Şehitleriň we weteranlaryň garyndaşlaryna uly goldaw: Jemgyýetçilik işleriniň sany 53 müňden geçýär

Türkiýe respublikasy gahryman weteranlaryny we watany goramak üçin janyny pida eden söýgüli şehitleriniň galyndylaryny ýeke goýmaýar. Maşgala we durmuş hyzmatlary ministrligi 19-njy sentýabr, Weteranlar güni mynasybetli paýlaşan maglumatlary bilen peýdalanýanlaryň durmuş derejesini ýokarlandyrmak üçin alnyp barylýan giňişleýin işleri aýan etdi. Işden başlap, saglyga, ulagdan bilime çenli dürli ugurlarda hödürlenýän hukuklar soňky hukuk düzgünleri bilen hasam güýçlendirildi.

Sosial hukuklar we aýlyk düzgünleri boýunça taryhy ädimler

Şehitleriň maşgalalarynyň we weteranlarynyň durmuş derejesini ýokarlandyrmagy maksat edinýän kanuny düzgünleriň çäginde 18-nji awgustda Resmi gazetde çap edilen we güýje giren kanun bilen möhüm özgertmeler geçirildi. Bu üýtgeşiklige laýyklykda terrorçylyga garşy göreşde ýaralanan, ýöne maýyplyk derejesini almadyk raýatlara ilkinji gezek pensiýa berildi. Bu hukuk eýelerine şäher jemgyýetçilik ulaglaryndan mugt peýdalanmak we elektrik we suw töleglerine arzanladyş teklip edildi.

Şol bir düzgün bilen, 15-nji iýuldaky döwlet agdarylyşygynda ýaralanan we maýyp hasap edilmedik ýa-da derejesi kesgitlenmedik weteranlara pensiýa berilýär; Terrorçylyga garşy göreşde ýaralanan hususyýetçileriň, işe alynmadyk ofiserleriň we howpsuzlyk işgärleriniň aýlyklarynda ep-esli ösüş gazanyldy. Şehit bolanlaryň ene-atalarynyň alýan umumy aýlyk aýlygy, iň pes aýlykdan pes bolmazlygy üçin kanuny taýdan kepillendirildi. Aladasyna mätäç agyr maýyp weteranlar üçin iň pes iki aýlyk hakynyň pensiýasy 25 göterim ýokarlanan hem bolsa, gaýtadan gözden geçirmek arkaly maýyplyk derejesini ýokarlandyrmak üçin hususy we işe alynmadyk weteranlaryň ýaş çäkleri 41-den 55-e çenli ýokarlandy.

Jemgyýetçilik işini mobilizlemek: Maksat 53 müň çäkden geçmek

Jemgyýetçilikde işlemek hukugynyň çäginde şehit bolanlaryň iki garyndaşyna, weteranlaryň özlerine ýa-da hukuklaryndan ýüz öwürseler, jemgyýetçilik iş mümkinçilikleri hödürlenýär. 1995-nji ýyldan başlap, 2002-nji ýyla çenli diňe 6 müň 315 adam bellenen bolsa, 2002-nji ýyla çenli bu san 52 müň 608-e ýetdi. Ertir geçiriljek 571 adamyň täze belleniş dabarasy bilen, döwlet sektorynda işleýän şehitleriň, weteranlaryň we weteranlaryň garyndaşlarynyň umumy sany 53 müň 179-a ýeter.

Ulag aňsatlygynyň çäginde hukuk eýeleri şäher jemgyýetçilik transportyndan, demirýollardan we şäherdäki deňiz liniýalaryndan we şäherara liniýalardan doly peýdalanyp bilerler. Ministrlik tarapyndan şu güne çenli peýdalanyjylara gowşurylan mugt syýahat kartalarynyň sany 261 müň 559-a ýetdi.

Bilimden saglyga, ýaşaýyş jaýyndan töleg goldawyna çenli giň gerim

Bir jaý bilen çäklendirilen weteranlaryň ýaşaýyş zerurlyklary üçin göterimsiz ýaşaýyş jaý karzy berilýär. Karz töleginden boşatmak, bu karzlar bilen hukukly eýeleriň adyndan satyn alnan gozgalmaýan emläkleri hasaba almak üçin ulanylýar. Öý çykdajylaryny ýeňilleşdirmek üçin dul we ýetim pensiýa we weteranlary alýan şehitleriň garyndaşlarynyň ýaşaýan ýerlerinde elektrik togy üçin 40 göterim arzanladyş we suw töleglerine 50 göterim arzanladyş ulanylýar. Maşgala we durmuş hyzmatlary ministrliginiň we Energetika we tebigy baýlyklar ministrliginiň bilelikdäki işi bilen bu öý hojalygynyň tebigy gaz sarp ediş çykdajylaryna 50 göterim arzanladyş berilýär.

Saglyk pudagynda weteranlardan we olaryň garaşly maşgala agzalaryndan synag tölegi alynmaýar. Mundan başga-da, weteranlar ambulatoriýa hyzmatlary we Merkezi lukman bellemek ulgamy (MHRS) arkaly işe bellenende ileri tutulýar.

Bilimdäki täze desgalar we meýdançada intensiw goldaw

Weteran çagalaryň bilim almagyny goldamak üçin goşant we okuw töleglerinden boşadylýar. Weteranlar, är-aýallary we çagalary bu töleglerden, şol sanda agşamky bilim we ýokary bilimdäki distansion okuwdan boşadylsa-da, umumy ýaşaýyş jaýlaryna, stipendiýalara we karz we umumy ýaşaýyş jaýyna (KYK) berilýän karzlara ýüz tutmaga hukugy bar. Hususy bilim edaralarynda ulanylýan 3 göterim mugt talyp kwotasynyň çäkleri hem giňeldildi. 2025-nji ýylyň 3-nji ýanwarynda Resmi gazetde çap edilen täze karar bilen; Iýmit, umumy ýaşaýyş jaýy, kitaplar, kanselýariýa, geýim, okuw we halkara diplom we şahadatnama programmalary hem töleg tölegini hasaba almazdan mugt hyzmatyň çägine girýär.

Bu hyzmatlardan başga-da, ministrlik toparlary şehitleriň garyndaşlarynyň we weteranlarynyň zerurlyklaryny gönüden-göni kesgitlemek we olara psihososial goldaw bermek maksady bilen öýlere we iş ýerlerine baryp görmegi dowam etdirýärler. Bu meýdan gözlegleriniň çäginde şu wagta çenli jemi 991 müň 593 sapar edildi.