RTÜK Medyametre 2025 Gözleg yglan edildi: Habarlardan soň ekranyň güýji saklanýar

Radio we telewideniýe Supremeokary Geňeşi (RTÜK) Jemgyýetçilik Pikirleri, Broadaýlym Gözlegleri we Ölçeg Bölümi tarapyndan taýýarlanan "Mediametre Media Ulanyş Habarlary Gözleg-2025" -iň netijeleri köpçülige paýlaşyldy. Telewideniýe, internet, sosial media, radio we sanly ýaýlym platformalary üçin sarp ediş tendensiýalaryny gözden geçirýän gözleg, adaty metbugatyň öz güýjüni saklaýandygyny görkezýär, şol bir wagtyň özünde sanly täze nesliň endiklerinde üýtgeşik maglumatlary açyp görkezýär.

26 welaýatda ullakan gözleg: Türkiýe günde 3 sagat 40 minut telewizora tomaşa edýär

RTÜK-iň prezidenti Mehmet Daniş Anadolu gullugynyň (AA) habarçysyna beren beýanatynda gözlegleriň meýdan gözlegleriniň 26 welaýatda 20 müň 200 gatnaşyjy bilen we 4 dürli döwürde ýüzbe-ýüz geçirilendigini aýtdy. Bu gözlegiň, jemgyýetiň synlamak we diňlemek dinamikasyna düşünmekde möhüm ähmiýete eýedigine ünsi çeken Daniş, internetiň birinji, raýatlaryň gündelik metbugat isleglerinde telewizoryň ikinji orunda durýandygyny aýtdy.

Gözlegleriň netijelerine görä, Türkiýedäki telewizoryň öňünde ortaça gündelik wagt 3 sagat 40 minut hökmünde hasaba alyndy. Telewizoryň ulanylyş derejesi ýaş toparlaryna görä üýtgeýär. Bu görkeziji 15-24 ýaş aralygyndaky ýaş ilatyň arasynda 68.1 göterim bolsa-da, 65 we ondan ýokary topardaky 91,4 göterim -iň aglaba köplügine ýetýär.

Sanly kanallaryň ýaýramagy bilen dezinformasiýanyň çynlakaý meselä öwrülendigini belläp, RTÜK-iň prezidenti Daniş: "Telewideniýe jemgyýetimizdäki habarlaryň esasy çeşmesi bolup durýar we gaty ygtybarlydygyny ölçemek biziň üçin gaty möhümdir." Adaty telewideniýe ýaýlymynyň halk köpçüliginiň habarlary kabul etmek azatlygy nukdaýnazaryndan möhümdigini, habar beriş serişdelerine goldaw berjekdigini aýtdy.

Aşakdaky habarlarda telewideniýe iň ýokarda, ýaşlaryň arasynda sosial media öňdäki orunda durýar

Gözleglere gatnaşyjylaryň arasynda ýurt we dünýä gün tertibine eýermegiň derejesi 70,7 göterim hökmünde ölçenildi. Gatnaşanlaryň 88,9 göterimi täzelikleri yzarlamak üçin telewideniýäni makul bilse-de, bu adaty ekranyň howpsuz gaçybatalga bolmagyny dowam etdirýändigini subut etdi. Şeýle-de bolsa, ýaş nesil üçin surat üýtgeýär; Sosial mediýa 15-24 ýaş aralygyndaky ýaşlaryň 83,2 göterim bilen yzarlaýan habarlarynda birinji orunda dursa, telewideniýe 76 göterim bilen ikinji orunda durýar.

Bir wagtyň özünde birden köp ekran bilen täsirleşmegi aňladýan "multimediýa ulanylyşynyň" derejesi, umuman alanyňda, 33,3 göterime barabar bolsa-da, bu tendensiýanyň ýaş nesillerde has ýygy duş gelýändigi bellendi. Peopleaşlaryň (15-24 ýaş aralygy) internet ulanylyşynyň 90,9 göterim , sosial medianyň ulanylyşynyň 87 göterim bolandygy we talap edilýän ýaýlym platformalarynyň (Netflix, BluTV we ş.m.) ulanylyşynyň 38,9 göterim bolandygy anyklandy.

Gözlegiň iň haýran galdyryjy netijelerinden biri, "gözegçiliksiz wagt ekranyň öňünde geçirmek" endigi boldy. Gatnaşanlaryň 28,1 göterimi media gurallaryny ulananyňyzda wagtyň nädip geçendigini duýmaýandyklaryny aýtdy. Bu ýagdaý ýaşlarda has ýokary derejelere ýetýär; 15-24 ýaş toparynyň 42,6 göterimi we 25-34 ýaş toparynyň 35,2 göterimi ekranyň öňünde geçiren wagtlaryna düşünmeýändiklerini boýun aldylar. Gözegçiliksiz ulanylýandygyna garamazdan, ýaşlaryň 20 göterimi metbugatyň ulanylyş wagtyny azaltmagy meýilleşdirýändiklerini aýtdy. Mediýa ulanylyşyny azaltmak barada pikir edenleriň 70,3 göteriminiň ýüz öwürjek ilkinji serişdesi sosial media boldy.

Sanly radio endikleri we çagalary goramak

Medyametre gözleginiň 2023, 2024 we 2025 maglumatlary deňeşdirilende, radio ýaýlymlaryna we sanly aýdym-saz platformalaryna bolan gyzyklanmanyň yzygiderli artýandygy göründi. Ortaça gündelik radio diňleýiş wagty 2023-nji ýylda 1 sagat 21 minut bolsa-da, 2024-nji ýylda 1 sagat 40 minuta, 2025-nji ýylda 1 sagat 43 minuta çenli ýokarlandy. Diňlemek endikleri ýaş toparlary boýunça gözden geçirilende; Garry ýaş toparlarynyň nusgawy radiony, ýaşlar bolsa awtoulag radiosyny ileri tutýandyklary kesgitlenildi. Mundan başga-da, 2025-nji ýyldaky maglumatlara görä, aýdym diňlemek üçin iň ileri tutulýan serişde 55,5 göterim sanly platformalardy.

RTÜK-iň başlygy Mehmet Daniş çagalary we ýaşlary metbugatda zyýanly we ýerliksiz mazmundan goramak üçin alnyp barylýan işlere uly duýgurlyk görkezýändiklerini aýtdy. Daniş: "Bu nukdaýnazardan, RTÜK hökmünde, köp ýyl bäri metbugat sowatlylygy boýunça okuwlarymyzy dowam etdirýäris. Mundan başga-da, akylly alamatlar bilen maşgalalarymyza kömek etmek isleýäris. Çagalar üçin amatly önümleri goldamagy dowam etdirýäris."

Daniş, maşgalalar, mugallymlar we ene-atalar birleşikleri bilen yzygiderli hyzmatdaşlyk edýändiklerini we metbugat sowatlylygy konferensiýalaryny we seminarlaryny gurnaýandyklaryny mälim etdi we raýatlaryň bu okuwlara elektron hökümet portaly ýaly ähli elýeterli kanallar arkaly aňsatlyk bilen girip biljekdigini ýatlatdy. "Mediametre Media Ulanyş Habarlary Barlaglary" hasabatyna RTÜK-iň resmi web sahypasynda girip bilersiňiz.