Türk ykdysadyýetiniň ösüş görkezijisi “Business World” tarapyndan baha berildi

Türk statistika instituty (TUIK) 2026-njy ýylyň birinji çärýeginde jemi içerki önümiň jemi içerki önümini yglan etdi. Bu maglumatlara görä, ýanwar-mart aýlary aralygynda türk ykdysadyýeti geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 2,5 göterim ösdi. Bu ýokarlandyryş Türkiye yzygiderli 23 çärýekde ösendigini açsa-da, işewür dünýäsiniň wekilleri bu ösüşe baha berdiler. Olpak, senagat pudagynyň ýokarlanýan çykdajylarynyň ösüşe ýaramaz täsir edendigini we senagat önümçiliginiň 0,8 göterim pese gaçandygyny aýtdy. Öý çykdajylarynyň ösüşe 4,8 göterim goşant goşandygyny bellän Olpak, eksportyň 12,7 göterim azalandygyny mälim etdi. Bu ýagdaýyň ýakyn geografiýadaky söweşleriň we dünýä söwdasyndaky näbellilikleriň netijesidigini aýtdy.

Global we ýerli ykdysady dinamika

Stambul Söwda palatasynyň (ITO) başlygy Şekib Awdagiç Türkiýäniň ýaş we dinamik ilatynyň ykdysadyýeti güýçli saklaýandygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, senagat önümçiliginiň we eksportyň negatiw zonada galmagynyň möhüm duýduryşdygyny aýtdy. 2026-njy ýylyň birinji çärýegindäki ösüş maglumatlarynyň Türkiýäniň ykdysadyýetiniň çydamlylygyny görkezýändigini mälim eden Awdagiç, göni maýa goýumlaryny çekmegiň we täze eksport bazarlaryny goldamagyň ähmiýetine ünsi çekdi.

Ykdysady modeller we durnukly ösüş

Garaşsyz senagatçylar we telekeçiler birleşiginiň başlygy Burhan Özdemir (MÜSİAD ortaça 2,5 göterim). Özdemir eksport bazarlarynyň dikeldiş döwründe we bu ýagdaýyň berk pul syýasatlary we geosyýasy töwekgelçilikler bilen bilelikde kyn ykdysady gurşaw döredýändigini aýtdy. Türkiýeniň uzak möhletleýin ösüş görkezijisiniň möhümdigini, ýöne potensialyndan pesdigini aýtdy.

Geosyýasy töwekgelçilikler we ykdysady mümkinçilikler

Anadoly ionsolbarslar Işewürler Assosiasiýasynyň (ASKON) başlygy Orhan Aýdyn, Türkiýanyň özboluşly geosyýasy pozisiýasynyň hem mümkinçilikleri hem-de töwekgelçilikleri hödürleýändigini aýtdy. Aýdin, konfliktleriň eksport bazarlaryna ýaramaz täsir edendigini we ABŞ-da we EUB-de ykdysady çökgünligiň daşary ýurt islegini azaldýandygyny aýtdy. Bu ýagdaý ösüşiň diňe öý sarp edişine esaslanmagyna sebäp boldy we bu surata durnukly ösüş modelinden has uzak görkeziji hökmünde baha berdi.

Pudagyň öndürijiligi we geljekdäki garaşyşlar

Stambul Haryt Bir Exchangeasy (İSTİB) prezidenti Ali Kopuz birinji çärýekdäki ösüş maglumatlarynyň ykdysadyýetiň durnukly gurluşyny görkezýändigini we senagat pudagynyň ýokary çykdajylarynyň bardygyny aýtdy. Kopuz, oba hojalygynyň 4,6 göterim ösüşini oňyn gutlap, oba hojalygynyň durnuklylygy üçin çykdajylary dolandyrylýan derejede saklamagyň möhümdigini aýtdy. Ççten, Türkiýanyň senagat önümçiligini milli howpsuzlyk meselesi hökmünde görmelidigini we strategiýalaryň şoňa laýyklykda işlenip düzülmelidigini aýtdy.

Umuman aýdanyňda, işewür dünýäsiniň wekilleri Türkiýäniň ösüş netijelerini global we ýerli şertlere garamazdan möhüm üstünlik hökmünde baha berýärler we durnukly ykdysady model üçin senagata we eksporta has köp üns berilmelidigini aýdýarlar.