TBMM spikeri Kurtulmuş Şwesiýada global arhitekturanyň täzelenmeginiň zerurdygyny aýtdy

Türkiýäniň Milli mejlisiniň başlygy Numan Kurtulmuş Şwesiýadaky gatnaşyklarynyň çäginde möhüm beýanatlar berdi. Şwesiýanyň Halkara gatnaşyklar instituty tarapyndan gurnalan tegelek stoluň başynda alymlar, pikir merkeziniň wekilleri we diplomatlar bilen duşuşyklarynda Türkiýanyň üýtgeýän dünýä tertibindäki pozisiýasy, Europeewropanyň geljegi we NATO-nyň täze ugry ýaly möhüm meseleleri ara alyp maslahatlaşdy. Kurtulmuş, Şwesiýanyň 2024-nji ýylda NATO-a goşulmagy bilen ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň has-da çuňlaşjakdygyny aýtdy. Data-src = "https://devlet-tc.hel1.your-objectstorage.com/news-images/6a22b4832bb91-1780659331.jpg" alt = "TBMM spikeri Kurtulmuş gürledi class = "rhd-article-news-img" data-inline-image = "true">

Global üýtgeşiklik we Türkiýanyň roly

Kurtulmuş häzirki taryhyň iň çylşyrymly döwürleriniň birine şaýat bolýandygymyzy we bolup geçýän wakalaryň diňe wagtlaýyn krizis däldigini aýtdy. Dünýädäki çaknyşyklaryň, uruşlaryň we dartgynlylygyň ýokarlanmagy, şeýle hem halklaryň özygtyýarly hukuklarynyň bozulmagy ýaly meselelere ünsi çekdi. Palestina halkyna, esasanam Gazada genosid aýyplamalaryna salgylanyp, Kurtulmuş migrasiýa, howanyň krizisi we tehnologiki ösüşleriň jemgyýetçilik gurluşlaryny emele getirýändigini aýtdy.

Polientrik Dünýä tertibi

Birtaraplaýyn ýa-da bipolýar dünýä tertibiniň gutarandygyny we polientrik gurluşyň ýüze çykandygyny aýdan Kurtulmuş, täze ykdysady döwürde dünýä ykdysady we syýasy arhitekturasynyň üýtgedilmelidigini aýtdy. Prezidentiň 'Dünýä bäşden uludyr' diýen sözüne salgylanyp, gepleşik, gepleşik we parahatçylyk üçin täze borçnamanyň zerurdygyny aýtdy.

Sebit howpsuzlygy we NATO-nyň roly

Russiýanyň Ukraina garşy söweşi we Ysraýyl bilen Amerikanyň Eýrana garşy alyp baran söweşi sebit howpsuzlyk arhitekturasynyň ýoklugyny ýüze çykardy we Aýlagda we Eastakyn Gündogarda howpsuzlygy we durnuklylygy üpjün etmegiň möhümdigine ünsi çekdi. Düzgüne esaslanýan halkara düzgüniň ýok edilendigini we Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzalarynyň weto hukugy sebäpli netijesiz bolandygyny aýtdy. data-src = "https://devlet-tc.hel1.your-objectstorage.com/news-images/6a22b48679d6f-1780659334.jpg" alt = "TBMM spikeri Kurtulmuş Şwesiýada çykyş etdi: Täze global arhitektura döretmeli" class = "lazyload" class = "rhd-article" data-inline-image = "true">

Europeewropanyň howpsuzlygy we umumy çözgütleri

Global krizisleri çözmek üçin hyzmatdaşlygyň we raýdaşlygyň ähmiýeti barada durup geçen Kurtulmuş, Europeanewropa yklymynyň howpsuzlygy we goragynyň umumy maksat bolmalydygyny aýtdy. Türkiýede geçiriljek NATO sammitleriniň Demirgazyk atlantik bileleşiginiň syýasy jebisligini berkitmek üçin möhüm bir mümkinçilik döredýändigini aýtdy. NATO-nyň diňe bir harby däl, eýsem parahatçylyk üçin syýasy garaýyş hem ösdürmelidigini aýtdy.

Türkiyeň Europeewropa bilen gatnaşygy

Türkiye Europeewropanyň howpsuzlygyna we goragyna işjeň goşant goşmaga taýýardygyny mälim eden Kurtulmuş, taryhyň we geografiýanyň Türkiýanyň Europeewropadaky ornuny açyk görkezýändigini aýtdy. Türkiýanyň geosyýasy pozisiýasyny Europeewropada we daşarda parahatçylygy goldamak üçin ulanmak isleýändiklerini mälim etdi.

Duşuşygyň ahyrynda Kurtulmuş alymlaryň, diplomatlaryň we pikir merkeziniň wekilleriniň soraglaryna jogap berdi we pikir alyşdy.