Sosial medianyň ýaşyny barlamak düzgüninden peýdalanýan aldawçylara garşy duýduryş

1-nji noýabrdan başlap sosial media platformalarynda başlanan ýaşy barlamak prosesi kezzaplaryň täze nyşanyna öwrüldi. Zyýanly adamlar, "Hasabyňyz ýapylar" ýa-da "Derrew ýaşyňyzy barlaň" ýaly jümleleri öz içine alýan galp SMS, e-poçta we sosial media habarlary bilen ulanyjylary nyşana alýarlar we galp web sahypalaryna gönükdirmek arkaly raýatlaryň şahsy we maliýe maglumatlaryny ele almaga synanyşýarlar.

Aldawçylar haýsy usullary ulanýarlar?

IT hünärmeni Osman Demircan, kezzapçylaryň Instagram, TikTok, Facebook ýa-da elektron hökümet edaralaryna öýkünip, "balyk tutmak" usuly bilen galp baglanyşyk iberýändigini aýtdy. Demircan "Bar bolan hasaplar üçin ýaşy barlamak proseduralarynyň 2027-nji ýylyň 31-nji martyna çenli tamamlanmalydygyny ýatlatmak, hasabyň birnäçe sagadyň içinde ýapyljakdygyny görkezýän habarlar galplygyň alamaty" -diýdi. Hünärmenler, emeli intellekt tehnologiýalary bilen resmi edaralaryň diline meňzeýän habarlarda orfografiki ýalňyşlyklaryň ýokdugyny we logotipleriň ulanylmagynyň ygtybarlylygyň subutnamasy däldigini nygtaýarlar.

Howpsuz hasap döretmek prosesi nähili işleýär?

Kazyýet kompýuter eksperti Mustafa Sansar 1-nji noýabrdan ilkinji gezek sosial media platformalarynda hasap açjak ulanyjylaryň ýaşy barlamak üçin elektron hökümet ulgamyna ugrukdyryljakdygyny ýatlatdy. Ulanyjylaryň ýaşyny tassyklaýan sanly kody almak arkaly hasaby döretmek prosesini tamamlap biljekdigini mälim eden Sansar, tassyklamagy talap edýän ýagdaýlarda habardaky baglanyşyklara basmagyň ýerine gönüden-göni açylmalydygyny aýtdy. Maglumat tehnologiýasy hukuk birleşiginiň prezidenti we aklawçy Kürşat Ergün bu düzgüniň 15 ýaşa ýetmedik çagalaryň hasap açmagynyň öňüni almak we 15-18 ýaş toparyndaky çäklendirilen we süzülen mazmun bilen ene-atanyň gözegçiligini üpjün etmegi maksat edinýändigini düşündirdi.

Aldawçylar, ýaşy tassyklamak bahanasy bilen iberýän galp habarlar arkaly şahsyýet belgisini, paroly, SMS tassyklaýyş kody we bank kartoçkasyny alýarlar, maliýe ýitgilerine ýa-da şahsy maglumatlaryň aýan edilmegine sebäp bolýarlar. Hünärmenler raýatlara gyssagly tassyklama habarlaryndaky baglanyşyklara basmazlygy we elektron hökümet parollaryny we maliýe maglumatlaryny hiç kim bilen paýlaşmazlygy duýdurýarlar.

Degişli kanuny düzgünleşdirmegiň çäginde sosial media platformalarynda täze hasap açjak ulanyjylar elektron hökümetiň üsti bilen ýaşlaryny barlamaly bolýarlar. Raýatlar üçin bu amalda diňe resmi elektron hökümet kanallaryny ulanmak, şübheli habarlary äsgermezlik etmek we hasap howpsuzlygy üçin iki basgançakly giriş aýratynlygyny açmak möhümdir.

Netije

Galplyk synanyşyklary, resmi edaralaryň sanlylaşdyryş amallarynyň zyýanly adamlar tarapyndan ulanylyp bilinjekdigini görkezýär. Sanly howpsuzlyk üçin raýatlaryň haýsydyr bir edaradan gyssagly habarnamalara sorag bermegi we şahsy maglumatlary resmi kanallardan başga baglanyşyklara girizmezligi esasy zerurlykdyr.

Mümkin täsirler

Bu galp usullar, esasanam sosial mediany ulanmaga täze giren ýa-da sanly sowatlylygy pes bolan adamlara maddy we ahlak taýdan zyýan ýetirip biler. Habarlylygy ýokarlandyrmak boýunça işler ýeterlik bolmasa, şahsy maglumatlary ogurlamak we bank hasaplaryny ele almak ýaly ýagdaýlaryň köpelmegi bolup biler; Bu ýagdaý, şahsy nägileliklere we elektron hökümet ulgamyna bolan ynamyň ýitmegine sebäp bolup biler.