edilýän çig nebitiň we tebigy gazyň takmynan ýarysy Hytaý tarapyndan satyn alyndy.

Netije we baha bermek

Putiniň Hytaýa eden sapary iki ýurduň strategiki hyzmatdaşlygyny we global geosyýasy deňagramlylyk döwründe köptaraplaýyn dünýä tertibine ygrarlylygyny güýçlendirdi. Bu sapar Russiýa bilen Hytaýyň bilelikde hereket etmek kararyna we halkara arenasyndaky birtaraplaýynlyga garşy tutumlaryny görkezen möhüm ädim hasaplandy. Geljekde iki ýurduň energiýa hyzmatdaşlygyny hasam çuňlaşdyrar we halkara arenasyndaky täsirini artdyrar diýlip garaşylýar.