Taryhy "Terrorçylyksyz Türkiye" Türkiýäniň Milli mejlisiniň başlygy Numan Kurtulmuşyň beýany: Üç polisiýa klapan hereket edýär

Türkiýäniň Milli Milli Mejlisiniň başlygy Numan Kurtulmuş, Anadolu gullugynyň redaktory stolunyň göni ýaýlymynda gün tertibi barada aşa tankydy çykyş etdi. Köpçülige täsir eden "Terrorçylyksyz Türkiýe" nyşanyna laýyklykda taýýarlanan täze hukuk düzgünine baha beren Kurtulmuş, kanun taslamasynyň Mejlisiň Baş Assambleýasynda 467 ses köplügi bilen kabul edilmegini "garaşyşymyzdan has ýokary, parlamentde seýrek duş gelýän ylalaşyk şahsyýeti" diýip häsiýetlendirdi. Düzgünnamanyň tebigaty barada möhüm habarlar beren Kurtulmuş, bu ädimiň döwletiň bir gurama bilen stoluň başynda oturmagy ýa-da parahatçylyk gözlemegi däl-de, eýsem terrorçylygy düýbünden ýok etmek we ýarag almak prosesi bolandygyny aýtdy.

Milli bitewiligi goraýan üç sany howpsuzlyk klapan

Türkiýäniň Milli mejlisiniň başlygy Numan Kurtulmuş täze kanunyň konstitusiýa tertibine, bitewi döwlet gurluşyna we milli özygtyýarlylygyna zyýan ýetirjek sähelçe gowşaklygyň ýokdugyny aç-açan aýtdy we konstitusiýanyň, federasiýa, konfederasiýa ýa-da resmi diliň ilkinji 4 maddasyny üýtgetmek ýaly meseleleriň ara alnyp maslahatlaşylmaýandygyny aýtdy. Jemgyýet wy consciencedanyna, şehitleriň we weteranlaryň garyndaşlaryna zyýan berjek ädimiň ýokdugyny aýdyp, Kurtulmuş kanunyň tekstinde ýerleşdirilen üç sany esasy howpsuzlyk klapanyny şeýle düşündirdi:

Ilkinji howpsuzlyk klapanyna görä; Terror guramasynyň doly ýaragsyzlanandygy we dargadylandygy baradaky hasabat ilki bilen Milli Howpsuzlyk Geňeşi (MGK) tarapyndan işlener. MGK bu ýagdaýy karar bereninden we yglan edeninden soň kanun resmi taýdan güýje girer. Ikinji kepillik hökmünde Kurtulmuş bu düzgüniň umumy amnistiýa düzmeýändigini aýtdy we her faýlyň geňeş tarapyndan aýratynlykda gözden geçiriljekdigini aýtdy. Üçünji howpsuzlyk klapany, Türkiýäniň Milli mejlisiniň çäginde dörediljek köp partiýaly gözegçilik topary bolar. Şeýlelik bilen, parlament prosesiň her tapgyryny aç-açan we diňleýişli ýerine ýetirer.

Sebitleýin howplar barada duýduryş we Ysraýylyň prowokasiýasy

Türkiýäniň Milli mejlisiniň başlygy Kurtulmuş, bu prosese bolup biljek päsgelçilikler we daşarky howplar barada durup geçdi, Eastakyn Gündogardaky häzirki durnuksyzlyga ünsi çekdi we Ysraýyl faktoryna ünsi çekdi. Ysraýylyň bu taryhy prosese päsgel bermek üçin prowokasiýa etmek ähtimallygynyň ýokarydygyny mälim eden Kurtulmuş, gorky howasyny döretmek üçin däl-de, Türkiýanyň geçmişdäki ajy tejribelerine esaslanýan duýduryş hökmünde bu karary berendigini aýtdy. Täze döwürde her kimiň aýratyn, jynsparaz we şowinistik gepleşiklerden gaça durmalydygyny we parahatçylyk we doganlyk dilinde gürlemelidigini aýtdy.

Türkiýe tarapyndan işlenip düzülen bu çözgüt modeliniň tamamlanandan soň bütin dünýä üçin görelde boljakdygyny öňe süren Kurtulmuş, bu täsin modeliň geljekde halkara hukugy we syýasat ylymlary fakultetleriniň okuw kitaplaryna girjekdigini aýtdy.

81 welaýat häkimi bilen "Milli raýdaşlyk" sammiti

Terrorsyz Türkiýe etabynyň bu ugurda utgaşdyrylmagyny üpjün etmek maksady bilen, 81 welaýatyň häkimleriniň gatnaşmagynda Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň başlygy Numan Kurtulmuşyň we Içeri işler ministri Mustafa Çiftçiniň ýolbaşçylygynda "Milli raýdaşlygy we sosial integrasiýany güýçlendirmek" boýunça strategiki howpsuzlyk ýygnagy geçirildi. Duşuşykda täze hukuk binýadynyň durmuşa geçirilmegi, bu ugurdaky ösüşleriň derrew yzarlanmagy, halka takyk maglumat we bolup biljek prowokasiýa garşy görüljek çäreler jikme-jik ara alnyp maslahatlaşyldy.

Içeri işler ministri Mustafa Çiftçi terrorçylyga garşy göreşde taryhy öwrülişigiň geçendigini aýtdy we "Terrorsyz Türkiýe maksadymyzyň kanuny infrastrukturasyny emele getirýän kanun Türkiýäniň Milli mejlisinde giň ylalaşyk bilen kabul edildi. Esasy maksadymyz ýaraglary doly ýok etmek we ýurduň her künjeginde hemişelik parahatçylygy gurmak" diýdi. Türkiýäniň Beýik Milli Assambleýasynyň başlygy Kurtulmuş, kanuna garşy "separatist" aýyplamalaryna berk garşylyk görkezdi we "467 deputatyň" Hawa "diýip ses beren bu kanuny, häzirki wagtda kürtleriň ýaşlary üçin zerur däl mehanizm bilen hemişelik sosial integrasiýany durmuşa geçirmekden ybaratdyr.