Trump-nyň Bütindünýä gün tertibini sarsdyrjak beýany: ABŞ-Eýran dartgynlygy haçan gutarar?

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump ýokary derejeli aragatnaşyklary we Irlandiýadaky täsirli sözleri bilen global syýasatyň merkezinde boldy. Öz golf meýdançasynda geçiriljek abraýly ýaryşa gatnaşmak üçin Irlandiýa gelen Trump paýtagt Dublinde Irlandiýanyň prezidenti Katrin Konnoli bilen duşuşdy. Takmynan 15 minut dowam eden bu möhüm ýygnakdan soň ABŞ-nyň prezidenti metbugatyň öňünde çykyş etdi we Eastakyn Gündogardaky dartgynlylykdan dünýä söwdasyna çenli möhüm meseleler boýunça ajaýyp habarlar berdi.

"Aralyk saýlawlardan soň Eýran söweşi gutarar"

Prezident Konnoli bilen duşuşandan soň journalistsurnalistleriň soraglaryna jogap beren Donald Trump, Saud Arabystanynyň Gündogar-Günbatar Çig Nebit Turbageçirijisine edilen hüjümleriň arkasynda Eýranyň bardygyny ýa-da ýokdugyny sorady. Hutileriň ABŞ bilen gönüden-göni konflikte girmek islemeýändigini mälim eden Trump: "Hutiler biziň bilen söweşmek islemeýärler. Bu meselä goşulmagymyzy islemeýärler we gämileriň köpüsine geçmegine rugsat berýärler. Olary halamaýan ýekeje ýurt bar we biz bu meseläni çözeris" -diýdi. Saud Arabystanyň şazadasy Muhammet bin Salman bilen ýakyn dostlugyna ünsi çekip, Trump hemme zadyň gowy boljakdygyny aýtdy.

Soňra Trump Irlandiýanyň premýer-ministri Mişel Martin bilen duşuşdy we iki ýurduň arasyndaky söwda gatnaşyklarynyň ajaýypdygyny aýtdy. Istsurnalistler "ABŞ-Eýran dartgynlygy haçan gutarar?" Bu soraga düýpli jogap berdi. Bu etapyň ýakyn wagtda tamamlanjakdygyny çaklaýandygyny mälim eden Trump, "Meniň pikirimçe, ýakyn wagtda bolar. Orta saýlawlardan soň bolmagy mümkin. Saýlawy kynlaşdyrmak üçin mümkin boldugyça uzak garaşmaga synanyşýarlar. Şeýle-de bolsa, halk muny bilýär. Bu ýagdaý çözülende nebitiň bahasy çalt peseler".

Saparynyň iň täsir galdyryjy mowzuklaryndan biri, Irlandiýanyň we Demirgazyk Irlandiýanyň birleşmegi baradaky pikirleri boldy. Sebitde haýsydyr bir diplomatik krizise sebäp bolmak islemeýändigini mälim eden Trump, iki tarapyň birleşmegini goldaýandygyny gizlemedi. Trump "Men haýsydyr bir problema döretmek islämok, ýöne bu bileleşigiň gazanylmagyny görmek isleýärin. Iki tarapdanam gaty gowy görýän dostlarym bar. Olar beýik adamlar, ahyrsoňy Irlandiýalylar. Nädip erbet bolup biler? Olaryň birleşmegi hemmeler üçin ägirt uly üstünlik bolar. Meniň çaklamamda bu iru-giç bolar. Bu mesele barada gürleşeris, Angliýa hem bu hakda pikir ederin. Kanada bilen söwda urşy we daýhanlaryň hukuklary

ABŞ-nyň prezidenti goňşy Kanada bilen baglaşylan söwda şertnamasy gepleşiklerine-de degdi. Ottawa administrasiýasynyň ABŞ bilen täze söwda şertnamasyny baglaşmak isleýändigini mälim eden Trump, bu şertnamanyň ýakyn wagtda gazanylyp bilinjekdigini aýtdy. Kanadanyň ABŞ-nyň oba hojalyk öndürijilerine adalatsyzdygyny öňe süren Trump, gümrük paçlarynyň aýrylmagyny isledi. Trump "Kanada bu şertnamany durmuşa geçirmek isleýär. Şeýle-de bolsa, olar daýhanlarymyza has adalatly bolmaly. Daýhanlarymyzdan ýokary gümrük paçlaryny ýygnap bilmeýärler. Kanada bilen ýakyn wagtda ylalaşyk baglaşarys" -diýdi.

Dublindäki güýçli diplomatik gatnaşyklaryny tamamlap, Donald Trump soňra Doonbeg obasyndaky kaşaň golf desgasyna baryp, Irlandiýa Açyk ýaryşyna gatnaşmak üçin ýola çykdy.