S&P Global Reýting Analizi: Türk Lirasyna we Daşary ýurt walýuta ätiýaçlyklaryna bolan ynamyň ýokarlanmagy dowam edýär

S&P Global Ratings tarapyndan neşir edilen häzirki Türk ykdysadyýetiniň seljermesine görä, Türk lirasyna bolan öý ynamy Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Bankynyň (CBRT) walýuta ätiýaçlyklaryny gaýtadan dikeltmek işine oňyn goşant goşdy. Derňew, ýerli walýuta islegini saklamak daşary ýurt walýutasyna bolan islegde durnuklaşdyryjy rol oýnaýandygyny ýüze çykardy.

Türk lirasynyň öý goýumlarynda paýy näme?

Öý hojalygynyň türk lirasyna bolan ynamy ýylyň dowamynda yzygiderli dowam etdi. S&P Global Ratings maglumatlaryna görä, sentýabr aýyna çenli daşary ýurt walýutasyndaky goýumlaryň bank ulgamyndaky umumy goýumlardaky paýy 38,7 göterim boldy. Bu gatnaşyk, ýylyň başyndaky derejeler bilen deňeşdirilende hiç hili üýtgeşmäniň ýokdugyny subut edýär.

Walýuta ätiýaçlyklary nädip täzeden gurulýar?

Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Bankynyň walýuta ätiýaçlyklaryny bölekleýin täzeden açmagy öý hojalygynyň walýuta isleginiň azalmagy we türk lirasyna bolan ynamyň saklanmagy bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr. Ykdysady gatnaşyjylaryň ýerli walýuta gönükdirilmegi bazarlardaky walýuta basyşyny ýeňilleşdirmäge we CBRT ätiýaçlyk dolandyryşynda has giňişleýin hereket etmäge mümkinçilik berýär.

S&P Global Ratings, türk ykdysadyýeti baradaky hasabatynda öý hojalygynyň türk lirasyna bolan ynamynyň daşary ýurt walýutasyna bolan islegi peseldendigini we munuň Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Bankyna walýuta ätiýaçlyklaryny güýçlendirmegine kömek edendigini aýtdy. Sentýabr aýyna çenli walýuta goýumlarynyň umumy goýumlardaky paýy ýylyň başynda dünýägaraýşyny dowam etdirip, 38,7 göterim derejesinde galdy.

Pul syýasaty we türk ykdysadyýetindäki makroykdysady deňagramlyklar Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Banky tarapyndan dolandyrylýar. Ykdysady maglumatlar, edaranyň resmi býulletenleri we halkara reýting agentlikleriniň döwürleýin derňewleri arkaly maýadarlar we bazar analitikleri tarapyndan gözegçilik edilýär. Raýatlar Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Bankynyň resmi web sahypasy we Bank Düzgünleşdiriş we Gözegçilik Guramasynyň (BDDK) hasabaty arkaly ykdysady ösüşleri we bank maglumatlaryny yzarlap bilerler.

Netije

S&P Global Reýtingleriň derňewine esaslanyp, ýerli walýuta bolan ynamyň Türkiýede maliýe durnuklylygynyň esasy bolup durýandygyny aýdyp bolar. Öý hojalygynyň daşary ýurt walýutasyndan türk lirasyna geçmek ýa-da häzirki ýagdaýyny saklamak meýliniň Merkezi Bankyň ätiýaçlyk toplaýyş kuwwatyny ýokarlandyrýandygyna syn edilýär.

Bu ýagdaý, dolandyrylýan derejede galan bazarlarda walýuta isleginiň ykdysady gowşaklygy peseldýän faktordygyny görkezýär. Ynam gurşawynyň dowamlylygy, pul syýasaty gurallarynyň netijeliligini ýokarlandyrmak arkaly makroykdysady deňagramlylygy goldaýan faktor hökmünde tapawutlanýar.

Mümkin täsirler

Türk lirasyna bolan şeýle berk ynam geljekde walýuta hümmetiniň üýtgemegine kömek edip biler. Daşary ýurt walýuta ätiýaçlyklaryny güýçlendirmek, türk ykdysadyýetine daşarky zarbalara garşy has berk gurluşy gazanmaga kömek edip biler.

Mundan başga-da, bu tendensiýa dowam etse, bank pudagyndaky goýum gurluşynyň has deňagramly bolup, maliýe bazarlarynda öňünden aýdylýanlaryň ýokarlanyp biljekdigi bahalandyrylýar. Maýa goýujylaryň düşünjesini gowulandyrmak uzak möhletleýin maýa akymyna hem oňyn täsir edip biler.