Trump-nyň Siriýa-Liwan syýasaty baradaky jedeller

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump -yň Siriýanyň Liwana goşulyşmak ähtimallygy baradaky aýdanlary Eastakyn Gündogarda täze diplomatik jedele sebäp boldy. Trump Ysraýylyň Hizbullaha garşy netijesizdigini öňe sürdi we Siriýanyň prezidenti Ahmed Şaranyň adyny dakdy. Bu ýagdaý, Siriýanyň Liwanda ýene-de rol oýnap biljekdigi baradaky çaklamalara sebäp boldy. Şeýle-de bolsa, Şara bu teswirlere nädogry düşünilendigini aýtdy we Siriýanyň Liwana garşy harby gatyşmak niýetiniň ýokdugyny aýtdy. Geçmişdäki harby çärelere gaýdyp gelmek islemeýändiklerini mälim eden Şara, diplomatik serişdeleri saýlajakdyklaryna ünsi çekdi.

Sebit hünärmenleriniň pikirleri

Sebit hünärmenleri Trumpyň aýdanlaryny syýasy basyş guraly hasaplaýarlar. Hususan-da, Liwanly syýasy analitik Ahmed al-Aýýubi ABŞ-nyň Liwana deňagramly basyş etmek isleýändigini, şonuň üçin Siriýanyň kartasyny stoluň üstünde goýýandygyny aýtdy. Aýýubi, şeýle hem, Trumpyň Liwan döwletine bikanun ýarag meselesini çözmelidigini habar berendigini aýtdy.

Şaranyň diplomatik çemeleşmeleri

Şara Siriýanyň Liwanda harby rol oýnamak däl-de, diplomatik ýollar arkaly çözgüt gözleýändigini aýtdy. Bu çemeleşme üç esasy sözbaşy astynda emele gelýär; Bularyň arasynda Liwanyň özygtyýarlylygyna hormat goýmak, Hizbullah bilen gatnaşyklary gözden geçirmek we ykdysady integrasiýany ýokarlandyrmak bar. Şara, Hizbullah bilen gepleşikleriň gapysynyň Liwanyň durnuklylygy üçin açyk bolmalydygyny öňe sürýär.

Halkara hyzmatdaşlyk we sebit dinamikasy

Aýýubi Şaranyň Saud Arabystany, Türkiýe, Katar we ABŞ bilen hyzmatdaşlyk modelini teklip edendigini we Türkiýäniň Eýran bilen gepleşik mümkinçilikleriniň möhümdigini aýtdy. Şeýle hem, ykdysadyýetiň Siriýa bilen has köp integrasiýa zerurdygyny belläp geçdi. Ulwan, Siriýanyň sebitleýin howpsuzlyk we durnuklylyk deňlemesiniň esasy rol oýnaýanlaryndan biridigini aýdyp, ABŞ-nyň Liwanda Siriýadan entek işjeň rol oýnamagyny islemeýändigini aýtdy. Ol gatyşmagyň wagt we geografiki çäklerde çäklendirilip bilinjekdigini we munuň Liwanyň hökümeti we goşuny bilen doly utgaşdyrylmalydygyny aýtdy.

Sebitdäki dartgynlyk we howpsuzlyk töwekgelçilikleri

Ulwan Siriýanyň diňe ABŞ-nyň goldawy bilen hereket etmejekdigini we kesgitleýji faktoryň Liwanyň resmi guramalary bilen utgaşdyryljakdygyny aýtdy. Siriýanyň administrasiýasynyň, Eýranyň sebitdäki reaksiýalaryny we howpsuzlyk töwekgelçiligini göz öňünde tutup, täze konflikt ugurlaryny açmak islemeýändigini aýtdy. Trumpyň köp wariant hödürländigini, ýöne olaryň ýerine ýetirilişine şübhelenmeýändigini aýtdy. Zisser Ysraýylyň premýer-ministri Binyamin Netanýahu -yň bu ýagdaýdan hoşal däldigini we Liwanda Hizbullaha garşy Siriýanyň rol oýnamagyny islemeýändigini aýtdy. Şaranyň öz ýurduny täzeden gurmaga gönükdirilendigi we häzirki wagtda Liwana goşun iberip bilmejekdigi baradaky sözleri Siriýanyň gysga wagtyň içinde Liwanda Hizbullaha garşy pozisiýa eýelemeginiň mümkin däldigini görkezýär. Sebitiň dinamikasy we halkara gatnaşyklary bu işde aýgytly rol oýnar.