Trump bilen Eýranyň arasynda gol çekilen taryhy memorandumyň jikme-jiklikleri yglan edildi
ABŞ bilen Eýranyň arasynda taryhy düşünişmek memorandumyna gol çekildi; Eastakyn Gündogarda 14 makala bilen täze döwür başlaýar.
ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makronyň hormatyna Wersal köşgi -de guran agşamlyk naharynda ABŞ bilen Eýran arasynda möhüm düşünişmek memorandumyna gol çekdi. Bu taryhy şertnama Eastakyn Gündogarda we bütin dünýäde möhüm täsir etjek birnäçe makalany öz içine alýar. Gol çekilen resminamada iki ýurduň arasynda harby amallary bes etmegi we özara ynamy ýola goýmak maksat edinilýär.
Taryhy şertnama gol çekmek prosesi
Trumpyň goly bilen resmi taýdan düşünişmek memorandumy Eýranyň prezidenti Massud Pezeshkýan tarapyndan hem tassyklandy. Gollar möhüm diplomatik ädim hökmünde gije tamamlandy. Bu wakalardan soň, memorandumyň 14 maddadan ybarat mazmuny ABŞ-nyň ýokary derejeli resmisi tarapyndan gurnalan telekonferensiýada köpçülige paýlaşyldy. Resminiň pikiriçe, bu şertnama Eastakyn Gündogarda täze eýýamyň başlangyjydyr.
Eastakyn Gündogarda täze eýýamyň başlangyjy
ABŞ-nyň resmisi bu şertnamanyň Hormuz bogazyny howpsuz geçmek üçin açjakdygyny we Eýranyň ýadro ätiýaçlyklaryny ýok etmek prosesiniň başlajakdygyny aýtdy. Şeýle hem, Eýranyň halkara ulgamynda doňdurylan 300 milliard dollarlyk serişdeleriniň boşadylmagynyň ara alnyp maslahatlaşyljakdygyny aýtdy. Bu nukdaýnazardan deňiz gabawynyň ýatyrylmagy we ykdysady sanksiýalaryň bes edilmegi göz öňünde tutulýar. Şeýle hem ýurtlaryň birek-biregiň özygtyýarlylygyna hormat goýmalydygy we içerki işlerine goşulmazlygy maslahat berilýär. Jemleýji şertnama 60 günüň içinde gepleşik geçirilip, baglaşylmagyna gönükdirilendir; Bu döwür özara razylyk bilen uzaldylyp bilner.
Deňiz gabawy aýrylandan soň, Eýran söwda gämileriniň erkin we howpsuz geçmegini üpjün etmek üçin zerur çäreleri görýär. Mundan başga-da, ABŞ-nyň Eýranyň ykdysady ösüşi üçin 300 milliard dollarlyk meýilnama taýýarlamagyna garaşylýar. Bu meýilnama gutarnykly şertnamanyň bir bölegi hökmünde tamamlanar.
learadro meseleleri we ykdysady sanksiýalar
Ylalaşyk Eýranyň ýadro ýaragyny ösdürmezligi üçin çarçuwany üpjün edýär. Iki ýurt baýlaşdyrylan materiallaryň ätiýaçlyklaryny ýok etmek barada ylalaşdy. Mundan başga-da, ABŞ-nyň sanksiýalaryny aýyrmak we Eýrana degişli doňdurylan serişdeleri boşatmak ýaly möhüm ykdysady ädimler görüler.
Sanksiýalary ýatyrmagyň möhüm ähmiýetine ünsi çekip, ABŞ bilen Eýranyň arasynda bu meseleleriň derrew ara alnyp maslahatlaşyljak gepleşik etabyna başlamak meýilleşdirilýär. Taraplar bu meseleler boýunça özara ylalaşygy gazanmak üçin işläp başlar.
Ylalaşyga gözegçilik etmek we geljekki ädimler
Ylalaşygyň üstünlikli ýerine ýetirilişine we gutarnykly şertnamanyň ýerine ýetirilişine gözegçilik etmek üçin ýerine ýetiriş mehanizmi dörediler. Bu etapda gepleşikler şertnamanyň käbir maddalaryna laýyklykda dowam etdiriler we gutarnykly şertnama BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň karary bilen tassyklanar.
Ylalaşykdan soň ABŞ we Eýran häzirki ýagdaýy saklamak barada ylalaşdylar. Eýran ýadro maksatnamasyny häzirki görnüşinde dowam etdirer; Beýleki tarapdan ABŞ täze sanksiýalary girizmekden we sebite goşmaça goşun ibermekden saklanar.
Netije we geljekde bolup biljek ösüşler
Trump bilen Eýranyň arasyndaky bu şertnama dünýä arenasynda möhüm diplomatik üstünlik hasaplanýar. Ylalaşygyň doly ýerine ýetirilmegi Eastakyn Gündogarda parahatçylyga we durnuklylyga bolan umytlary artdyrýar. Geljekdäki ösüşler gutarnykly şertnama gol çekmek we ykdysady sanksiýalary ýatyrmak boýunça görülýän çärelere bagly bolar. Bu amal, halkara jemgyýetçiliginiň üns bilen berjaý etjek diplomatik ýol kartasyny hödürleýär.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!