Putiniň Hytaýa sapary: Energetika we söwdada täze gözýetimler

Russiýanyň prezidenti Wladimir Putin -iň Hytaýa eden sapary iki ýurduň arasyndaky söwda gatnaşyklaryny hasam ösdürmek üçin ajaýyp mümkinçilik döredýär. Bu saparyň, esasanam energiýa we söwda pudaklarynda täze hyzmatdaşlygy gün tertibine getirmegine garaşylýar. Russiýa we Hytaý, Ukraina söweşinden soň çalt ösýän söwda mukdary bilen ünsi özüne çekýär. 2023-nji ýylda söwda mukdary 26,3 göterim ýokarlap, 240 milliard dollara ýetdi we 2024-nji ýylda bu görkeziji 244 milliard dollardan geçdi. Hytaý gümrük gullugy maglumatlaryna görä, ýanwar-aprel aýlarynda Russiýa-Hytaý söwda mukdary 19,7 göterim ýokarlap, 85,24 milliard dollara ýetdi. Hytaýyň Russiýa eksporty 23,1 göterim ýokarlap, 37,83 milliard dollara, Russiýanyň Hytaýa eksporty 17 göterim ýokarlap, 47,41 milliard dollara ýetdi. Hytaýyň Russiýa eksportynda awtoulaglar, traktorlar, kompýuterler, smartfonlar, senagat enjamlary we sarp ediş harytlary bar. Saparyň iň möhüm temalarynyň biri energiýa pudagyndaky hyzmatdaşlykdyr. Russiýa 2025-nji ýylda Hytaýa 101 million tonna nebit we 49 milliard kub metr tebigy gaz iberdi. Mongoliýanyň üsti bilen rus gazyny Hytaýa eltmegi meýilleşdirýän “Sibiriň güýji 2” atly tebigy gaz geçiriji taslamasy bu hyzmatdaşlygyň iň möhüm böleklerinden biridir. Gazprom bu turba we Mongoliýanyň üstünden geçýän Soýuz-Wostok tranzit liniýasy üçin 2025-nji ýylyň sentýabr aýynda Hytaý bilen özara düşünişmek memorandumyna gol çekdi. Hytaý kompaniýalarynyň Russiýa bazaryndaky täsiri, esasanam awtoulag, elektronika we senagat enjamlarynda artýar. Bu ýagdaý, Moskwa ykdysady garaşlylygy ýokarlandyrýan faktor hökmünde kabul edilýär.

Ikitaraplaýyn söwdada dollar däl tölegler

Maliýe pudagynda iki ýurt Günbatar ýurtlarynyň sanksiýalary sebäpli dollar däl we ýewro däl töleg kanallaryny ösdürdi. Russiýanyň Maliýe ministri Anton Siluanow 2025-nji ýylyň Sanjar aýynda eden çykyşynda täjirçilik tölegleriniň 99,1 göteriminiň rublda we ýuanda tölenýändigini aýtdy. ýetdi. "Blagoweşçenk-Heýhe" we " Nijneleninskoye-Tongjiang " köprülerinden ulag 6,2 million tonna ýük daşady. Oba hojalygy we azyk önümleri soňky ýyllarda söwdanyň ösýän ugry hökmünde ünsi özüne çekdi. Şeýle-de bolsa, Russiýa 8,46 milliard dollarlyk importy bolan Hytaý awtoulaglary üçin gymmaty taýdan uly bazar bolmagyny dowam etdirýär.

Putiniň gelejege edýän täsiri

Putiniň Hytaýa sapary 2025-nji ýylda güýjüni ýitiren söwda mukdaryny ýokarlandyrmak we milli walýutalarda tölegleri giňeltmek meselesinde möhüm ähmiýete eýe. Mundan başga-da, Uzak Gündogarda ýerleşýän logistika taslamalarynyň tizlenmegi bu saparyň gün tertibinde möhüm orny eýeleýär.