Senegaldan taryhy ädim: Öňki prezident Makki Sallyň BMG kandidaturasyna resmi goldaw

Senegalda içerki syýasatda geçen dartgynlyk halkara arenasynda güýçli hyzmatdaşlyga ýol açýar. Senegalyň Daşary işler ministrligi Prezident Bassirou Diomaye Faye özünden öňki Makki Sallyň Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Baş sekretary wezipesine dalaşgärligini resmi taýdan goldamak kararyna gelendigini habar berdi. Bu ädim Senegalyň global diplomatiýadaky agramyny ýokarlandyrmak baradaky pikiriniň bir bölegi hasaplanýar.

Köşkdäki möhüm sammit: Sall we Faye duşuşdy

2024-nji ýylyň aprelinde prezidenti tabşyrandan soň ilkinji gezek paýtagt Dakarda aýak basan Makki Sall 17-nji iýulda Prezident köşgünde mirasdüşeri Bassirou Diomaye Faye tarapyndan kabul edildi. Örän möhüm atmosferada geçirilen bu duşuşygyň esasy gün tertibi Sallyň BMG Baş sekretary üçin alyp barýan halkara kampaniýasydy. Duşuşykdan soň beýanat beren Daşary işler ministrligi Prezident Faýyň Senegal döwletiniň adyndan Sallyň kandidaturasyna doly we şertsiz goldaw bermek kararyna gelendigini habar berdi. Şu nukdaýnazardan ähli diplomatik wekilhanalara we döwlet edaralaryna kandidaturany BMG-a agza ýurtlaryň öňünde netijeli ösdürmek üçin mobilizlemek tabşyryldy.

Geçmişden Diplomatik Mobilizasiýa

BMG-nyň häzirki Baş sekretary Antonio Guterres -iň ygtyýarlyk möhleti 2026-njy ýylyň 31-nji dekabrynda tamamlanar. Guterresiň ornuny tutmak üçin diplomatik gatnaşyklaryny güýçlendiren Makki Sallyň kandidaturasy ilkinji gezek Afrika Bileleşiginiň möhletini geçen Burundi tarapyndan geçen ýylyň mart aýynda yglan edildi. Şeýle-de bolsa, şol döwürde Senegalyň hökümeti bu kandidaturanyň habarsyz we tassyklanmazdan yglan edilendigini mälim etdi we kandidaturany haýsydyr bir döwürde goldamaýandygyny aýtdy. Iň soňky wakalar we Prezident Faýyň çagyryşy Dakar administrasiýasynyň bu meselede saklanmakdan ýüz öwürendigini we kandidaturany "Senegalyň Afrikanyň hyzmatynda umumy garaýyş we has köptaraplaýynlyk" hökmünde kabul edýändigini görkezýär.

Senegalyň syýasatynda täze eýýamyň gapysy açylýarmy?

Prezident Faýe bilen premýer-ministr Ousmane Sonko bilelikde işlän döwründe Sonko bilen öňki prezident Sallyň arasynda aşa ýiti syýasy polemika we çuňňur dartgynlylyk boldy. Şeýle-de bolsa, Sonko maý aýynda işinden aýrylandan soň, Prezident Faýyň özünden öňki Sally berk goldamak karary Senegalyň içerki syýasy dinamikasyna we döwlet aňyna täze barlyşyk döwrüniň girendigini görkezýär. Ayeurduň ähli jemgyýetçilik we syýasy bölümlerine ýüzlenip, Faye Senegalyň halkara arenasyndaky bu abraýly başlangyjy üçin bilelikde goldaw berilmegini isledi.