TRT Bütindünýä forumy 2026 Stambulda tamamlandy

TRT tarapyndan şu ýyl 10-njy gezek gurnalan TRT Bütindünýä forumy, Stambulyň Kongres merkezinde geçirilen mejlislerden soň tamamlandy. Çärä 2026-njy ýylyň 6-njy noýabrynda Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň gatnaşmagynda başlandy; alymlar, journalistsurnalistler, syýasatçylar, suratkeşler we hökümete dahylsyz guramalaryň wekilleri iki günüň dowamynda global gün tertibini ara alyp maslahatlaşdylar.

Forumda haýsy global meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy?

Çäräniň ilkinji gününde Prezident Rejep Taýyp Erdogan, Prezidentiň aragatnaşyk müdiri Burhanettin Duran we TRT-iň baş müdiri Mehmed Zahid Sobacy açylyşda çykyş etdiler. Forumyň çäginde global güýç balansynyň üýtgemegi, halkara hukugy, diplomatiýa, emeli intellekt, energiýa krizisleri we ykdysadyýet ýaly meseleler jikme-jik ara alnyp maslahatlaşyldy. Wise-prezident Cevdet Ýylmaz "Türkiýe: Sebitleýin güýçden sebitara aktýora" atly sessiýa gatnaşan mahaly, Milli aňtaw guramasynyň (MİT) prezidenti İbrahim Kalyn "Halkara hukugynyň we ynsanperwer çökgünligiň çatrygyndaky Gaza" atly sessiýada baha berdi.

Ministrler we bilermenler haýsy temalar barada gürleşdiler?

Forumyň ikinji gününde Daşary işler ministri Hakan Fidan "Täze geopolitika: Deňiz ýollary, päsgelçilikler we koridorlar" atly sessiýada öz pikirleri bilen paýlaşdy, Senagat we tehnologiýa ministri Mehmet Fatih Kaçyr "Emeli intellekt döwründe jogapkärçiligi dolandyrmak" atly sessiýada öz pikirleri bilen paýlaşdy. Gazna we maliýe ministri Mehmet Şimşek "Agyr dikeldiş prosesine tarap: Eastakyn gündogardaky söweşlerden soň milli ykdysadyýet" atly maslahata gatnaşan mahaly, Prezidentiň aragatnaşyk müdiri Burhanettin Duran "Algoritmiki döwürde kim gözegçilik edýär? Kompaniýalar, döwletler, raýatlar" atly mejlisde çykyş etdi. Mundan başga-da, tegelek stoluň mejlislerinde Aziýa-Pacificuwaş umman sebitiniň howpsuzlyk dinamikasy, asewraziýanyň üýtgedip gurulmagy we Russiýa-Ukraina urşy ýaly möhüm meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy.

2026-njy ýylyň 6-7-nji noýabry aralygynda Stambul Kongres merkezinde geçirilen 10-njy TRT Bütindünýä forumy, halkara ulgamynda köp polýar tertipdäki kynçylyklar we energiýa krizisleriniň edaralara edýän täsiri barada pikir alyşmak arkaly tamamlandy. Forum, dürli geografiýaly hünärmenleriň çözgüt tekliplerini hödürleýän platforma hökmünde işlemegini dowam etdirdi.

2017-nji ýyldan bäri yzygiderli geçirilýän TRT Bütindünýä forumy, Türkiýanyň daşary syýasaty göz öňünde tutmak we global meseleleriň çözgütlerini gözlemek üçin möhüm diplomatik esas döredýär. Çäreden alnan netijeler, degişli halkara guramalarynyň we akademiki edebiýatlaryň hasabatlaryna goşant goşmaga gönükdirilendir.

Netije

TRT Bütindünýä forumy 2026, Türkiýanyň sebitdäki güýçden global aktýora öwrülmeginde diplomatik täsirini güýçlendirýän platforma hökmünde öz aýratynlygyny saklady. Bu çäre täze nesil howplarynyň, esasanam Eastakyn Gündogardaky konfliktleriň ykdysady netijelerine we emeli intellektiň halkara ulgamynyň işleýşine nähili täsir edýändigi barada giňişleýin seljerme berdi.

Dürli derslerden bolan hünärmenleriň birleşmegi, global meseleleriň bir perspektiwada däl-de, diplomatiýa köp ölçegli düşünmek arkaly çözülip bilinjekdigini görkezýär. Forumyň 10-njy ýylda gazanan gatnaşyjylarynyň dürlüligi, Türkiýäniň halkara gün tertibini kesgitlemek we ugrukdyrmak ukybynyň artandygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Forumda ara alnyp maslahatlaşylan "energiýa krizisleri" we "täze geosyýasy koridorlar" ýaly meseleler, ýakyn wagtda Türkiýäniň daşary söwda we energiýa syýasaty bilen baglanyşykly strategiki kararlary düzmekde täsirli bolup biler. Esasanam ministrleriň gatnaşýan mejlislerinde öňe sürülýän çözgüt teklipleriniň degişli ministrlikleriň geljekdäki meýilnamalaşdyryş nokadyna öwrüler diýip garaşyp bolar.

Akademiki we syýasy ugurlardaky bu çekişmeler Türkiýanyň "araçy" we "meseläni çözýän" roluny halkara jemgyýetçiligine has görnükli eder. Mundan başga-da, emeli intellekt we sanlaşdyrma bahalandyrmalarynyň ýerli tehnologiýa syýasatlarynyň halkara ülňüleri bilen sazlaşygyny çaltlaşdyryp biljekdigi çak edilýär.