Söwda ministrliginiň importy üçin uly tormoz: 82 senagat önümine goşmaça salgyt, guradylan sogan üçin gümrük

Türkiye içerki pudagy goldamak we daşary söwda balansyny saklamak maksady bilen import re regimeiminde düýpli üýtgeşmeler girizdi. Resmi gazetde çap edilen täze kararlar bilen import edilýän önümleriň içerki bazardaky paýyny deňleşdirmek üçin giňişleýin ädimler ädildi. Düzgünnamanyň çäginde 82 senagat önümine goşmaça gümrük paçlary, 42 önüm üçin goşmaça maliýe borçnamalary ýatyryldy. Mundan başga-da, bazar bahalaryny deňleşdirmek üçin käbir oba hojalyk önümlerine gümrük paçlaryny azaltmak ulanylsa-da, içerki önümçiligi goramak üçin import üçin salgylanma sanawlary täzelendi.

Içerki öndürijileri goramak üçin möhüm ädim: Senagat wekillerinden doly goldaw

Söwda ministrliginiň beren beýanynda bu giňişleýin düzgünleriň esasy maksadynyň içerki önümçiligi adalatsyz bäsdeşlikden goramak, iş üpjünçiligini ýokarlandyrmak we häzirki hasap defisitini azaltmakdygy nygtaldy. “Ekonomim” gazetinden Hüseýin Gökçe we amam Güneş tarapyndan berlen maglumata görä, işewürlik dünýäsi we pudak wekilleri bu kararlary makulladylar. Türk eksportçylary mejlisiniň (TİM) prezidenti Mustafa Gültepe, häzirki walýuta hümmetiniň importy önümçilige garanyňda has özüne çekiji edýändigini görkezdi we täze salgytlaryň içerki öndürijileriň bäsdeşlik ukybyny saklamakda möhüm rol oýnajakdygyny aýtdy.

Guradylan sogan we hoz importy üçin täze oýun üýtgeýän nyrhlar

Täze kadalaşdyryjy bukja oba hojalygyna we senagat pudagyna gönüden-göni täsir edýän köp sanly möhüm elementi öz içine alýar. Bir kilogramyň bahasy goňşy bazarlarda 50 TL çäginden ýokary bolan sogan üçin sarp edijini goramak çäresi geçirildi. Prezidentiň kararyna laýyklykda, GTİP kody 0703.10.19.00.11 bilen sogan getirmek üçin ulanylýan 49,5 göterim gümrük paçlary, 26-njy awgust çenli güýje girýän 5 göterime çenli azaldyldy.

Oba hojalygy toparyndaky ýene bir möhüm üýtgeşme hoz importy boldy. Localerli hoz öndürijilerini goldamak üçin, hoz getirilen hoz importy üçin goşmaça maliýe jogapkärçiligi bir tonna 451 dollardan 738 dollara, işlenmedik hoz üçin bolsa 1,158 dollardan 1772 dollara çenli ýokarlandy. Guradylan süýji burç importyndan gümrük salgydy 19,5 göterimden 41 göterime çenli ýokarlandy we içerki öndürijilere gorag galkany boldy. Mundan başga-da, Günorta Amerika ýurtlary we Türkiýe Respublikasy ýaly geografiki sebitler üçin 36 müň tonna paçsyz nyrh kwotasy kesgitlenildi.

82 senagat önümine goşmaça salgyt salyndy we käbir önümler boşadyldy

Senagat pudagynda daşary söwda balansyny üýtgetmek üçin ädimler ädildi. Dişli gutular, oýunjaklar, mis turbalar, klapanlar, elektrik izolýatorlary, pnewmatik pürküjiler, esasy metal gulplar, hirurgiki iňňeler, metrler we dürli awtoulag bölekleri ýaly 82 önüme goşmaça maliýe borçnamalary ýüklendi. Beýleki tarapdan, önümçilik çykdajylaryny azaltmak üçin awtoulag gapylarynyň gulplary we makaron importy üçin goşmaça gümrük paçlary ýatyryldy. Yearylyň ahyryna çenli litiý-ion batareýasynyň importyna goşmaça gümrük paçlarynyň ulanylmajakdygy mälim edildi.

Poliester sintetiki üznüksiz süýüm importyna ulanylýan gümrük paçlary 21-nji sentýabrda 20 göterim hökmünde kesgitlenildi. PET rezin importyna üç basgançakly goşmaça borçnama berildi; Şoňa laýyklykda 2026-njy ýylyň 19-njy iýulyndan 30-njy dekabry aralygynda, 2027-nji ýylyň 31-nji dekabry aralygynda 115 dollar we 2028-nji ýylyň 30-njy dekabry aralygynda 110 dollar goşmaça salgyt tölener. Saglygy goraýyş ministrligi tarapyndan tassyklanan berhiz iýmitleri goşmaça maliýe borçnamalaryndan boşadyldy.

Salgylanma bahasy giňeldildi: Ilkinji gezek 11 önüm bilen çäkleniň

Maksat, import gözegçilik amallarynyň çäginde neşir edilen 22 aýry habar bilen adalatsyz bäsleşigiň öňüni almak. Akylly sagatlar, awtoulag tekerleri, oýunjaklar, keramika, aýna, gysgyçlar, şahlar we wideo telefon ulgamlary ýaly 97 önümiň gümrük paç salgysy bahalary ýokarda täzelendi. Şeýlelik bilen, import edilýän önümleriň yglan edilen bahasyna garamazdan salgyt täze kesgitlenen ýokary salgylanma bahalaryna esaslanyp amala aşyrylar.

Mundan başga-da, ozal bu çäklere goşulmadyk 11 senagat önümi üçin ilkinji gezek baha nyrhy başlandy. Serum ampulalary, örtülen simler, skaf we betondan ýasalan materiallar, poslamaýan polat lýubkalar, gaýçy, piston, kombaýn bölekleri we hasa we galstuk ahyrky önümler indi bahanyň gözden geçirilmegine sezewar ediler.