Russiýadan ABŞ-a we Eýrana ortaça çagyryş: Diplomatiýa ünsi

Russiýa , ABŞ we Eýran arasynda ýüze çykýan dartgynlylyga ünsi çekip, taraplary seresaplylyk bilen hereketleri we hüjümleri duruzmaga çagyrdy. Bu sözleri Russiýanyň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Mariýa Zaharowa Moskwada geçirilen hepdelik metbugat ýygnagynda aýtdy. Russiýanyň bu prosesi ýakyndan yzarlaýandygyny mälim eden Zaharowa, BMG-nyň Baş sekretary wezipesine bäş kandidatyň bardygyny we iýun aýynda BMG Howpsuzlyk Geňeşinde deslapky ses berişligiň geçiriljekdigini aýtdy.

Zaharowa BMG-nyň täze Baş sekretarynyň giň diplomatik tejribesi bolan, ähli agza döwletler bilen deň aralykda durup, BMG Tertipnamasynyň ýörelgelerine hormat goýmalydygyny aýtdy. Bu aýratynlyklaryň, Guterres döwründe goýberilen ýalňyşlyklaryň gaýtalanmazlygy üçin möhümdigini aýtdy.

Eastakyn Gündogardaky dartgynlyk we diplomatiýanyň zerurlygy

Eastakyn Gündogardaky dartgynlylygyň ýokarlanmagy bilen baglanyşykly Zaharowa ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky konfliktleriň artmagyna alada bildirdi. Raýat infrastrukturasyna garşy hüjümleriň kabul edilip bilinmejekdigini mälim eden metbugat sekretary, bu meseläniň halkara hukugynyň çäginde we ähli sebit ýurtlarynyň howpsuzlyk bähbitlerini göz öňünde tutup çözülmelidigini öňe sürdi.

Zaharowa Eýrana garşy bolup biljek ýer operasiýasynyň sebit we global howpsuzlyk üçin öwezini dolup bolmajak netijelere getirip biljekdigini duýdurdy. Şu nukdaýnazardan seredeniňde, krizisiň diňe diplomatiýa arkaly çözülip biljekdigine ynamyny ýene bir gezek gaýtalady. Şeýle-de bolsa, Kiýew we Günbatar ýurtlary Ukrainadaky konfliktleri dowam etdirmek isleseler, Russiýanyň harby hereketlerini dowam etdirjekdigini aýtdy.

Zaharowa Unionewropa Bileleşiginiň Ukrainadaky konfliktlere bolan garaýşyny tankytlady we EUB-niň Kiýewiň "terrorçylyk hereketlerini" goldaýandygyny öňe sürdi. Şeýle hem, Daniýada Ukrainada harby desga döretmek kararynyň diplomatik çözgüt tagallalaryna zyýan ýetirip biljekdigini mälim etdi. Şeýle hem, stepB-niň Russiýanyň kölegeli floty bilen baglanyşykly tankerleri barlamak baradaky kararyny tankyt etdi we bu ädimiň halkara deňiz kanunlaryna garşydygyny aýtdy.

Nawigasiýa howpsuzlygy babatynda Russiýanyň ähli syýasy we hukuk gurallaryny ulanjakdygyny mälim eden Zaharowa, Ortaýer deňzinde bolup biljek dartgynlyklar üçin EUB-iň jogapkär boljakdygyny mälim etdi.

Russiýa iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlyk artdy, Zaharowa iki ýurduň hyzmatdaşlygy giňeltmek ugrundaky tagallalarynyň dowam edýändigini aýtdy. Ol bu hyzmatdaşlygyň çäginde Russiýanyň harby bazalarynyň işleýşiniň üýtgedilendigini habar berdi.

Ermenistan we Moldowa kontekstindäki sebit dinamikasy

Zaharowa Ermenistanda geçirilen parlament saýlawlarynda oppozisiýanyň gysylýandygyny we munuň jemgyýetde bölünişiklere sebäp bolandygyny aýtdy. ProcessB-niň bu işdäki garaýşyny tankytlady we Ermenistana agza bolmak niýetiniň ýokdugyny aýtdy. Moldowanyň Ukrainadaky konfliktlere çekilmeli däldigini bellän Zaharowa, Prednestrowýe sebitinde parahatçylygy saklamak üçin tagalla etjekdiklerini aýtdy. Moldowanyň Rumyniýa bilen birleşip EUB-ne girmek pikiriniň iki ýurt üçinem özüne çekijidigini aýtdy.

Russiýanyň bu sözleri halkara gatnaşyklarynda dartgynlylygyň ýokary bolan döwründe diplomatiýa we gepleşik çagyryşynyň ähmiýetini ýene bir gezek açýar. Geljekdäki ösüşler sebit we global durnuklylyk üçin möhüm ähmiýete eýe bolar.