Strategiki energiýa Moldowadan Türkiýa geçýär: 420 million ýewro ägirt taslama boýunça türk goly

Moldowa, energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyny kepillendirmek we tebigy gaz üpjünçilik kanallaryny diwersifikasiýa etmek üçin Türkiye arkaly emele gelip biljek alternatiw energiýa ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdy. Moldowanyň Energetika ministrligi Türkiýe bilen Moldowanyň arasyndaky ykdysady we energiýa gatnaşyklary baradaky resmi beýanynda Ankarany energiýa pudagynda möhüm sebit hyzmatdaşy hökmünde görkezýändiklerini mälim etdi.

Ministrligiň işgärleri Türkiýeniň energiýa infrastrukturasy, in engineeringenerçilik, gurluşyk, enjam öndürmek we sebit energiýa bazarlaryny ösdürmekde çynlakaý tejribesiniň bardygyny bellediler. Moldowanyň energiýa howpsuzlygyny ýokarlandyrmak, goňşy ýurtlar bilen set aragatnaşygyny güýçlendirmek we Europeanewropanyň energiýa bazary bilen doly integrasiýany üpjün etmek maksady bilen giňişleýin özgertmeler geçirýändigi mälim edildi. Bu özgertme prosesiniň türk maýadarlary we halkara kompaniýalary üçin uly bazar mümkinçilikleriniň bardygy bellendi.

Türk potratçylary Moldowanyň elektrik toruny täzeden gurýarlar

Moldowanyň elektrik infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmakda türk in engineeringenerçilik güýji işjeň rol oýnaýar. Energetika ministrligi, ýurduň Rumyniýa bilen elektrik alyş-çalyş kuwwatyny ýokarlandyrjak we Europeanewropanyň elektrik ulgamyna integrasiýasyny çaltlaşdyrjak 400 kW Bălți-Suceava elektrik geçiriji liniýasynyň gurluşygyny bir türk kompaniýasynyň öz üstüne alandygyny habar berdi.

Moldowa tutuş ýurt boýunça elektrik geçiriji ulgamyny döwrebaplaşdyrmagy maksat edinip, takmynan 120 podstansiýany täzelemegi meýilleşdirýär. Ministrlik bu maýa goýumlarynyň, elektrik enjamlaryndan başlap awtomatlaşdyryşa, dolandyryş ulgamlaryndan torlaýyn sanlaşdyryşa çenli köp ugurda türk öndürijileri üçin möhüm eksport gapylaryny açjakdygyny mälim etdi.

Moldowa tarapyndan taýýarlanan 10 ýyllyk elektrik geçiriji ulgamyny ösdürmegiň maksatnamasynyň çäginde takmynan 420 million ýewro barabar ägirt uly maýa goýum býujeti göz öňünde tutulýar. Bu ägirt uly býudjetiň çäginde “Vulcănești-Chișinău”, “Bțlți-Suceava” we “Strășeni-Gutinaș” elektrik geçiriji liniýalarynyň gurluşygy, täze baglanyşyklar, akylly hasaplaýyş ulgamlary, telekommunikasiýa, telemetriýa, kiberhowpsuzlyk we maglumat tehnologiýalaryna maýa goýumlary amala aşyrylar.

Türkiýe-Bolgariýa-Rumyniýa liniýasy: Tebigy gazdaky strategiki koridor

Moldowanyň Energetika ministrliginiň ýol kartasyndaky iň strategiki mowzuklaryň biri Türkiýe-Bolgariýa-Rumyniýa energiýa koridory . Kisinau administrasiýasy, esasanam tebigy gaz üpjünçiliginiň alternatiw çeşmelerine we sebitdäki energiýa infrastrukturasyna girmek üçin Türkiýe bilen hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmagyň ýollaryny gözleýär.

Türkiye, Bolgariýa we Rumyniýany birleşdirýän gaz geçelgesi; Resurslaryň dürlüliginiň parametrlerine, serhetaşa ulag kuwwatyna, tranzit şertlerine we täjirçilik bäsdeşlik ukybyna baglylykda Moldowa üçin iň güýçli alternatiwalaryň biri hasaplanýar.

Türkiye öndüriji ýurtlar bilen Europeanewropanyň sarp ediş bazarlarynyň arasynda köpri bolup, öňdebaryjy LNG infrastrukturasyna eýe bolmagy, Ankarany Günorta-Gündogar Europeewropanyň umumy energiýa üpjünçiligi howpsuzlygy taýdan aýrylmaz aktýor edýär. Moldowa bu sebit baglanyşyklarynyň bir bölegi hökmünde energiýa howpsuzlygyny kepillendirmek isleýär.

Moldowadan türk energiýa kompaniýalaryna resmi çakylyk

Moldowanyň hökümeti türk energiýa kompaniýalarynyň ýurduň tebigy gaz üpjünçiligine gönüden-göni gatnaşyp biljekdigini habar berdi. Resmi beýannamada türk kompaniýalarynyň tebigy gaz üpjün edijileri bolmak üçin deslapky kwalifikasiýa proseslerine ýüz tutup biljekdigi we bu etapdan geçen kompaniýalaryň bäsdeşlik gaz üpjünçiligi tendere gatnaşyp biljekdigi mälim edildi. Türk kompaniýalarynyň gatnaşmagy Moldowanyň içerki bazaryndaky bäsdeşligi artdyrar we üpjün edijileriň dürlüligini optimizirlär.

Moldowa energiýa importyny halkara maliýe guramalarynyň goldawy bilen amala aşyrýar. Bu nukdaýnazardan, Europeanewropanyň Dikeldiş we Ösüş Banky (BDÖB) tarapyndan maliýeleşdirilýän "Energetika Howpsuzlygy Taslamasynyň" çäginde tebigy gaz satyn almak, BDÖB-nyň aç-açan satyn alyş we bäsdeşlik bäsdeşlik düzgünlerine laýyklykda amala aşyrylýar.

Markakyn bellikde Gara deňiz gazy we LNG infrastrukturasy

Moldowanyň Türkiýe bolan gyzyklanmasy bar bolan turbageçirijiler bilen çäklenmeýär. Türkiýäniň Gara deňizdäki tebigy gaz açyşlary, önümçilik işleri we günsaýyn güýçlenýän LNG ammar we gazlaşdyryş infrastrukturasy, uzak möhletde Moldowanyň çeşmelerini diwersifikasiýa maksatlaryna gönüden-göni goşant goşmak mümkinçiligine eýe.

Ankaranyň energiýa merkezine öwrülmegi baradaky ädimleri ýakyndan gözegçilik astynda saklanýarka, bu potensialyň anyk söwda şertnamalaryna öwrülmeginiň sebit turbageçirijilerine, transport kuwwatyna we gaz bazaryndaky şertlere baglydygy aýdylýar.