Trumpyň Türkiye karary: Kongresden aýlanmagy tankytlamak

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump -yň Türkiýe bilen 700 million dollardan gowrak goranyş enjamlarynyň satylmagyna Kongresiň gözegçiligini aýyrmak baradaky karary ABŞ-da we halkara arenasynda uly täsir galdyrdy. Trumpyň bu başlangyjy, esasanam ABŞ-nyň Wekiller palatasynyň Daşary gatnaşyklar komitetiniň uly agzasy Gregori Meks tarapyndan berk tankyt edildi. Meeks, Trump administrasiýasynyň bu ädiminiň Kongresiň ygtyýarlyklarynyň bozulmagyny aňladýandygyny aýtdy.

Trumpyň beýannamalary we reaksiýalary

Trump Ak tamda NATO-nyň Baş sekretary bilen bilelikde geçirilen metbugat ýygnagynda Türkiýa uçar dwigatellerini we F-35 kysymly awtoulaglary satmak niýetini yglan etdi. "Türkiýany begendirjek bir zat ederin" diýýän Trumpyň bu sözleri, esasanam NATO ýaranlygyndaky gatnaşyklar meselesinde ünsi çekdi. Trumpyň bu çemeleşmesi, käbir toparlar tarapyndan Türkiýanyň NATO-daky roluna täzeden baha bermek nukdaýnazaryndan möhüm ädim hökmünde düşündirildi.

Kongresiň gözegçilik güýji ara alnyp maslahatlaşylýar

ABŞ-nyň Wekiller öýüniň Daşary gatnaşyklar komitetiniň uly agzasy Gregori Meks, Trump administrasiýasynyň Kongresiň gözegçiligini ýapmak baradaky kararyny berk tankytlady. Meeks bu ýagdaýyň Kongresiň gözegçilik ygtyýarlygynyň bozulmagyny aňladýandygyny we munuň gaty aladalandyryjydygyny aýtdy. Meeks ýazmaça beýanatynda administrasiýanyň özüne bu mesele barada habar bermändigini we bu prosesiň Kongresden aýlanyp geçmek üçin bilkastlaýyn saýlanandygyny öňe sürdi.

Döwlet Departamentiniň garaýşy

Meeks ABŞ-nyň Döwlet departamentiniň bu işdäki roluny tankytlady. Ministrligiň bu satuwyň derwaýysdygyny görkezmek üçin hiç hili çäre görmändigini we Türkiýanyň Russiýadan satyn alan S-400 ulgamlary barada maglumat bermekden ýüz öwürendigini aýtdy. Meeks, ABŞ-Türkiye gatnaşyklarynyň şeýle kararlar bilen has çylşyrymlaşyp biljekdigini aýtdy.

Kongrese habar bermek

Meeks, diňe Kongrese satuw barada resmi habarnamany dowam etdirjekdigini we bu materiallaryň eltilmeginiň birnäçe ýyl dowam edip biljekdigini aýtdy. Kongrese şeýle möhüm kararlar barada jikme-jik maglumat berilmelidigini aýtdy. Meeks, şular ýaly amallary aç-açan alyp barmagyň ähmiýetine ünsi çekdi.

ABŞ bilen Türkiýäniň arasyndaky gatnaşyklar

Trumpyň aýdan sözleri Türkiýanyň NATO-nyň çäginde güýçli ýaranydygyna ünsi çekýär. Trump, Türkiýe bilen gatnaşyklaryň ähmiýetine ünsi çekip, "Türkiýe NATO-nyň agzasy we güýçli ýarany" diýdi. Trampyň bu sözleri Türkiýe-ABŞ gatnaşyklarynda täze döwri alamatlandyryp biler öýdülýär. Kongresiň şeýle kararlara näderejede täsir edip biljekdigi we ABŞ-Türkiye gatnaşyklarynyň nähili boljakdygy ýakyn geljekde ýakyndan öwreniljek meseleleriň biridir. Trump administrasiýasynyň bu mesele boýunça ädimleri halkara gatnaşyklarynda täze diskussiýalara sebäp bolup biler.