TBMM prosesi 2027 Merkezi hökümetiň býudjet kanuny teklibi üçin başlaýar

Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynda (TBMM) täze kanun çykaryjy döwrüň iň möhüm gün tertibiniň biri bolan 2027 Merkezi hökümet býudjet kanuny teklibi we 2025 jemleýji hasap kanuny teklibi üçin berjaý edilmeli senenama aýdyňlaşdyryldy. Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň goly bilen taýýarlanan teklipleriň 16-njy oktýabr, anna güni Türkiýäniň Milli mejlisiniň başlygyna hödürlenmegine garaşylýar.

Býudjet teklibi haçan mejlise hödürlener?

Prezident Rejep Taýyp Erdogan tarapyndan gol çekilen 2027-nji ýyldaky býudjet teklibi 16-njy oktýabr, anna güni Türkiýäniň Milli mejlisiniň prezidentine gowşurylar. Bu ädim Türkiýäniň indiki ýyl üçin döwlet çykdajylaryny we girdeji maksatlaryny kesgitlemek üçin kanun çykaryş işiniň resmi başlangyjydyr.

Hasap kanunynyň soňky teklibi nähili işlär?

2025-nji ýyldaky iň soňky hasap kanuny teklibi býudjet teklibi bilen bir wagtda parlamentiň gün tertibine getiriler. Geçen ýylda jemgyýetçilik serişdeleriniň nähili ulanylandygyny barlamagy öz içine alýan bu teklip, býudjet gepleşikleriniň çäginde deputatlar tarapyndan jikme-jik öwreniler we jikme-jik ara alnyp maslahatlaşylar.

1627-nji oktýabr, anna güni, Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň goly bilen Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň Prezidentine hödürlenmegine garaşylýan 2027 Merkezi Hökümet Býudjet Kanuny Teklipi we 2025-nji ýyldaky Hasap Kanuny Teklipi Türkiýanyň geljek döwür üçin maliýe meýilnamasyny düzýär. Bu amal, mejlisiň umumy mejlisinde geçiriljek çekişmeler we komissiýa synaglary bilen dowam etdiriler.

Merkezi hökümet býudjeti, ýylyň dowamynda döwlet tarapyndan ýygnaljak ähli çykdajylaryň we girdejileriň kanuny esaslaryny düzýär. Türkiýäniň Milli mejlisinde býudjet ara alyp maslahatlaşmalaryndan we Meýilnama we býudjet topary tarapyndan jikme-jik synaglardan soň Baş Assambleýada ses berilýär. Raýatlar we gyzyklanýan taraplar, Türkiýäniň Milli mejlisiniň resmi web sahypasynda býudjet işindäki wakalary yzarlap we komissiýanyň ara alyp maslahatlaşma teswirnamalaryna göz aýlap bilerler.

Netije

Býudjet senenamasynyň yglan edilmegi, geljekde döwletiň ykdysady ileri tutulýan ugurlaryny we döwlet maliýe syýasatlaryny kesgitlemekde möhüm tapgyrdyr. 2027-nji ýyl býudjeti, makroykdysady maksatlaryna we jemgyýetçilik hyzmatlarynyň durnuklylygyna ýetmek üçin Türkiýe üçin esasy ýol kartasy bolup hyzmat edýär.

Hasapçylyk kanunynyň soňky teklibini býudjet bilen bilelikde hödürlemek, aç-açanlyk we jogapkärçilik ýörelgelerine laýyklykda döwlet çykdajylarynyň barlagyny güýçlendirýän mehanizmdir. Bu ýagdaý, býudjet düzgün-nyzamyny saklamak we geçen ýylyň maliýe görkezijilerini parlamentiň gözegçiligi astynda geçirmek meselesinde möhümdir.

Mümkin täsirler

Býudjet teklibiniň Türkiýäniň Milli mejlisine hödürlenmegi köp pudaklara, esasanam döwlet maýa goýumlaryna we sosial çykdajylara gönüden-göni täsir edip biler. Hususan-da, býudjet gepleşikleri wagtynda halkyň ýakyndan yzarlajak meseleleriniň arasynda döwlet işgärleriniň aýlyklary, pensiýa tölegleri we dürli jemgyýetçilik taslamalaryna bölünip berlen pul mukdary bolup biler.

Syýasy partiýalaryň býudjet baradaky ara alyp maslahatlaşmalary mejlisiň umumy mejlisinde gyzgalaňly gurşaw döredip biler. Bu amal ykdysady garaşmalary emele getirmekde we bazarlara ynam gurşawyny saklamakda aýgytly rol oýnap biler.