Srebrenika Killer Ratko Mladiç üçin Serbiýada skandal döwlet dabarasy

1995-nji ýylda Bosniýa we Gersegowinada serb güýçleri tarapyndan amala aşyrylan we adamzat taryhynyň iň garaňky sahypalarynyň biri bolan Srebrenisa genosidiniň esasy günäkärçisi, öňki serb generaly Ratko Mladigiň jesedi Serbiýa geldi. Gaagadaky türmede ölen söweş jenaýatçysynyň jesedi Gollandiýadan Serbiýa döwlet uçarynda geçirildi. Mladiçiň ogly Darko Mladiç we Serbiýanyň Adalat ministri Nenad Wujiç bilen bilelikde uçar bilen ýurda getirilen jaýlanyş çäresi resmi harby dabara bilen garşylandy, tabyt Serbiýanyň we Respublika Srpska guramasynyň baýdaklaryna çyzyldy.

Bosniýanyň gassaby Mladigiň jaýlanyşy Serbiýada dabara bilen garşylandy

"Bosniýanyň gassaby" lakamly Ratko Mladiç üçin 2017-nji ýylda Birleşen Milletler Guramasynyň çäginde öňki ugugoslawiýa üçin Halkara Jenaýat Kazyýeti tarapyndan genosid, adamzada garşy jenaýatlar we uruş kanunlaryny bozmak sebäpli ömürlik türme tussaglygyna höküm edilen we uzak wagtlap dowam eden keseller sebäpli 27-nji awgustda aradan çykan Ratko Mladiç üçin garşy alyş dabarasy uly jedeller döretdi. Howa menzilinde geçirilen harby dabaradan soň, berk howpsuzlyk çäreleri we polisiýa esgerleri bilen bilelikde Mladigiň jesedi paýtagt Belgraddaky harby keselhana geçirildi. Jynaza kerweninden geçip barýarka, aşa milletçi ýaşlar toparlary uly ýollara we köprülere ýygnandylar we uruş jenaýatçysyny wasp edýän plakatlar açyp, prowokasiýa etdiler.

Horwatiýadan Serbiýa EUB-ne agzalyk howpy

Serbiýanyň Adalat ministri Nenad Wujiç 7-nji sentýabrda duşenbe güni meýilleşdirilýän jaýlanyş amallarynyň doly harby we döwlet dabarasy teswirnamasy bilen ýerine ýetiriljekdigini habar berdi. Serbiýanyň prezidenti Aleksandar Wuçiç bu mesele bilen baglanyşykly eden çykyşynda diňe dabaranyň "Mladik maşgalasynyň talaplaryna laýyklykda" gurnaljakdygyny aýtdy. Serbiýanyň bu ädimi goňşy Horwatiýadan gaty berk diplomatik seslenme aldy. Horwatiýa hökümeti, uruş jenaýatçysy döwlet hormatlary bilen jaýlan halatynda Serbiýanyň Europeanewropa Bileleşigine girmegini doly petiklejekdigini aç-açan yglan etdi.

Unionewropa Bileleşiginiň we sebit ýurtlarynyň gaty reaksiýalary

90-njy ýyllarda bolan ganly raýat urşy döwründe yzygiderli gyrgynçylygyň, musulman bosniýalylaryň we katolik horwatlarynyň zorlanmagy we sürgün edilmeginiň esasy arhitektorlaryndan biri bolan Mladiç üçin döwlet dabarasynyň meýilleşdirilmegi Horwatiýada we Europeanewropa Bileleşiginde (EUB), şeýle hem Bosniýa we Gersegowinada gahar-gazap döretdi.

Horwatiýanyň premýer-ministri Andrej Plenkowiç duşenbe güni metbugat beýanatynda Serbiýanyň iň ýokary harby we döwlet protokoly bilen hasaba alnan söweş jenaýatçysy üçin jaýlanyş çäresini gurnasa, Belgrad administrasiýasy üçin EUB-niň gapylarynyň doly ýapyljakdygyny aýtdy.

Bu wakalara berk garşylyk görkezip, EUB-ni giňeltmek boýunça komissary Marta Kos Serbiýanyň meýilnamalaryny berk tankytlady we şeýle diýdi: "Uruş jenaýatçylarynyň gahrymançylygy we şöhratlanmagy Europeewropanyň esaslandyrýan esasy adamzat gymmatlyklaryna düýbünden ters gelýär. Şeýle hereketlere ne Europeanewropa Bileleşiginiň çäginde, ne-de bileleşigiň agzasy bolmak isleýän dalaşgär ýurtlaryň syýasy medeniýetinde ýer ýok".