TurkishB-den türk telekeçileri üçin täze höweslendiriş tolkuny

Mithat urdurdakul - Türkiýäniň Europeanewropa Bileleşigi bilen söwdasynda täze döwür başlaýar. EUewropa Bileleşigi tarapyndan başlanan Greenaşyl şertnama türk telekeçileri üçin hem özgertmeleri, hem-de täze goldaw mümkinçiliklerini hödürleýär. Oýun programma üpjünçiliginden kiberhowpsuzlyga çenli dürli ugurlarda işleýän kompaniýalar uglerod aýak yzlaryny azaltmak we energiýa netijeliligini ýokarlandyrmak üçin goldawlardan peýdalanyp bilerler.

Unionewropa Bileleşiginiň bu ädimi, türk telekeçileriniň dünýä bazaryndaky bäsdeşlik ukybyny ýokarlandyrmagy maksat edinýär. Esasanam 2026-njy ýyldan başlap doly güýjünde durmuşa geçiriljek bu höweslendirişler, serhet uglerodyny kadalaşdyrmak mehanizminden (SKDM) öň türk kompaniýalaryna artykmaçlyk bermegi maksat edinýär. Döwlet dünýä bazaryna ýaýbaňlanjak kompaniýalara bu işde bäsdeşlik ukyplylygyny saklamagyny üpjün eder.

Iş we beýni drena Supporty goldawy

IT pudagynda işleýän maglumatlar analitikleri, ulgam arhitektorlary we emeli intellektual hünärmenler üçin her ýylda 15 million TL berilýär we ýaşyl öwrülişik taslamalarynda daşky gurşaw inersenerleri üçin 12 million TL berilýär. Mundan başga-da, daşary ýurtlardan Türkiýä gaýdyp gelýän hünärmen programma üpjünçiligini düzýänleriň aýlyklarynyň 60% -i beýniniň tersine akmagyna itergi berýän döwlet tarapyndan tölenýär. Bu amal, KOSGEB Ösen Telekeçini Goldaw Maksatnamasy çäginde 1,5 million TL çenli telekeçiligi ösdürmegi maliýeleşdirmek bilen başlaýar. Başlangyçlar, şeýle hem uglerody ölçemek we energiýa dolandyryş programma üpjünçiligi üçin 5 million 250 müň TL grantdan peýdalanyp bilerler.

Başlangyçlara 1,5 ýyl soň e-Turquality programmasyna gatnaşmaga rugsat berilýär. Şeýlelik bilen, daşary ýurt sanly mahabat çykdajylary üçin 10 million 500 müň TL goldaw goldawy we bulut serweri we maglumat merkeziniň amallary üçin 5 million TL çenli goldaw berilýär.

Greenaşyl logistika we ammar

Logistika amallaryny ýaşyl etmek üçin dürli höwesler bar. Elektrik ulagy parkyny döredýän ýa-da demir ýol bilen birikdirilen ammar bölümlerini has gowy görýän logistika merkezleri kärende we gurnama goldawyny alyp biler. Umumy ýaşyl ammarlardan peýdalanýan kompaniýalar uglerod zyňyndylaryny tygşytlamaly. Daşky gurşaw taýdan arassa transport usullaryny ulanýan kompaniýalara arzanladylan karzlar we bulut serweri goldawy hödürlenýär. Şeýlelik bilen, EUB-ni barlamak prosesleri çaltlaşdyrylýar we ýalňyşlyk derejesi azalýar. Gün energiýasynyň üçegini gurýan zawodlar SKDM-iň çäginde zyňyndy agyrlygyndan boşadylýar we uglerod salgyt artykmaçlygyny üpjün edýär. Zol galyndylary kepilnamasy bolan desgalar Europeewropanyň uly bölek satuw zynjyrlary üçin has özüne çekiji bolýar.

Elektrikli ýük awtoulaglaryny ýa-da demirýol ugrukdyryş modellerini has gowy görýän kompaniýalar ýörite ýük goldawlaryndan peýdalanýarlar. Bu amallar, türk kompaniýalarynyň Europeanewropa bazarynda has bäsdeşlige ukyply bolmagyna goşant goşýar. “Greenaşyl şertnamanyň” çäginde hödürlenýän goldaw bilen kompaniýalaryň dünýä bazarynda has işjeň rol oýnamagyna garaşylýar. Geljekde şeýle höweslendirişleriň hasam giňelmegi we olaryň dürli pudaklara ýaýramagy türk ykdysadyýetiniň durnukly ösmegine goşant goşup biler.