Täze Zelandiýadan Sosial media ägirtlerine taryhy zarba: 16 ýaşa ýetmediklere gadaganlyk we gapyda uly jerime

Täze Zelandiýa hökümeti sanly dünýädäki çagalaryň howpsuzlygyny we akyl saglygyny goramak üçin düýpli ädim ätmäge taýynlanýar. Mejlise 16 ýaşa ýetmedik çagalaryň sosial media platformalaryna girmeginiň öňüni almagy maksat edinýän täze kanun taslamasy hödürlenýär. Taýýarlanan kanuny düzgün, ulanyjylaryň ýaşyny barlamak üçin tehnologiýa ägirtlerine gaty agyr borçlary ýükleýän hem bolsa, düzgünleri bozýan platformalary dünýä dolanyşygynyň 10 göterimine çenli ýetip biljek ägirt jerimelere sezewar eder.

Çagalaryň akyl saglygy we gündelik durmuşy howp astyndadyr

Täze Zelandiýanyň premýer-ministri Kristofer Lýukson premýer-ministriň resmi web sahypasynda eden çykyşynda ýurtdaky agyr ýagdaýa ünsi çekdi. Lýukson Täze Zelandiýada 13-17 ýaş aralygyndaky üç çagadan biriniň günde azyndan 5 sagat sosial media kanallarynda wagt geçirýändigini aýtdy.

Premýer-ministr sosial ulgamlaryň çagalara entek psihologiki taýdan çydap bilmejek basyşlara, endik algoritmlerine we zyýanly mazmuna sezewar bolýandygyny aýtdy we bu ýagdaýyň maşgala gatnaşyklaryna, uky ýagdaýlaryna, akyl saglygyna we mekdepdäki üstünliklerine zyýanly täsir edýändigini aýtdy.

Lýukson ene-atalaryň çagalarynyň sanly endiklerine gözegçilik etmek jogapkärçiliginiň bardygyny boýun aldy, ýöne hakyky jogapkärçiligiň bu platformalary dolandyrýan dünýä tehnologiýa kompaniýalaryna degişlidigini aýtdy.

Gaty ýaş tassyklaýyş teswirnamalary we global girdeji jezasy

Mejlise hödürlenjek "Onlaýn howpsuzlyk (iň pes ýaş we çagalaryň howpsuzlygyna baha bermek) kanuny" çäginde, Instagram, TikTok, Snapchat we Facebook ýaly meşhur platformalar ulanyjylarynyň 16 ýaşdan geçendigini barlamak üçin anyk we täsirli çäreleri görmeli bolarlar.

Bu borçnamalary ýerine ýetirmeýän tehnologiýa kompaniýalary, dünýädäki ýyllyk girdejileriniň 10 göterimine çenli taryhy jerime salynyp bilner. Mundan başga-da, kanun taslamasy diňe bir adaty sosial ulgamlary däl, eýsem emeli intellekt esasly sanly tanyşlyk programmalary ýaly täze nesil tehnologiýalaryny hem öz içine alýar.

Sanly ýaş çäkli şemallar bütin dünýäde öwüsýär

Täze Zelandiýanyň premýer-ministri Lýukson çagalary sosial mediadan üzňeleşdirmegiň aňsat bolmajakdygyny aýtdy, ýöne goňşy ýurt Awstraliýa -dan alnan ilkinji maglumatlar, ýaş çäkleriniň ulanyjylaryň özüni alyp barşyny oňyn üýtgedip başlandygyny görkezýär.

Häzirki wagtda kämillik ýaşyna ýetmedikler tarapyndan sosial medianyň gözegçiliksiz ulanylmagy global krizis hasaplanylsa-da, dünýäniň takmynan 20 ýurdy şuňa meňzeş çäklendiriji çäreleri görjekdigini ýa-da yglan etjekdigini aýtdy. Awstraliýa , Hytaý , Braziliýa , Indoneziýa we Malaýziýa çagalaryň sosial mediasyny ulanmagy üçin ýaş çäklendirmelerini girizýän ýurtlaryň arasynda bolsa, Europeanewropa Bileleşigi ýakyn wagtda bu ugurda giňişleýin hukuk düzgünlerini durmuşa geçirmegi maksat edinýär.