Salgyt karzlaryny aýan etmek ýörelgeleri 2026-njy ýylda kesgitlenildi

Gazna we Maliýe ministrligi tarapyndan neşir edilen 597 belgili salgyt prosessual kanuny bilen umumy salgyt habarnamasy we 2026-njy ýyl üçin durmuşa geçiriş ýörelgeleri resmi taýdan kesgitlenildi. Resmi gazetde 2026-njy ýylyň 10-njy noýabrynda çap edilen bu düzgün gutarnykly salgytlary we puşmana töleglerini paýlaşmagyň we möhleti geçen, ýöne tölenmedik bergileri halk bilen paýlaşmagyň tertibini täzeden düzýär.

Göz öňünde tutulýan habarnamada salgyt ýörediş kanunynyň 213-nji maddasynyň 5-nji maddasynyň dördünji bölüminde görkezilen ygtyýarnama esasynda taýýarlanyldy. Arza çäginde 5000 000 TL ýa-da ondanam köp bergisi bolan salgyt töleýjileriň sanawlary ilki salgyt gullugynda, soňra bolsa girdeji administrasiýasynyň web sahypasynda kesgitlenilen tertibe laýyklykda elýeterli bolar. Käbir üýtgedip gurmak kanunlarynyň çäginde dowam edýän tölegler bilen algylar, bu beýannamanyň çäginden çykarylar.

Salgyt töleýjiler 2025-nji ýylyň 31-nji dekabrynda berilmeli, ýöne 2026-njy ýylyň 20-nji noýabryna çenli tölenmedik bergileriň we 2025-nji ýylyň 1-nji iýunyndan 2026-njy ýylyň 31-nji maýyna çenli geçirilen bahalandyrmalaryň bu amallara goşuljakdygyny bellemelidirler. Degişli salgyt bölümleri taýýarlanan sanawlary girdeji administrasiýasynyň degişli bölümlerine elektron görnüşde bermäge borçludyr. Collectygnalyp bolmaýan algylar üçin sanawlarda ýörite sözlemi ulanmak hökmanydyr.

Aç-açanlyk ýörelgesiniň çäginde döwletiň salgyt girdejilerini halk bilen paýlaşmak prosesi salgyt töleýjileriň salgyt talaplaryny ýokarlandyrmagy maksat edinýär. Salgyt töleýjiler üçin yglan edilen sanawlara girizilen karz ýagdaýyny barlamak we jedeller ýüze çykan halatynda degişli kanunçylygyň çäginde hereket etmek möhümdir. Amal we sanawy tabşyrmak proseduralary bilen baglanyşykly tehniki jikme-jiklikler, resmi gazetde 24300 belgili 293 belgili habarnamanyň ýörelgelerine laýyklykda amala aşyrylar.

Näme üýtgedi?

• 2026 salgyt karzy baradaky maglumatlar 2026-njy ýylyň 1-nji dekabryndan 2026-njy ýylyň 15-nji dekabry aralygynda salgyt gullugynda we 2026-njy ýylyň 16-njy dekabry - 2026-njy ýylyň 30-njy dekabry aralygynda girdeji administrasiýasynyň web sahypasynda amala aşyrylar.
• collectygnalyp bilinmeýän ýa-da gözegçilik edip bolmajakdygyna düşünip bolýan bergiler üçin sanawda "Algylar ýygnalmaýar" diýilýär.
• Käbir üýtgedip gurmak kanunlarynyň (6736, 7020, 7143, 7256, 7326 we 7440 kanunlar) çäginde dowam edýän tölegler bilen alynjak girdejiler aýan edilmegiň çägine goşulmaz.

Kime degişlidir?

Düzgünnama her bir salgyt gullugyna 5000 000 TL ýa-da ondan hem köp salgyt we jerimeleri gutaran ýa-da möhleti geçen, ýöne tölenmedik salgyt töleýjilere, salgyt gullugyna we Girdeji Dolandyryşynyň degişli bölümlerine gönüden-göni degişlidir.

netijelilik

Bu habar 2026-njy ýylyň 10-njy noýabrynda neşir edilen senesinden güýje girdi.

Netije

Neşir edilen habarnamada salgyt bergilerini aç-açan paýlaşmagyň salgyt düzgün-nyzamyny we salgyt töleýjileriň töleg borçlaryny ýerine ýetirmek ukybyny üpjün etmegine päsgelçilik döredjekdigi aýdylýar. 5.000.000 TL bahasy, diňe ýokary mukdarda bergileriň açyljakdygyny görkezýär we bu iri salgyt töleýjileriniň salgyt karzlaryny yzarlamagyny hökmany edýär.

Mundan başga-da, gözegçilik edip bolmaýan algylar üçin ýörite bellik etmek borjy, yglan edilen sanawlaryň has sagdyn we has hakyky maglumat toplumy bilen üpjün edilmegini maksat edinýär. Bu düzgün, jemgyýetçilik algylaryny ýygnamak prosesinde aç-açanlygy ýokarlandyrmak üçin möhüm ädim hökmünde seredilip bilner.

Mümkin täsirler

Bu düzgün salgyt töleýjilerine töleglerini çaltlaşdyrmak üçin salgyt karzlary bilen basyş eder diýlip garaşylýar. Hususan-da, köpçülige mälim edilmek ýagdaýy salgyt töleýjileri täjirçilik abraýyny goramak üçin üýtgedip gurmaga ýa-da bergilerini tölemäge höweslendirip biler.

Beýleki tarapdan, sanawlary taýýarlamak we elektron görnüşinde ibermek işinde salgyt gullugynyň iş ýüküniň artmagy bolup biler. Bu amalyň dowamynda salgyt töleýjileriň karz ýagdaýyny tassyklamak, nädogry sanawlaryň öňüni alyp biler.