Taryhy dokma, Gadymy Side şäherindäki geljekdäki taslama mirasy bilen täzelenýär

Medeni miras we muzeýleriň baş müdirligi tarapyndan gurnalan "Muzeý gepleşikleri" maksatnamasynyň çäginde Antalýanyň Manawgat etrabynda ýerleşýän Gadymy Side şäherindäki arheologiki gözlegleriň geçmişi we şu güni baha berildi. Side 80 muzeýinde geçirilen "80 ýyllyk ýubileýine tarap gazuw-agtaryş işleri" atly söhbetdeşlikde gadymy şäheriň taryhy ösüşi we soňky ýyllarda çaltlaşdyrylan gorap saklamak we dikeltmek işleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Geljekdäki taslama Mirasyň çäginde haýsy işler edilýär?

Gadymy şäher gazuw-agtaryş müdiri Prof. Dr. Feriştah Alanyaly 2022-nji ýylyň noýabr aýynda başlanan “Miras” geljek taslamasy bilen şu wagta çenli 40-dan gowrak nokatda gazuw-agtaryş, abadanlaşdyryş, ýönekeý abatlaýyş we dikeldiş işleriniň geçirilendigini aýtdy. Prof. Doktor Alanyaly häzirki wagtda gury ýerde we deňiz diwarlarynda gurluşyk işleriniň dowam edýändigini we Gündogar derwezesine barýan ýolda Günbatar derwezede dikeldiş işleriniň dowam edýändigini aýtdy.

Gadymy şäheriň asyl şahsyýeti nädip saklanýar?

Prof, Gadymy şäheriň taryhy gurluşynyň soňky 10-20 ýylda söwda merkezine öwrülmek tendensiýasyndan daşlaşdyrylandygyny we taryhy gurluşynyň öňe sürülendigini aýtdy. Doktor Feriştah Alanyaly myhmanlar üçin täze garşy alyş merkezleriniň we syýahatçylyk ýollarynyň döredilendigini aýtdy. 2009-njy ýyldan bäri takmynan 250 müň inedördül metr meýdanda 150 töweregi posilkada geçirilen işlerde ellinçilik döwrüniň şäher gurluşyna we Rim imperatory Hadrian döwrüne degişli möhüm tapyndylaryň tapylandygy paýlaşyldy.

Side Gadymy şäherde geçirilen söhbetdeşlige Side Gadymy şäher gazuw-agtaryş müdiri Prof. Dr. Feriştah Alanyaly, Anadolu uniwersitetiniň fakultet agzasy Prof. Dr. Hüseýin Sabri Alanyaly we Side muzeýiniň müdiri Melih Kılyç gatnaşdy. Çärede gury ýer diwarlarynda geçirilen gazuw-agtaryş işleri wagtynda sebitden 600-700 ýük awtoulagynyň gumy daşalmagy ýaly amaly jikme-jiklikler düşündirildi we akademiki okuwlary syýahatçylyk bilen utgaşdyrmak maksadyna ünsi çekdi.

Medeniýet we syýahatçylyk ministrliginiň çäginde geçirilen bu arheologiki we dikeldiş işleri gadymy şäherleri goramak we durnukly syýahatçylygy ýörelgeleriniň çäginde dolandyrylýar. Sebitdäki işler barada iň täze maglumatlary Medeni miras we muzeýleriň baş müdirliginiň resmi bildirişleri ýa-da Side muzeýi arkaly alyp bilersiňiz we amallar degişli kanunçylyga laýyklykda gözegçilik astynda dowam etdirilýär.

Netije

Gadymy Side şäherinde geçirilen gözlegler arheologiki ýerleriň jemgyýete diňe bir gazuw-agtaryş işleri hökmünde däl-de, eýsem taryhy aýratynlygy bolan medeni miras hökmünde hem getirilip bilinjekdigini görkezýär. Esasanam "Geljekdäki miras" taslamasy bilen gadymy şäheri syýahatçylyk söwda merkezine däl-de, taryhy gatlaklar hödürlenýän açyk asmanda muzeýe öwürmegi maksat edinýär.

Bu amal akademiki maglumatlaryň dikeldiş usullary bilen birleşdirilendigini we anyk gorap saklamak modeline öwrülendigini subut edýär. Geçirilen gözlegleriň, gelýänleriň sanynyň köpelmegine gönüden-göni goşant goşmagy medeni mirasy goramagyň syýahatçylyk ykdysadyýetine hem oňyn täsir edýändigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Gadymy Side şäherinde dowam etdirilýän dikeldiş we abadanlaşdyryş işleriniň sebitiň syýahatçylyk mümkinçiliklerini has ýokary derejä çykarmagyna garaşylýar. Taryhy gurluşy gorap saklamak, gelýänleriň gadymy şähere bolan gyzyklanmasyny artdyryp, sebitiň uzak möhletli syýahatçylyk mekany hökmünde artykmaçlygyny güýçlendirip biler.

Mundan başga-da, geçirilen akademiki gözlegleriň we alnan täze netijeleriň Türkiýanyň arheologiki edebiýatyna möhüm goşant goşmagy ähtimal. Bu taslamalaryň, şuňa meňzeş ýagdaýlarda beýleki gadymy şäherler üçin görelde bolup, ýerli dolandyryş edaralary bilen degişli edaralaryň arasyndaky hyzmatdaşlygy çaltlaşdyryp biljekdigini çaklamak mümkin.