Türkiýäniň Milli mejlisiniň başlygy Kurtulmuş: Yslam dünýäsi üçin täze döwre çagyryş

Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň (TBMM) başlygy Numan Kurtulmuş Azerbaýjanyň paýtagty Bakuwda geçirilen Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň Mejlis Bileleşiginiň (İSİPAB) 20-nji konferensiýasynda möhüm çykyş etdi. Kurtulmuş konferensiýanyň açylyş dabarasynda Bakuwda bolanyndan hoşaldygyny aýtdy, duşuşygyň möhüm döwürde geçirilendigini aýtdy we çäräniň oňyn netije berjekdigine umyt bildirdi. Bipolýar we soňra birtaraplaýyn ulgamlaryň yzda galandygyny mälim eden Kurtulmuş, täze döwrüň tapawutly aýratynlygynyň köp polýarlyk boljakdygyny aýtdy. Bu kontekstde, yslam dünýäsiniň möhüm rol oýnamalydygyny we bu mümkinçiliklerden peýdalanmalydygyny aýtdy.

Yslam dünýäsiniň mümkinçilikleri we mümkinçilikleri

Kurtulmuş 2 milliarddan gowrak, 57 agza ýurt we baý ýerasty we ýerasty baýlyklary bilen Yslam dünýäsiniň täze dünýä tertibinde möhüm güýç bolup biljekdigini aýtdy. Yslam dünýäsiniň bu mümkinçiliklerden peýdalanmak üçin öz potensialyna düşünmelidigini we özüne ynam bilen hereket etmelidigini aýtdy. Kurtulmuş, yslam dünýäsiniň güýç merkezi hökmünde öz ornuny berkitmelidigini aýtdy.

Bölünmek we erkiň gowşaklygy

Yslam dünýäsiniň iň gowşak taraplaryndan biri bölünişik we erkiň gowşaklygydygyny aýdyp, Kurtulmuş agzybirlige we doganlyga çagyrdy. Mezhep, etnik we syýasy tapawudyň gapma-garşylyk däl-de, baýlygyň çeşmesi hökmünde görülmelidigini nygtaýan Kurtulmuş, yslam ýurtlarynyň umumy strategiýalary işläp düzmek arkaly bu gowşak taraplary ýeňip geçmelidigini aýtdy.

Yslam dünýäsinde özgertmeleriň zerurlygy

Kurtulmuş Yslam dünýäsiniň syýasy, institusional we intellektual reformalara mätäçdigini aýtdy. Bu özgertmeleriň adalat, başarnyk, geňeş we jogapkärçilik ýörelgelerine esaslanmalydygyny aýtdy. Bu ýörelgelere laýyklykda yslam ýurtlarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň ösdürilmeginiň täze global ulgamyň döremegine goşant goşjakdygyny mälim etdi.

Palestina meselesi we umumy göreş

Palestina meselesiniň diňe bir musulmanlar üçin däl, eýsem ähli ynsaply adamlar üçinem umumy mesele bolup durýandygyny mälim eden Kurtulmuş, Palestina halkyna garşy edilýän sütemiň jogapkärçilige çekilmelidigini aýtdy. Iýerusalim bilen paýtagty hökmünde erkin Palestina döwleti üçin söweşjekdiklerini mälim eden Kurtulmuş, bu mesele boýunça halkara tagallalaryny etjekdigini aýtdy. Bu etabyň parahatçylyga getirjekdigine umyt edýändiklerini mälim eden Kurtulmuş, Ysraýylyň bu prosese sebäp bolmazlygy üçin seresap bolmalydygyny aýtdy. Şeýle hem, Ysraýylyň Liwandaky çozuşyny bes etmegiň möhümdigine ünsi çekdi.

Azerbaýjan-Ermenistan Parahatçylyk prosesi

Kawkazdaky wakalar barada gürrüň beren Kurtulmuş, Azerbaýjanyň Garabag ýeňşinden soň parahatçylyk gepleşikleriniň tarapdarydygyny aýtdy. Azerbaýjan bilen Ermenistanyň arasynda hemişelik parahatçylygy ýola goýmagyň sebit üçin möhümdigini aýtdy.

Çykyşynyň ahyrynda Kurtulmuş Yslam dünýäsiniň täze döwre taýyn bolmalydygyny we täze dünýä gurulmagynda möhüm rol oýnap biljekdigini aýtdy.