Terrorçylyksyz Türkiý prosesinde möhüm çäk: Taslama Mejlis ýapylmazdan ozal gün tertibinde

Litwada geçirilen NATO sammiti tamamlanandan soň paýtagt Ankarada syýasatyň esasy gün tertibi ýene-de "Terrorsyz Türkiye" prosesine öwrüldi. Bu prosesiň kanuny esasyny emele getirjek taryhy düzgüniň, Türkiýe Milli Assambleýasynyň (TBMM) tomus kanikulyna gitmezinden öň kabul edilip-edilmezligi meselesi syýasy lobbilerde iň köp gürlenýän mowzuga öwrüldi. Häkimiýet başyndaky partiýa, bu möhüm düzgüniň parlament işini togtatmazdan ozal tamamlanmalydygy bilen ylalaşýar. AK partiýanyň çeşmeleri, Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň, Merkezi Executiveerine ýetiriji geňeş (MYK) we Merkezi karar we dolandyryş geňeşi (MKYK) ýaly ýapyk ýapyk partiýa işgärleriniň ýygnaklarynda wagtyň ýitirilmezden we daşarky gatyşmalar bolmazdan çalt tamamlanmagy üçin berk görkezmeler berendigini habar berýär.

Mejlisiň başlygy çarçuwaly teksti taýýarlady: Teklip kanuna öwrülmegiň ýolunda

Alnan maglumatlara görä, Ankara halkara diplomatiýa hereketine ünsi jemläp, proses kanunynyň esasyny düzjek çarçuwaly tekst boýunça tehniki taýýarlyklary tamamlan mahaly, Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň prezidenti geçen hepde işsiz galmady. Häkimiýet başyndaky partiýanyň lobbisinde ara alnyp maslahatlaşylan ýol kartasyna görä, indiki hepde AK partiýasynyň ýolbaşçylary we partiýanyň hukuk işgärleri Mejlisiň prezidenti tarapyndan hödürlenen bu çarçuwaly teksti jikme-jik öwrenerler. Geçirilmeli gözlegleriň netijesinde tekstiň taslamasy kanunçylyk tehnikasyna laýyklykda resmi kanun taslamasyna öwrüler.

Hökümet çeşmeleri, Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň Prezidentiniň utgaşdyrylmagy bilen taýýarlanan bu kanun taslamasynyň diňe bir AK partiýasynyň birtaraplaýyn ädimi bolman, eýsem iş toparyna wekilçilik edýän ähli syýasy partiýalaryň bilelikdäki goly bilen Mejlisiň Prezidentine hödürlenip biljekdigini aýdýarlar. Bu usul bilen maksat, düzgünnamanyň parlamentde mümkin bolan iň giň syýasy ylalaşyk bilen ara alnyp maslahatlaşylmagyny we Mejlisiň dynç alyşa girmezden ozal kanuna öwrülmegini üpjün etmekden ybarat. Ankara lobbisinde bu iş meýilleşdirilişi ýaly oňat dowam etse, ýakyn tomus aýlarynda PKK agzalaryny ewakuasiýa etmek gün tertibinde bolup biler diýen myş-myş bar.

DEM partiýasynyň gyzyl çyzyklary we Ökalanyň ýagdaý islegi

Kanunyň taslamasyna taýýarlyk işleriň beýleki möhüm söhbetdeşi bolan DEM Party frontunda tamamlanandygy aýdylýar. Partiýa çeşmeleri taýýarlanan teklibiň anna güni Türkiýäniň Milli mejlisiniň prezidentine hödürlenjekdigini çaklaýarlar we takmynan 45 gün bäri ralmralyda bolan Abdullah Öcalan bilen hiç hili aragatnaşyk gurup bilmeýändiklerini aýdýarlar. DEM partiýasynyň işgärleri bu ýagdaýy "döwlet mehanizmi Öcalan bilen göni we araçylyk gepleşikleri geçirmegi makul bilýär we partiýa şu döwürde araçy bolmak islemeýär."

DEM partiýasynyň kanuny düzgünleşdirmekde iň duýgur meseleleriniň biri, "jenaýat bilen meşgullanýan guramanyň agzalary bilen gatnaşmaýanlaryň" arasyndaky tapawut. Partiýanyň işgärleri şular ýaly ýiti we düýpli tapawutlaryň aç-açan girizilmegi geljekde täze hukuk we jemgyýetçilik krizislerine sebäp bolup biljekdigini duýdurýarlar. Mundan başga-da, DEM partiýasy Abdullah Öcalanyň iş şertleri, türme şertleri we kanuny ýagdaýy bilen baglanyşykly täze düzgünleriň güýje girjek kanunyň tekstine gönüden-göni goşulmalydygyny öňe sürýär.

Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň iş senenamasy uzaldylyp bilner

Adaty ýagdaýlarda-da, Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasy kanun çykaryjylyk işini 23-nji iýuldan 1-nji awgust aralygynda dowam etdirmegi meýilleşdirýär, "Terrorsyz Türkiýe" prosesi we kanun taslamasynyň ara alnyp maslahatlaşylmagyna baglylykda Mejlisiň iş senenamasynyň has uzaldylyp, dynç alyş karary yza süýşürilip bilinjekdigi aýdylýar.