Saglygy goraýyş ministri Memişoglunyň Afrikany arassa bişirmek goldawy

Saglygy goraýyş ministri Kemal Memişogly, Antalýada geçirilen Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň (COP31) 31-nji konferensiýasynyň çäginde Afrikada arassa bişirmek usullaryny ýaýratmaga çagyrdy. Ministr Memişogly däp bolan usullaryň, esasanam aýallaryň we çagalaryň saglygyna howp salýandygyny mälim etdi we Türkiýäniň öňüni alyş saglygy pudagyndaky tejribesini we tehnologiýasyny paýlaşmaga taýýardygyny aýtdy.

Türk asyrynyň Saglyk baradaky düşünjesi nähili amala aşyrylýar?

Türkiýe öz tehnologiýasyny ösdürmek we saglyk pudagynda öz önümlerini öndürmek jogapkärçiligini görýändigini belläp, Kemal Memişogly "Saglykdaky Türkiýe asyry" düşünjesi bilen goraýan, ösdürýän we öndürýän ulgamyň ornaşdyrylandygyny aýtdy. Ministr Memişoğlu afrikalylaryň ýolbaşçylygynda Afrika yklymynyň meselelerine çözgüt tapmagy goldaýandyklaryny we Türkiýäniň bu işde söýgi baglanyşyklaryna esaslanýan hyzmatdaşlygy amala aşyrýandygyny aýtdy.

Afrikada arassa bişirmek usullaryna girmek näme üçin möhüm?

Tanzaniýanyň prezidenti Samia Suluhu Hasan Afrikada takmynan 1 milliard adamyň arassa naharhanalarynyň ýokdugyny we bu ýagdaýyň her ýyl 850 müň adamyň wagtyndan öň ölmegine sebäp bolýandygyny aýtdy. Halkara Energetika Guramasynyň (IEA) prezidenti Fatih Birol, dünýäde 2 milliard adamyň adaty ýangyç ulanýandygyny we bu işleriň her ýylda 1,2 gigaton zyňyndylara we howanyň çynlakaý hapalanmagyna sebäp bolýandygyny aýtdy.

Antalýada geçirilen "Afrikada arassa nahar bişirýän liderleriň tegelek stol ýygnagynda" ýygnanan resmiler arassa nahar ulgamlarynyň saglyga, daşky gurşawa we jemgyýetçilik ösüşine edýän täsiri barada pikir alyşdylar. Duşuşykda 2024-nji ýyldan bäri Afrika ýurtlarynyň 22-sinde 740 million dollarlyk borçnamanyň berlendigi we umumy maliýeleşdiriş wadasynyň 3,1 milliard dollara ýetendigi paýlaşyldy.

Türkiýe, Tanzaniýa ýaly strategiki hyzmatdaşlygy bolan Afrika ýurtlary bilen saglygyny we ösüşe gönükdirilen diplomatiýasyny güýçlendirmegi maksat edinýär. Arassa nahar bişirmek usullaryna elýeterliligi giňeltmegi maksat edinýän indiki sammit 27-28-nji ýanwar aralygynda Keniýanyň paýtagty Naýrobide geçiriler.

Global saglyk pudagynda hyzmatdaşlyk we tehnologiýa geçirmek

Türkiýe içerki önümçiligini we saglygy goraýyş pudagynda öňüni alyş lukmançylyk tejribesini halkara platformalaryna çykarmak ösýän ýurtlaryň saglygy goraýyş infrastrukturasyny gowulandyrmakda möhüm ädim hasaplanýar. Arassa bişirmek usullaryna geçmegi üpjün etmek diňe bir saglyk meselelerini azaltmak bilen çäklenmän, daşky gurşawyň zyňyndylaryny azaltmaga hem goşant goşar.

Afrikada arassa energiýa geçişiniň bolup biljek täsirleri

Tanzaniýanyň 2024-2034-nji ýyllary öz içine alýan milli strategiýasy, arassa nahar çözgütlerine elýeterliligi 80 göterime çenli ýokarlandyrmagy maksat edinip, kontinentdäki aýallaryň gündelik durmuşynyň hilini ep-esli ýokarlandyryp biler. Maliýeleşdiriş borçnamalary taslamalara öwrülensoň, sebitdäki tokaýlaryň çapylmagynyň peselmegine we howanyň hapalanmagy sebäpli wagtyndan öň ölmeginiň azalmagyna garaşylýar.