RAND korporasiýasyndan Russiýa we NATO üçin söweş senarisi

ABŞ-nyň Goranmak ministrligine Pentagona maslahat berýän RAND korporasiýasy, Russiýa bilen NATO arasynda bolup biläýjek urşuň gipotetiki simulýasiýasyny taýýarlady. 2026-njy ýylyň 12-nji noýabrynda çap edilen hasabatda Russiýanyň prezidenti Wladimir Putiniň ölüminden soň ýüze çykan toslama wakalar zynjyry arkaly halkara howpsuzlyk töwekgelçiligi seljerildi.

Putinden soňky döwürde Kremldäki ygtyýarlyk boşlugy

Taýýarlanan ssenariýa görä, 74 ýaşly Wladimir Putin 2027-nji ýylyň ýanwar aýynda tebigy sebäplerden öler. Bu ösüşden soň aňtaw býurokratiýasy Kremlde başlanan güýç göreşinde ýeňiş gazandy we öňki Federal Howpsuzlyk Gullugy (FSB) 2027-nji ýylyň mart aýynda resmi mirasdüşer diýlip yglan edildi. basyp alnan ýerlerden çekiň.

Estoniýada NATO bilen göni çaknyşyk

2028-nji ýylyň ýanwarynda Russiýany doly ele alan täze lider ykdysady krizis we içerki oppozisiýanyň basyşy bilen ýüzbe-ýüz bolýar. 2030-njy ýylyň maý aýynda Estoniýanyň Narwa şäherinde geçirilen demonstrasiýalara salgylanyp, Moskwa sebite harby goşun iberýär. NATO, Waşington şertnamasynyň 5-nji maddasyny işjeňleşdirmek bilen Estoniýany goramak üçin çäre görýär we 2030-njy ýylyň iýunynda başlanan göni çaknyşyklar 2030-njy ýylyň oktýabr aýyna çenli dowam edýär.

RAND korporasiýasynyň analitikleri taýýarlanan tekstiň aňtaw çaklamasy däldigini, ähtimal töwekgelçilikleri barlamak üçin döredilen gipotetiki ssenariidigini bellediler. 2030-njy ýylyň noýabr aýynda wagtlaýyn atyşygyň döremegine sebäp bolan toslama döwürde Türkiýanyň konfliktden daşdadygy we Moskwanyň Ankara bilen aragatnaşyk saklamagynyň mümkindigi aýdylýar.

RAND korporasiýasy ABŞ-da ýerleşýän, 1948-nji ýylyň 14-nji maýynda garaşsyz bolan goranyş strategiýalarynda ýöriteleşen pikir merkezidir. Bu edara Pentagon we ABŞ hökümeti bilen gözleg şertnamalary arkaly global howpsuzlyk syýasatlaryna derňewleri dowam etdirýär.

Global howpsuzlyk arhitekturasyndaky näbellilik

RAND korporasiýasy tarapyndan işlenip düzülen bu ssenariýa, Russiýada bolup biläýjek ýolbaşçy üýtgemeleriniň Europeanewropanyň howpsuzlygyna gowşaklygy artdyryp biljekdigini görkezýär. Hasabat, konfliktleriň ahyrynda NATO-nyň köpçülikleýin goranyş abraýynyň sarsdyrylyp, Europeewropanyň uzak möhletli durnuksyzlyk gurşawyna çekilip bilinjekdigine baha berýär.

Europeewropada geosyýasy töwekgelçilikleriň ýokarlanmagy

Şeýle gipotetiki derňewler, esasanam Baltika ýurtlary we NATO-nyň gündogar kenaryndaky döwletler üçin goranyş strategiýalaryna täzeden garalmagyna sebäp bolup biler. Russiýanyň gibrid amallary we sebitdäki konflikt potensialy Europeanewropa ýurtlaryna maddy-tehniki üpjünçiligini we harby kuwwatyny artdyrmak üçin basyş edip biler.