Türk futbol taryhynda ýazgylar: Beşiktaşyň Super ligadaky ýatdan çykmajak bellikleri

Türkiye iň ýokary derejeli futbol ligasynyň 68 ýyllyk taryhynda Beşiktaş gimnastika kluby gazanan üstünlikleri we adatdan daşary ýazgylary bilen aýratyn orny eýeleýär. Garaýagyzlar taryhda öz adyny altyn harplar bilen ýazdylar, diňe gazanan kuboklary bilen däl, eýsem, mümkin däl diýen ýaly statistika we türk futbol edebiýatyna getiren ilkinji ýazgylary bilen.

48 oýnuň rowaýat seriýasy we ýeňilmedik çempionat

Super liganyň taryhynda iň uzak wagtlap ýeňilmän toparyň ady Beşiktaş tarapyndan ençeme ýyl bäri saklanýar. Ak-gara toparyň bu ajaýyp başdan geçirmesi, 1990-1991 möwsüminiň 25-nji hepdesinde, Ankarada Gençlerbirliği 2-0 hasabynda ýeňilenden soň başlandy. Bu ýeňlişden 5 hepde soň ýeňilmedik Beşiktaş, 1991-1992-nji ýyllarda indiki möwsümde ajaýyp çykyş görkezdi. Möwsümi 30 oýunda ýeňlişe sezewar eden meşhur topar ýeňilmedik çempionlygyny yglan etdi.

Garaýagyzlaryň bu taryhy tapgyry, takmynan 48 hepde soň, 1992-1993 möwsüminiň 13-nji hepdesinde Galatasaraýdan 3-1 hasabynda utulanda tamamlandy. Liganyň taryhynda bary-ýogy iki topar ýeňlişe sezewar bolman bir möwsümi ýapmagy başaran bolsa, çempionlyk täjini alan ýeke-täk topar 1991-1992-nji ýyl möwsümindäki çykyşy bilen Beşiktaş boldy. Beýleki ýeňilmedik topar Galatasaraý, 1985-1986 möwsüminde 36 oýunda ýeňilmese-de çempion Beşiktaşdan soň ligany gol tapawudy bilen ikinji ýerde tamamlamaly boldy.

Taryhy 10-0 ýeňiş we "Metin-Ali-Feýaz" rowaýaty

Super liganyň taryhynda iň köp utuk gazanan ýeňiş rekordy ak-gara klubyň muzeýinde-de bar. 1989-1990 möwsüminiň 6-njy hepdesinde 1989-njy ýylyň 15-nji oktýabrynda Adana Demirspory kabul eden Beşiktaş, ýaşyl meýdançada görlüp-eşidilmedik bal gazandy. Garaýagyzlar, başdan ahyryna çenli has gowy oýnan oýunda 10-0 hasabynda ýeňiş gazanyp, türk futbolynyň taryhynda iň tapawutly ýeňiş gazandy.

Bu taryhy oýunda gollar klubyň rowaýat üçlüginden geldi. Duşuşykda Ali Gültiken 4 pökgi geçiren bolsa, Metin Tekin we Feýaz Uçar hersi 3 pökgi bilen ýeňiş gazandy. Duşuşykdan soň Beşiktaş janköýerleriniň döreden we birnäçe ýyllap stendlerde gürleşilen ýörite gimnler bu taryhy ýeňşi ebedileşdirdi.

Lýusku we Dern Embargo, önönü

Beşiktaş, bir möwsümde oýnaýan ähli derbilerini gazanan ýeke-täk topar diýen ada eýe. 2002-2003 möwsüminde, garaýagyz ak reňkli rumyn tälimçisi Mirça Lýusku -yň ýolbaşçylygynda çempionlyk gazanyldy; Olar “Fenerbahçe” toparyny 1-0 we 2-0, Galatasaraýy bolsa iki oýunda 1-0 hasabynda ýeňdi. Oýun eden 4 derbisiniň hemmesinde ýeňiş gazanan Beşiktaş, bu oýunlaryň hiç birinde-de bir pökgini ýitirmedi we gorag nukdaýnazaryndan ýetip bolmajak rekord goýdy.

Beýleki tarapdan, garaýagyzlar horwat tälimçisi Slawen Biliç -iň ýolbaşçylygynda derbi taryhynyň iň şowsuz döwürlerini başdan geçirdi. Beşiktaş, 2014-2015 möwsüminde iki oýunda-da 2-0 we 1-0 hasabynda Fenerbahçe, 2-0 hasabynda Galatasaraýdan 2-0 hasabynda utulan ýeke-täk topar hökmünde hasaba alyndy.

Beşiktaşyň liganyň taryhynda iň ajaýyp we dramatiki ýazgylaryň biri, bäş sany gyzyl kartoçka bilen ýitirilen oýun. Lider hökmünde 2003-2004 möwsüminiň birinji ýarymyny ýapan ak-gara topar, ikinji ýarymyň birinji oýnunda uly zarba urdy. Beşiktaş 2004-nji ýylyň 25-nji ýanwarynda BJK önönü stadionynda Samsunspory myhman aldy; Karlos Antonio Zago , İbrahim Üzülmez , Ahmet ıldyrım , Daniel Gabriel Pancu we hanlhan Mansyz emin Jem Papila tarapyndan gyzyl kartoçka bilen oýundan iberildi.

Samsunspor meýdançada 6 adam galyp, Beşiktaşa garşy 4-1 hasabynda öňe saýlanýarka, emin Jem Papila düzgüni 85-nji minutda tamamlady. Türk Futbol Federasiýasy (TFF) bu oýny Samsunsporyň peýdasyna 4-0 hasabynda hasaba aldy we Beşiktaş taryhda öz ornuny ýitirdi, bir oýunda 5 oýunçy iberildi.

Recordazga gatnaşmak bilen blokboks derbisi

Super liganyň taryhynda tribunalara gatnaşmak rekordy Beşiktaş oýnunda-da bozuldy. 2013-2014 möwsüminiň 5-nji hepdesinde 2013-nji ýylyň 22-nji sentýabrynda Atatürk Olimpiýa stadionynda oýnan derbisine 76 müň 127 tomaşaçy tomaşa edendigi, Beşiktaşyň Galatasaraýdan 3-0 hasabynda ýeňilendigi mälim edildi. Bu san liganyň taryhynda iň köp tomaşaçy bilen geçirilen oýun hökmünde hasaba alyndy. Köne rekord 2003-nji ýylyň 21-nji sentýabrynda şol bir stadionda oýnan we 70 müň 125 bilet tomaşaçy bilen 2-2 hasabynda tamamlanan Galatasaraý-Fenerbahçe derbisinde bozuldy.