Stambulda şäher özgerişleri üçin ägirt býudjet: Soňky 5 ýylda 12 milliard liranyň kärende goldawy berildi

Stambulda bolup biläýjek ýer titremesine garşy şäher özgertmeleri dowam etdirilse-de, töwekgelçilikli binalary ewakuasiýa edýän raýatlara döwlet goldawy ep-esli derejede ýetdi. Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum, deputatlaryň parlament soraglaryna beren jogaplarynda megasiýada şäher özgerişleriniň mobilizlenmeginiň maliýe ýagdaýyny açdy. Ministr Kurum soňky 5 ýylda Stambulyň hemme ýerinde peýdalanýanlara we kärendeçilere milliardlarça lira kärende goldawynyň berilendigini habar berdi.

39 etrapda düýpli özgerişler we kärende kömegi prosesleri

Stambulyň ýer titremesine garşylygy ýokarlandyrmak boýunça alnyp barylýan işleriň çäginde 39 etrapda we 427 dürli sebitde şäher özgertmeleri taslamalary kesgitli amala aşyrylýar. Ministr Murat Kurum, şäher özgertmeleri kanunçylygyna laýyklykda peýdalanýanlara tölenýän kärende subsidiýalarynyň dowamlylygy barada möhüm ýatlatmalar berdi. Kanunyň çäginde, töwekgelçilikli sebitiň daşyndaky töwekgelçilikli binalar üçin kärende kömegi döwri 18 aý hökmünde ulanylýar; Töwekgelçilikli ýerlerde we ätiýaçlyk gurluşyk meýdançalarynda bu döwüriň 48 aýdan geçmeýän şerti bilen TOKİ tarapyndan kesgitlenen mukdarda tölenýändigini aýtdy.

Soňky 5 ýylda kärende kömegi üçin takmynan 12 milliard lira serişdesi

Ministrligiň maglumatlaryna görä, 2021-nji ýylyň 16-njy martyndan 2026-njy ýylyň 16-njy marty aralygyndaky 5 ýyllyk döwürde Stambuldaky töwekgelçilikli binalar üçin ägirt uly býudjet bölünip berildi. Bu döwürde, töwekgelçilikli gurluşlaryň çäginde peýdalanyjylara jemi 10 milliard 96 million 757 müň 488 lira kärende kömegi tölendi. Bu kömegiň 367 million 584 müň 800 lira bölegi töwekgelçilikli binalarda ýaşaýan kärendeçileriň pidalarynyň öňüni almak maksady bilen kärendeçilere geçirildi. Beýleki tarapdan, töwekgelçilikli ýerlerde we Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrligi tarapyndan dolandyrylýan ätiýaçlyk gurluşyk meýdançalarynda peýdalanýanlara jemi 1 milliard 728 million 518 müň 715 lira kärende goldawy berildi. Şeýlelik bilen, şäheri özgertmek döwründe raýatlaryň ýaşaýyş jaý zerurlyklary üçin takmynan 12 milliard lira maliýeleşdirildi.

"Halfarysy bizde" kampaniýasy bilen güýçli maliýe goldaw modeli

Stambulda howpsuz ýaşaýyş jaý gurluşygyny çaltlaşdyrmak maksady bilen amala aşyrylan we güýçli gyzyklanma sebäpli 2026-njy ýylyň 31-nji dekabryna çenli uzaldylan "Halfarym biziň üstümizde" kampaniýasy özgerişleriň iň möhüm hereketlendiriji güýçleriniň birine öwrüldi. Ministr Murat Kurum kampaniýanyň çäginde töwekgelçilikli binalary ewakuasiýa etmek üçin grant we karz goldawyny hasaba almazdan 581 million 519 müň 849 lira töleginiň tölenendigini aýtdy. Bu göçürmek goldawy 335 million 65 müň lira töwekgelçilikli ýaşaýyş jaýlarynda ýaşaýan kärendeçilere gowşuryldy. Kampaniýanyň çäginde jaýlaryny täzelemek isleýän stambullylara her öýe 875 müň TL granty , 875 müň TL karzy we 125 müň TL hereket goldawy teklip edilýär. Bu karzlaryň öwezini dolmak, 2 ýyllyk ýeňillik döwri we 120 aýlyk möhleti ýaly raýatlara agyr düşmejek derejede özüne çekiji mümkinçilikler bilen amala aşyrylýar.