Trump-dan Eýrana berk duýduryş: Ylalaşyk bozulsa, bombalar ýykylar

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump Fransiýada geçirilen metbugat ýygnagynda Müsüriň prezidenti Abdel Fattah al-Sisi bilen duşuşdy. Gün tertibinde Eastakyn Gündogardaky krizisler we Eýran bilen gazanylan täze şertnama bardy. Bazarlarda oňyn hereketiň bolandygyna ünsi çeken Trump "Hormuz bogazy ýakyn wagtda doly açylar" diýdi. Nebit bahalarynyň krizisden öňki derejesine gaýdyp gelendigini bellän Trump: "Eýranda häzirki wagtda ýadro ýaragy ýok, hemmeler bu ýagdaýdan kanagatlanar" -diýdi. "Samsyk adamlar bütin dünýäde depressiýa isleýär" -diýip, Trump şertnamanyň netijesinde Hormuz bogazynyň açylandygyny we bazaryň janlanýandygyny aýtdy. Bu ýagdaýyň nebitiň bahasyna oňyn täsir edendigini aýdyp, Trump "elýeterlilik" meselesini Demokratlara garşy tankyt hökmünde ulandy.

ABŞ-Eýran şertnamasynyň jikme-jiklikleri

Trump şertnamanyň netijesinde Eýranyň ýadro ýaragyny ösdürip bilmejekdigini we nebitiň bahasynyň arzanlajakdygyny öňe sürdi. ABŞ-nyň Eýrana maýa goýum goýmandygyny mälim eden Trump, "Hiç kime maýa goýmaga rugsat berilmedi. Hatda 10 sent hem goýmaýarys" -diýdi. Öňki prezidentleriň Eýrana garşy ejizdigini öňe süren Trump, bu mesele boýunça aýgytly ädim ädendigini aýtdy. Eýranyň Ynkylap Gorag Korpusynyň generaly Kassem Soleýmanyň öldürilendigini ýatlap, Trump: "Bu düşünişmek memorandumy. Eger halamaýan bolsak, özlerini alyp barmasa, bombalaryny kelleleriniň ortasyna taşlarys" -diýdi. Bilelikdäki hemmetaraplaýyn hereket meýilnamasynyň (JCPOA) çäginde milliardlarça dollaryň Eýrana geçirilendigini öňe sürdi we Obamany tankytlady. Nil derýasynyň suwunyň peselmegine sebäp bolan Efiopiýada bent gurluşygyny ara alyp maslahatlaşjakdyklaryny aýtdy. Müsüriň prezidenti Sisi, Eýran bilen baglaşylan şertnama üçin Trump-a minnetdarlyk bildirse-de, ABŞ-nyň Nil derýasynyň problemasy ugrundaky tagallalaryna ýokary baha berdi. Bu şertnamanyň nähili durmuşa geçiriljekdigi we taraplaryň geljekde nähili hereket etjekdigi bilesigelijilik meselesidir. ABŞ-nyň Eýrana edýän basyşy Middleakyn Gündogardaky deňagramlylygyň üýtgemegine sebäp bolup biler.